Zaterdag 24/10/2020
Kopje voor online en editie Hugo CampsBeeld DM

ColumnHugo Camps

Nancy Pelosi gaat de geschiedenis in als weduwe van de democratie

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

Soms ontmoeten kleine en grote landen elkaar in een debacle. Het miserabele verloop van de caucus in Iowa en de strijd om het voorzitterschap van Open Vld zijn van een gelijke treurigheid en wanorde. Bij de Democraten draaide de stemtechniek in de soep, bij Open Vld ontstond in de regie van beroepsquerulant Vincent Van Quickenborne een guerrilla tussen kandidaat-voorzitters. Er kon niet eens gestemd worden.

Politieke macht is een addergebroed.

Intussen hield president Donald Trump zijn State of the Union. Hij gaf hoog op van de economische successen onder zijn bewind met maar liefst 12.000 nieuwe fabrieken en haalde daarmee het “socialistische profiel” van Bernie Sanders onderuit. De werkende klasse hoort in de stal van Trump.

De Amerikaanse president was zo verguld met zijn triomferende legislatuur dat hij niet eens meer de moeite deed om nog woorden te besteden aan de impeachmentprocedure die later op de avond door de Senaat zou worden weggestemd. Alleen de illusie van eendracht onder de Amerikaanse bevolking kon ook hij niet bevredigen. Zijn State of the Union begon met een provocatie. Hij weigerde de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, de hand te schudden. Aan het einde zou Nancy een kopie van de speech van Trump verscheuren. Tot jolijt van de vele Democratische vrouwen die wit droegen, de kleur die solidariteit met de vrouwenrechtenstrijd symboliseert. De politieke verdeeldheid van Amerika geritualiseerd op het hoogste niveau.

Terwijl haar democratische vrienden in Iowa schutterden met stemprocedures en zich verzekerden van de troetelnaam ‘analfabeten’ gaf Nancy Pelosi zich bloot als pasionaria van het verzet tegen Trump. Vooral de aanvallen van Trump op de Affordable Care Act van Barack Obama maakten haar ziedend. Mevrouw Pelosi is aanzienlijk bejaard en heeft geen presidentiële ambities meer, maar zij torent hoog uit boven de epigonen van haar Democratische Partij. Die Trump geen strobreed in de weg kunnen leggen bij zijn herverkiezing voor een tweede ambtstermijn. Nancy Pelosi gaat de geschiedenis in als weduwe van de democratie. Met dank aan de stoethaspels van haar partij.

Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, loopt door de gangen in Washington.Beeld EPA

Met hun deconfiture in Iowa en het daarop verloren impeachmentproces is de electorale campagne van de Democraten van bij de start zwaar gehypothekeerd. En een deus ex machina lijkt niet voorhanden. Alleen Michelle Obama zou hen nog kunnen redden, maar die heeft geen zin om in het voetspoor van haar man te treden. Trump had het in zijn toespraak over ‘de grote Amerikaanse comeback’. Allicht bedoelde hij vooral zichzelf.

De caucus van Iowa was van groot belang voor de Democraten omdat een overwinning daar veel media-aandacht oplevert. Het impeachmentproces daarbovenop had de remonte van de Democraten kunnen activeren. Het werd twee keer niks. Een telefoontje met Oekraïne woog niet op tegen de economische balans van Trump. Primum vivere deinde philosophari (eerst leven, dan filosoferen).

De manipulatie van het impeachmentproces loog er niet om. Kroongetuige John Bolton, nota bene de voormalige nationale veiligheidsadviseur van Trump, mocht voor de Senaat niet getuigen. Hij zal de smurrie van zijn president nu in een boek toelichten.

Uitzichtloze strijd

Na al het Democratische geknoei is de opdracht om Trump te verslaan nog uitzichtlozer. Sinds 1992 is de zittende president altijd herkozen. George W. Bush verloor een tweede termijn. Het Amerikaanse kiessysteem is aan herziening toe. In 2016 won Trump 306 kiesmannen en Hillary Clinton 232, hoewel ze drie miljoen stemmen meer kreeg. Dat is de logica op zijn kop. Maar het ontbreekt de Amerikaanse instellingen aan sereniteit om een grondige hervorming van het kiesstelsel door te voeren. En de Republikeinen zullen de volmachten die Trump heeft verworven niet vrijwillig uit handen geven. 

Amerika is een geblokkeerde democratie, voor gepatenteerde schurken als Trump is dat een welgekomen uitvalbasis. Zijn pathos brengt hem over de instellingen heen ook wel tot de kiezer.

Bij elke verkiezing wordt uitgekeken naar de swing states waar verrassingen niet uitgesloten zijn. In 2016 veroverde Trump de Democratische bastions Pennsylvania, Michigan en Wisconsin. Florida en Ohio zijn ook vatbaar voor zijn retoriek, vooral omdat de Democraten daar alleen maar wat gestamel tegenover kunnen stellen. Op voorwaarde dan nog dat de hoogbejaarde tenoren uit hun woorden komen.

Het is niet zeker dat de Democraten zich op de nationale conventie eensgezind achter een presidentskandidaat kunnen scharen. Een blamage die kan tellen. Vooral bedroevend is dat een presidentskandidaat die zoveel vijandschap heeft losgewoeld in brede lagen van de bevolking eigenlijk zonder tegenstand blijft. De presidentiële bloedarmoede bij de Democraten is een deficit dat ten hemel schreit.

Nancy Pelosi mag wenen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234