Zaterdag 19/10/2019

Vlucht MH17

Namen bekend van Russische militairen betrokken bij MH17

Beeld Bellingcat

Onderzoeksteam Bellingcat heeft de naam achterhaald van de commandant van de Russische luchtverdedigingseenheid die waarschijnlijk betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17. Ook heeft Bellingcat de identiteit weten te achterhalen van andere militairen die betrokken waren bij het transport van de BUK-raketinstallatie waarmee het Maleisische toestel naar alle waarschijnlijkheid werd neergehaald. Volgens het jongste rapport van het onderzoeksteam gaat het om leden van het 2de bataljon van de 53ste luchtverdedigingsbrigade uit het Russische Koersk.

Het rapport sluit aan bij eerdere onderzoeken van Bellingcat waarin de route wordt gevolgd van de BUK-installatie die vlak voor de ramp met MH17 in het gebied arriveerde van waaruit het toestel volgens de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) met een BUK-raket werd neergeschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om. De BUK-lanceerder is te herkennen aan een beschadiging aan de zijkant en een nummer: 3X2, waarbij de X voor een onleesbaar cijfer staat. Volgens Bellingcat geeft het nummer aan dat het gaat om een BUK-lanceerinstallatie van het 3de bataljon van de brigade uit Koersk, die eind juni 2014 met een konvooi van het 2de bataljon naar de Oekraïense grens werd vervoerd.

Het nieuwste rapport, dat het resultaat is van uitgebreid speurwerk van een Nederlands lid van het onderzoeksteam, bevat geen rechtstreekse bewijzen dat de militairen uit de eenheid het toestel op 17 juli 2014 hebben neergeschoten. Wel is het volgens de opsteller van het rapport onwaarschijnlijk dat de militairen die de BUK-installatie naar de grens met Oekraïne hebben vervoerd, het kostbare wapen daar hebben overgedragen aan de pro-Russische rebellen. Voor het bedienen van een dergelijke lanceerder is veel kennis en training nodig.

Beeld Bellingcat

Onderschept gesprek

Bellingcat wijst ook op een onderschept gesprek tussen de rebellen waarin één van hen bevestigt dat de BUK-installatie met bemanning en al is aangekomen in het rebellenbolwerk Donetsk. In een ander onderschept gesprek is sprake van een lid van de bemanning die op de terugweg naar Rusland per ongeluk bij een controlepost is achtergelaten. Het transport van de BUK werd volgens de OVV geregeld door Sergej Petrovski, een voormalig lid van de Russische militaire inlichtingendienst die zich bij de rebellen had aangesloten.

Aan de hand van berichten en foto's die militairen van de 53ste luchtverdedigingsbrigade of hun familie op sociale media - zoals VKontakte (het Russische Facebook) en Odnoklassniki (een soort Schoolbanken) - hebben geplaatst, heeft Bellingcat de identiteit weten te achterhalen van een groep militairen die bij het transport van de BUK betrokken was. Het onderzoeksteam gaat ervan uit dat zij de BUK ofwel hebben bediend of in ieder geval weten wie de bemanning vormden. Dat geldt volgens het rapport zeker voor Dmitri T., die volgens Bellingcat in 2014 de commandant van het 2de bataljon van de 53ste brigade was.

Bewijs overgedragen aan onderzoeksteam

Bellingcat heeft alle namen en ondersteunend bewijs aan het JIT gegeven, het internationale team dat het strafrechtelijke onderzoek naar de ramp doet. Maar in het rapport worden de genoemde militairen slechts met initialen aangeduid, omdat niet zeker is dat ze rechtstreeks betrokken waren bij het neerhalen van toestel. Wel noemt het rapport de naam van de toenmalige commandant van de 53ste luchtverdedigingsbrigade: kolonel Sergej Moetsjkajev. Hij was volgens het rapport bijna zeker verantwoordelijk voor het besluit de BUK-installatie naar de grens met Oekraïne te sturen. Maar het besluit dergelijke geavanceerde apparatuur naar rebellengebied te sturen, is volgens Bellingcat op hoger niveau genomen, waarschijnlijk op het ministerie van Defensie. "Daarom draagt het ministerie van Defensie de hoofdverantwoordelijkheid voor het neerschieten van MH17 in het waarschijnlijke geval dat de Russische BUK-installatie met het teken 3X2 het gebruikte wapen was", concludeert het rapport.

Het Russische defensiebedrijf Almaz-Antey, dat de BUK-raketten produceert, betoogde vorig jaar dat de Russische strijdkrachten in 2014 niet meer de beschikking hadden over het gebruikte type BUK-raket. Maar volgens het Bellingcat-rapport blijkt uit foto's dat de 9M38M1-raket in 2014 wel degelijk nog in gebruik waren. Raketten van dit type behoorden zelfs tot de bewapening die het konvooi van het 2e bataljon in juni 2014 transporteerde.

In een interview met de Volkskrant zegt de Nederlander die het onderzoek grotendeels schreef dat Bellingcat 'de daders op de hielen zit'. Hij denkt echter dat er nauwelijks meer informatie uit openbare bronnen te halen valt. Het echte bewijs zal van het JIT moeten komen. En uit informatie van inlichtingendiensten. De Nederlandse onderzoeker sprak tweemaal met het JIT. Hij zegt daarover: 'Zij weten echt veel, dat kon ik opmaken uit de gesprekken. Veel meer dan ze tot nu toe gepubliceerd hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234