Dinsdag 15/06/2021

Nabestaanden drama Heverlee dagen Fortis Insurance voor rechter

Alexander Soares pleegde na het ongeval zelfmoord. Beeld UNKNOWN
Alexander Soares pleegde na het ongeval zelfmoord.Beeld UNKNOWN

Op 8 maart 2008 werden in Heverlee een moeder en drie meisjes van elf van de weg gemaaid door een onder de xtc zittende bestuurder van een 4x4. Zeven weken na het drama benam de vader van een van de meisjes zichzelf van het leven. Er is geen oorzakelijk verband, zegt verzekeringsmaatschappij Fortis Insurance nu. De impasse is totaal. See you in court.

De zaak werd dinsdag ver weg van de camera's behandeld temidden van een zestigtal andere. Die handelden over overdreven snelheid, te hoge promillage of het negeren van een verbodsbord. De zaak tegen verzekeringsmaatschappij Fortis Insurance handelde over de levens van drie kinderen, één moeder en één vader. En een dader die al tot vijf jaar gevangenisstraf is veroordeeld en tot een volledige en expliciete schuldbekentenis is overgegaan.

"Het is mijn taak om hier rustig bij te blijven", zegt Carl Hubrechts, de advocaat van enkele nabestaanden. "Ik voelde eigenlijk plaatsvervangende schaamte voor wat zich daar voor de rechtbank heeft afgespeeld."

Even sigaretten halen
Er is nooit discussie geweest over schuld, of over oorzaak en gevolg. De 21-jarige Roemeen Aurel Ablajoaei (21) raasde in de voormiddag van 8 maart 2008 met zijn reusachtige Dodge Magnum 87 kilometer per uur over de smalle Herendreef waar maximaal 30 was toegelaten. De verkeerssituatie was overduidelijk. Hij behoorde aan het kruispunt de Waversebaan voorrang te verlenen. Hoog gezeten in de 4x4 ging hij ervan uit dat zijn voertuig opzichtig en dreigend genoeg was opdat andere weggebruikers vanzelf wel op de rem zouden gaan staan.

Aurel Ablajoaei had de hele nacht gefeest. Zijn neus zat tjokvol coke, hij had 19 keer zoveel xtc in zijn lijf als het wettelijke maximum. Eerst was besloten dat hij en een vriend tijdens een drugsfuif in een pand aan de Naamse Poort in Leuven sigaretten zouden gaan halen. Het doel van hun rit was onderweg vervaagd. Hij en zijn vriend zomaar een beetje gaan rondrijden. Ze waren op zeker ogenblik op de E40 aanbeland. Ablajoaei was een beetje beginnen zigzaggen over de rijvakken. Geweldig, zo'n wagen waarvoor iedereen opzij gaat.

Enkele seconden voor de klap zag een wandelaar het zwarte gevaarte aan het kruispunt van de Celestijnenlaan en de Willem De Croylaan de snelheid opvoeren. Wie dacht dat hier ongelukken van gingen komen, kreeg enkele seconden later gelijk.

De kleine Volkswagen Polo werd weggeblazen en 15 meter verderop tegen een boom gekatapulteerd. In wat restte van het autootje werden de lichamen teruggevonden van An De Ruyck (49), haar dochter Camila Soares (11) en twee klasgenootjes, de tweeling Tosca en Madeline Dufloo (11). Moeder An was met de drie meisjes op weg naar de manege.

An De Ruyck leefde al een poosje gescheiden van Alexander Soares, de Braziliaanse vader van Camila. Ze waren als vrienden uit elkaar gegaan en voedden hun dochters, Camila en Taiana, nu samen op. Soares was stapelgek op zijn twee meisjes.

Al tijdens de uitvaartplechtigheid fluisterden familieleden en vrienden elkaar toe dat ze zich ernstige zorgen maakten om den Alex. Hij kon beter een psychiater raadplegen.

Hulp kwam te laat. Op 30 april, goed zeven weken na het ongeval, pleegde Alexander Soares zelfmoord.

'Doe ons een voorstel'
Zo robuust als de auto was, zo goed was de Dodge Magnum - eigendom van een vriend van Ablajoaei - verzekerd. In de dagen na het ongeval werd dit verondersteld het enige min of meer goede nieuws te zijn voor de nabestaanden. Tot wat voor straf de doodrijder van Heverlee ook zou worden veroordeeld, de verzekeringsmaatschappij Fortis Insurance zou tussenbeide komen en over de schadevergoeding hoefde niemand zich zorgen te maken.

"Fortis Insurance stuurde van meet af aan aan op een minnelijke schikking", zegt Carl Hubrechts, de advocaat van Taiana De Ruyck. "Taiana is nu zestien. Ze is de enige overlevende van haar gezin. Dat maakt de zaak op zich al heel bijzonder. Gezien het extreme van de zaak werd afgesproken dat wij een voorstel zouden doen. Fortis Insurance kon dan laten weten wat ze daarvan vond. We konden onderhandelen en naar een compromis trachten te evolueren. Dat was het plan."

Eens om de zoveel jaar berekent het Nationaal Verbond van Magistraten van Eerste Aanleg de prijs van een mensenleven. Er wordt een zogeheten indicatieve tabel gepubliceerd, een catalogus van smart. "Natuurlijk kan er geen prijs staan op een mensenleven", zegt Francis Herbert, secretaris-generaal van de vzw Ouders van Verongelukte Kinderen. "Maar vroeger waren de bedragen pas echt belachelijk.Vroeger kwam het ook vaak voor dat verzekeringsmaatschappijen de afhandeling via allerlei juridische trucs zo lang als mogelijk rekten. Dat zie je tegenwoordig minder."

De kostprijs van smart
Even kijken naar de tabel. Het standaardtarief voor een dode echtgeno(o)t(e) is 12.500 euro. Een dode 'samenwonende levenspartner' levert eveneens 12.500 euro op, een dode verloofde daarentegen 5.000 euro. Een 'inwonende ouder' doodrijden komt op 7.500 euro te staan en bij een 'niet inwonende ouder' wordt dat 3.750 euro. Een inwonend kind kost 12.500 euro. Is het kind 'niet inwonend', dan is het 3.750 euro. Het goedkoopste verdriet, is dat over een 'niet inwonend schoonkind'. Als je er één doodrijdt, kost je dat 1.150 euro.

"Dit is een cynische bezigheid, maar er is geen andere manier", zegt wetsdokter Alain Ceulemans, die vaak als expert optreedt voor politierechtbanken. "Natuurlijk zijn dit - de naam zegt het - indicatieve cijfers, want iemand moet magistraten ergens een houvast bieden. Een ongeval heeft altijd een schuldige. De meeste schuldigen bij dodelijke verkeersongevallen zijn schuldig in de zin van: iets te snel gereden, een glaasje te veel op of te weinig afstand gehouden. Dat zijn de gevallen waarin een rechter doorgaans teruggrijpt naar de indicatieve tabel. Zo krijg je ook een rechtspraak die in alle arrondissementen gelijk loopt. Maar het staat een rechter vrij om van die tabel af te wijken. In extreme gevallen bijvoorbeeld."

Complex kluwen
Het drama in Heverlee was niet alleen een extreem geval, het was er ook één dat nogal wat nieuw samengestelde gezinnen trof. An De Ruyck liet drie alleenstaande zussen, twee in het buitenland wonende broers en een bij haar zussen inwonende opa achter. Taiana verloor haar papa, haar mama en haar zusje. Alexander Soares had vijf broers of zussen en een nieuwe partner met wie hij samenwoonde. Volg je de logica van de indicatieve tabel editie 2008, dan krijg je een niet te overzien kluwen van lijntjes en getallen. In totaal hebben 28 mensen op de één of andere manier een band met één of meerdere van de vijf slachtoffers.

Onderhandelen over een schadevergoeding verschilt niet wezenlijk van het verkopen van een koe op de veemarkt. De advocaten van de families Soares, De Ruyck en Dufloo zetten in, met een vordering ten belope van 1,5 miljoen euro. "Oké, dat lijkt veel", zegt Carl Hubrechts. "Maar de kosten voor opvoeding, huisvesting en morele schade van alleen Taiana al kunnen objectief worden begroot op 600.000 euro. En ook dan blijf je achter met het besef dat dit meisje een drama heeft beleefd dat simpelweg niet te becijferen valt."

Volgens Hubrechts reageerde Fortis Insurance niet op het voorstel. "Men had kunnen zeggen: anderhalf miljoen euro is te veel, we doen een tegenvoorstel. Maar er kwam niets. Je krijgt het gevoel dat ze erop speculeren dat de tijd in hun voordeel speelt. Deze families willen afsluiten. Ze willen verder met hun levens. De moeder van Madeline en Tosca heeft contact gezocht met Aurel Ablajoaei, ze gaat hem regelmatig opzoeken in de gevangenis. Ze wil dat hij iets van zijn leven maakt, zodat er tenminste iets positiefs kan groeien uit dit drama. Deze families zijn echt geen geldwolven."

Dinsdag stonden beide partijen dan opeens tegenover elkaar in het zaaltje van de Leuvense politierechtbank. "Er zat weinig anders meer op dan Fortis Insurance te dagvaarden", zegt Carl Hubrechts. "En daar, tijdens die zitting, kregen de families een slag in hun gezicht. De advocaat van Fortis voert nu aan dat er geen bewijs is van een oorzakelijk verband tussen het ongeval en de zelfmoord van Alexander Soares. Maar die man was kapot! In het dossier zit het verslag van een gerechtelijk expert die letterlijk zegt dat de man psychotisch was en bijna dagelijks tegen al die het horen wilde zei - letterlijk - dat hij geen uitweg meer zag."

De advocaat weet zelf ook wel dat zijn opmerking niet meteen getuigde van goede smaak. Gezien de omstandigheden kon hij het niet laten, zegt hij. "Ik heb aan het eind van mijn pleidooi gezegd dat anderhalf miljoen euro neerkomt op een derde van de oprotpremie van Fortistopman Herman Verwilst. Ik had dat misschien niet moeten zeggen (zucht). Maar het is wel waar."

Reactie Fortis Insurance
Bij een strikte toepassing van de indicatieve tabel, is Alexander Soares de duurste van alle overledenen. Hij laat een 'samenwonende levenspartner' (12.500 euro) na en in Brazilië zes zussen of broers (6 keer 1.500 euro) en twee ouders (2 keer 5.000 euro). Totaal: 31.000 euro. Het geeft meteen een idee hoe ver het door de drie familiegroepen gevraagde bedrag van 1,5 miljoen verwijderd zit van wat het zou worden als de rechter zich enkel zou baseren op de indicatieve tabel.

"Wij hebben nooit gezegd dat we niet gaan betalen", zegt Jan Goedhuys, de raadsman van Fortis Insurance. "De slachtoffers hebben recht op een integrale schadeloosstelling - daar is geen enkele discussie over. Wij hebben een contract ondertekend met de eigenaar van die wagen en dekken de burgerlijke aansprakelijkheid, ook als een ongeval is veroorzaakt door een andere bestuurder. Het klopt dat in eerste instantie is gedacht aan een minnelijke schikking. Maar uiteindelijk moet je het ook even vanuit het standpunt van de verzekeringsmaatschappij bekijken. De auto is bestuurd door een Roemeen die onder invloed van drugs reed. De schade zal aan het eind moeten worden verhaald op hem. Dus willen wij een vonnis. Met dat vonnis in de hand kunnen wij ons dan tot de werkelijke schuldige richten."

En nu vraagt u dat de rechter zich zou baseren op de indicatieve tabel?
Jan Goedhuys: "Wij vragen allereerst dat aan de hand van de objectieve criteria tabel zou worden nagekeken wie recht heeft op een schadevergoeding en wie niet. Eén van de familieleden van de heer Soares meldde zich vanuit Boedapest.Wij zouden graag zien dat de rechtbank erop toeziet dat de dingen correct verlopen."

U vindt dat sommige slachtoffers dat niet zijn?
"Niet allemaal, nee. Wij gaan deze zaak toetsen aan die tabel en hebben het volste vertrouwen in de wijsheid van de rechter."

Fortis Insurance zou aanvoeren dat de zelfmoord van Alexander Soares losstaat van het ongeval.
"Wij zullen inderdaad in hoofdorde betwisten dat het overlijden van de heer Soares een gevolg is van dit verschrikkelijke ongeval."

Waarom pleegde hij dan zelfmoord?
"Dit is één van de elementen die wij uit de doeken doen tijdens de rechtzaak."

Begrafeniskosten zijn vergoed
Op woensdag 2 september zien de partijen elkaar terug voor de politierechtbank in Leuven. Die heeft deze keer een hele dag uitgetrokken.

"Het klopt niet dat Fortis Insurance nog helemaal niets heeft betaald", zegt Jan Goedhuys. "Er zijn wel degelijk provisies gestort."

"Inderdaad", zegt Carl Hubrechts. "De begrafeniskosten. Die zijn inderdaad vergoed." (Douglas De Coninck)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234