Zondag 25/10/2020

Nabeschouwing: dit speelde zich af in de uren na de aanslag

Beeld Reuters

  • Vrachtwagen met Poolse nummerplaat rijdt in op kerstmarkt Berlijn aan de Breitscheidplatz.
  • Minstens 12 doden en 48 (zwaar)gewonden.
  • Politie gaat uit van terroristische aanslag.
  • Opgepakte verdachte is mogelijk de verkeerde: echte dader loopt nog vrij en gewapend rond, zegt politiebron aan Die Welt.
  • In de vrachtwagen werd een dode Poolse man teruggevonden. Het is zeker dat hij niet achter het stuur zat.

De Duitse politie twijfelt of de 23-jarige Pakistaan die opgepakt is na de aanslag in Berlijn wel de echte dader is. "Hij wordt ondervraagd en ook het DNA- en sporenonderzoek zijn nog in volle gang", houdt politiechef Klaus Kandt een slag om de arm. "Met alle middelen wordt onderzocht of de verdenking standhoudt." Als dat niet zo is, dan volgt een nieuwe zoekactie.

De Duitse krant Die Welt meldde stelliger dat de verdachte niet diegene is die achter het stuur zat van de vrachtwagen. "We hebben de verkeerde man", tekende de krant op uit de mond van een anonieme bron binnen de politie. "Daarmee ontstaat een nieuwe situatie. De ware dader loopt nog gewapend rond en kan ellende veroorzaken."

Op haar Twitteraccount roept de Berlijnse politie op bijzonder waakzaam te blijven. Wie verdachte handelingen opmerkt, moet de politie verwittigen en mag zeker niet op eigen houtje handelen. "Daarvoor zijn wij er", klinkt het.

De dader van de aanslag op de Berlijnse kerstmarkt is geïdentificeerd als Naved B, een 23-jarige Pakistaan. Dat laten de Duitse veiligheidsdiensten weten. Volgens de bronnen van het Duitse persagentschap dpa gebruikte hij twee aliassen. De man stond bij de autoriteiten niet bekend als iemand die banden heeft met islamistische terreur, maar hij zou wel al minder ernstige misdrijven op zijn kerfstok hebben.

Beeld AP

Volgens de Brandenburgse minister van Binnenlandse Zaken Karl-Heinz Schröter (SPD) viel een van de doden gisterenavond op de Breitscheidplatz door een kogel.

Vermoedelijk gaat het om de Poolse chauffeur die in de vrachtwagen zat en daar dood werd aangetroffen. Het is bevestigd dat hij niet verantwoordelijk is voor de aanslag.

Volgens de neef van de Pool, die ook de eigenaar van de vrachtwagen is, werd het voertuig gekaapt toen het van Italië naar Berlijn onderweg was met een lading staal.

Hij zegt dat de chauffeur de truck in Berlijn moest parkeren door een vertraging bij de levering. De neef kon zijn chauffeur sinds 16 uur niet meer bereiken. Rond 20 uur reed de vrachtwagen in op de kerstmarkt.

De baas van het transportbedrijf toont een foto van zijn overleden chauffeur.Beeld EPA

Bondskanselier Angela Merkel (CDU) zal om 11 uur deze voormiddag een verklaring voorlezen.

Beeld Getty Images

De inval op de vroegere luchthaven Tempelhof in Berlijn, waar het grootste vluchtelingenonderkomen van de Duitse hoofdstad zich bevindt, is afgelopen. Dat melden verschillende Duitse media. Vier jongemannen werden ondervraagd.

Aan de operatie, die duurde van 4.00 tot 8.00 uur, namen 250 agenten deel. Alles bleef rustig tijdens de actie. Volgens de autoriteiten werden vier jongemannen uit dezelfde hangar ondervraagd, maar werd niemand opgepakt. Duitse media meldden eerder al dat de bestuurder van de vrachtwagen geregistreerd stond in Tempelhof.

Beeld AFP

De speciale politie-eenheid SEK doorzoekt samen met zo'n 200 politiebeamten vanmorgen een hangar op het voormalige vliegveld Tempelhof. Het gebouwencomplex wordt gedeeltelijk gebruikt als opvangcentrum voor vluchtelingen. De zoektocht startte om 4 uur vanmorgen en is nog steeds aan de gang, meldt de krant Die Welt. De verdachte die gisterenavond werd opgepakt zou daar ingeschreven zijn.


De Berlijnse kwam de verdachte van de aanslag op de kerstmarkt al snel op het spoor door enkele getuigenissen. Verschillende mensen meldden meteen na de aanslag via het noodnummer dat de chauffeur van de vrachtwagen uit de cabine sprong en wegvluchtte richting Tiergarten, het grote stadspark. "Vermoedelijk wilde hij daar in de duisternis verdwijnen", aldus politiewoordvoerder Winfrid Wenzel.

Een van de getuigen volgde de verdachte zelfs op veilige afstand, terwijl hij de politie aan de lijn had. Hij gaf voortdurend de locatie van de man door, zodat hij op amper twee kilometer van de Breitscheidplatz al opgepakt kon worden. "Deze blijk van burgerplicht geeft ons weer wat moed", aldus Wenzel. De politie kent de identiteit van de getuige, maar gaat ervan uit dat hij anoniem wil blijven.

Beeld AP

Verschillende bronnen melden dat de opgepakte verdachte begin dit jaar Duitsland binnenkwam. Die Welt bloklettert dat het om een vluchteling gaat. Volgens de Frankfurter Allgemeine gaat het om een Afghaan of een Pakistaan.

Volgens de politie staat de dader in Berlijn ook bekend om enkele kleine cirminele feiten. Hij werd opgepakt op ongeveer 2 kilometer van de Breitscheidplatz. Dat meldt Radio 1.

De politie van Berlijn kondigt in een tweet aan dat het aantal doden en gewonden is opgelopen. In totaal is er nu sprake van 12 doden en 48 gewonden, waarvan een deel er zeer ernstig aan toe is.

Voor zover bekend zijn er geen Belgen onder de dodelijke slachtoffers of gewonden. Dat heeft Didier Vanderhasselt, de woordvoerder van Buitenlandse Zaken bevestigd. Buitenlandse Zaken blijft in nauw contact met de plaatselijke autoriteiten en via de ambassade met het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken

De Berlijnse burgemeester Michael Müller en senator voor Binnenlandse Zaken Andreas Geisel geven morgen om 13.00 uur een gezamenlijke persconferentie. De politie zal dan ook vragen beantwoorden. Tot dan nemen de politie en brandweer een informatiestop in acht.

De reddingsoperatie van de Berlijnse brandweer op de BreitscheidPlatz is afgelopen, meldt de politie. 45 zwaargewonden werden overgebracht naar het ziekenhuis.

Op de kerstmarkt van het evenement Winter in Antwerpen heeft de Antwerpse lokale politie vanavond meteen voor extra toezicht gezorgd. "Zoals steeds spelen we onmiddellijk in op situaties in het buitenland", zegt woordvoerder Wouter Bruyns. "Minuten na het incident in Berlijn werden onze ploegen en de militairen tot verhoogde waakzaamheid opgeroepen."

Volgens Bruyns werden er zowel ploegen opgeroepen die specifiek met radicalisatie bezig zijn als inspecteurs die een Hades-eindejaarsactie hielden - onder meer tegen inbraken. Ook de komende dagen zal er nog extra toezicht zijn op de kerstmarkt.

Over de identiteit van de slachtoffers kan de politie niets zeggen, maar er zouden zich wel toeristen onder de slachtoffers bevinden.

De politie onderzoekt of de vrachtwagen mogelijk gestolen werd en of de eigenlijke chauffeur de dode passagier van de vrachtwagen is. Volgens de Poolse nieuwssite FAKT is de gearresteerde verdachte niet de neef van de bedrijfsleider.

De autoriteiten zullen morgen om 13 uur tijdens een persconferentie meer nieuws geven over de aanslag. Morgenavond om 18 uur vindt er in de Gedächtniskirche in Charlottenburg wel een misviering plaats.

Het dreigingsniveau in ons land blijft op 3, zo meldt minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon.

De Duitse bondspresident Joachim Gauck heeft in Berlijn opgeroepen tot samenhorigheid. "De haat van de dader mag ons niet tot haat verleiden. Dit mag niet tot verdeeldheid leiden", zei het staatshoofd.

Volgens Gauck maken aanslagen de samenleving niet zwakker, maar juist sterker. "Deze schokkende daad maakt de Duitse bevolking er juist van bewust dat ze in een sterke gemeenschap leven, waarin het recht en de menselijkheid tellen."

Beeld AFP
Beeld AFP

Het moment van rouw is aangebroken in Berlijn. Mensen verzamelen om kaarsjes aan te steken en elkaar te troosten. De Brandenburger Tor licht op in de Duitse kleuren, de politie van Berlijn deelde dit mooie beeld via Twitter.

Na de aanslag op een kerstmarkt in Berlijn zijn 49 gewonden naar het ziekenhuis overgebracht. Momenteel worden er nog 25 patiënten verzorgd, onder hen bevinden zich veertien zwaargewonden. Dat blijkt uit een balans van het Gezondheidsdepartement van de deelstaat Berlijn. Bij de aanslag met een vrachtwagen vielen twaalf doden.

Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Ibrahim Sufi (26) leeft als Syrische vluchteling in Berlijn, de toekomst is er volgens hem een pak onzekerder op geworden. "Natuurlijk maken we ons zorgen over hoe de publieke opinie tegenover ons zal reageren. Mijn boodschap aan de Duitsers is: 'Beschouw niet iedereen nu als verdacht, scheer ons niet allemaal over dezelfde kam'."

Beeld REUTERS

Vanmorgen doorzocht de speciale politie-eenheid SEK samen met zo'n 200 politiebeamten een hangar op het voormalige vliegveld Tempelhof. Daarbij werd een gsm in beslag genomen. "Ik ben er vrij zeker van dat we juist zitten, hier heeft de dader de nacht doorgebracht", aldus de Berlijnse politietopman Klaus Kandt. Het gebouwencomplex wordt gedeeltelijk gebruikt als opvangcentrum voor vluchtelingen.

Beeld REUTERS

Na de aanslag met een vrachtwagen op een kerstmarkt in Berlijn bevindt een "gevaarlijke crimineel" zich wellicht nog "in de natuur." Dat heeft de Berlijnse politietopman Klaus Kandt gezegd op een persconferentie.

Eerder was al duidelijk geworden dat de opgepakte Pakistaanse verdachte wellicht niet de dader van de aanslag is. De verdachtmakingen in zijn richting lijken niet gestaafd te kunnen worden.

Volgens Kandt worden de veiligheidsmaatregelen in Berlijn versterkt. Er komen meer gewapende politieagenten op drukbezochte plaatsen zoals kerstmarkten en er zullen systematischer metalen afsluitingen geplaatst worden.

Beeld AFP

Duitstalige IS-sympathisanten roepen via de berichtendienst Telegram op om nog meer aanslagen op kerstmarkten te plegen. "Een auto of een vrachtwagen, meer heb je niet nodig. Onze vijand kan dit soort aanvallen nooit stoppen. Maak jullie alvast klaar voor de volgende kerstmarkt", klonk het onder meer.

IS heeft in zijn propaganda al meermaals instructies gegeven voor terreuraanslagen met vrachtwagens. In het IS-magazine 'Rumiyah' verscheen in november nog een paginalang artikel met tips voor 'truckterroristen'. De aanslag van 14 juli in het Franse Nice gold toen als voorbeeld.

Beeld REUTERS

Had de aanslag voorkomen kunnen worden? Op de toegangsweg naar Breitscheidplatz, de plek waar de aanslag plaatsvond, stonden bijvoorbeeld geen betonblokken opgesteld.

De Berlijnse politietopman Klaus Kandt heeft er toch zijn twijfels bij. "Kerstmarkten kunnen niet uitgebouwd worden tot burchten. En naast een kerstmarkt zijn er nog veel zogenaamde 'soft targets'. Er zijn zoveel mogelijkheden om met een vrachtwagen mensen te doden."

Beeld REUTERS

Bondskanselier Angela Merkel heeft een bezoek gebracht aan de plek in Berlijn waar gisteren een aanslag gepleegd werd. Ze legde onder andere een witte roos op de bloemen bij de Gedächtniskirche, vlak bij de plek van het bloedbad in het centrum van de Duitse hoofdstad.

Merkel werd onder meer vergezeld door de ministers De Maizière (Binnenlandse Zaken) en Steinmeier (Buitenlandse Zaken). Het gezelschap maakte een wandeling over het deel van de kerstmarkt die door de aanslag getroffen werd en sprak met politiemensen. Merkel schreef later een boodschap in het rouwregister in de kerk.

Angela Merkel legt een witte roos op de plek van de aanslag.Beeld REUTERS

De Duitse justitie houdt er -net als de politie- rekening mee dat de man die kort na de aanslag in Berlijn gearresteerd werd niet de dader is. De terreurdaad is alleszins niet opgeëist. "We hebben geen video met een bekentenis", stelt hoofdaanklager Peter Frank. "Voor een islamitisch motief spreekt wel de 'modus operandi' en de hoge symboolwaarde van het doelwit."

Of er één of meerdere daders zijn en of die al dan niet kompanen hadden is vooralsnog onduidelijk. "De vrachtwagen waarmee de aanslag werd gepleegd wordt nog onderzocht, getuigen worden ondervraagd en videobeelden worden nog geanalyseerd", luidde het.

Er wordt ook nog een autopsie uitgevoerd op het lijk van de Poolse chauffeur van de vrachtwagen. Die werd dood teruggevonden in de vrachtwagen en zat bij de aanslag niet aan het stuur.

Uit het onderzoek is wel gebleken dat één persoon na de aanslag uit de vrachtwagen is gestapt. Duidelijk is evenwel niet of die hulp kreeg van andere daders of van buitenaf geleid werd, aldus de baas van het openbaar ministerie.

Holger Münch, de baas van de Duitse federale recherche, sluit niet uit dat de dader nog altijd gewapend rondloopt. "We zijn in hoogste staat van paraatheid om eventuele medeplichtigen te identificeren", klonk het. "We speuren in alle richtingen."

Beeld AP

In de late namiddag of uiterlijk deze avond zal bekend zijn of de opgepakte verdachte daadwerkelijk de dader is of niet. Dat meldt Reuters.

Beeld AFP

Er zijn al zes dodelijke slachtoffers geïdentificeerd. Zij hebben allemaal de Duitse nationaliteit, werd bekendgemaakt op een persconferentie.

Beeld AP

Als gevolg van de aanslag neemt de Duitse voetbalbond extra veiligheidsmaatregelen rond wedstrijden in de Bundesliga. "Daarbij denken we aan meer controles en een grotere inzet van de politie", aldus veiligheidsverantwoordelijke Hendrik Grosse Lefert.

"We moeten waakzaam zijn", zei hij in aanloop naar de wedstrijden in de Duitse competitie. Vanavond en morgen worden negen duels in de Bundesliga afgewerkt. Ondanks de angst die in Duitsland heerst, benadrukte Grosse Lefert dat de voetbalstadions in het land "de veiligste ter wereld zijn".

Militairen houden in Antwerpen een oogje in het zeil.Beeld AP

Heeft de politie wel de echte dader te pakken? De Duitse krant 'Die Welt' blijft er ernstige vragen bij stellen. Volgens hun bron werd er geen bloed aangetroffen op de kledij van verdachte Naved B.

Dat zou nochtans logisch geweest zijn, gezien het feit dat de Poolse vrachtwagenbestuurder neergeschoten werd. Minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière zei eerder al dat het wapen nog niet teruggevonden is.

De Poolse eigenaar van de vrachtwagen kreeg een politiefoto van het lichaam van zijn chauffeur te zien en daar bleek ook sprake van steekwonden. Zijn gezicht zou vol bloed gehangen hebben.

Beeld EPA

De Belgische Moslimexecutieve veroordeelt uitdrukkelijk de gewelddaden die de voorbije uren gepleegd werden, zowel in Berlijn als in Ankara en Zürich. "Wat er ook aan de basis ligt van deze aanslagen, het is belangrijk dat onze maatschappij verenigd blijft en haar waarden blijft respecteren", klinkt het.

De Moslimexecutieve benadrukt ook dat ze de recente aanslagen in Egypte, Turkije, Jordanië "en op andere plaatsen in de wereld" niet vergeet. "Verdeeldheid bij ons zou de verwezenlijking van het doel van de terroristen zijn. Eendracht maakt macht."

Beeld REUTERS

Volgens de Poolse eigenaar van de vrachtwagen heeft de chauffeur zich fysiek verzet tegen de man die zijn vrachtwagen vermoedelijk kaapte om de aanslag op de kerstmarkt te plegen. "Het was zeer goed te zien dat de man in een gevecht verwikkeld geweest was", zegt Ariel Zurawski.

Hij kreeg een politiefoto te zien van het slachtoffer bij de identificatie van de chauffeur. Het gezicht van de chauffeur zou vol bloed hebben gehangen en was gezwollen, volgens Zurawski. "Er waren ook steekwonden te zien", zei de Poolse bedrijfsleider. De politie zou aan Zurawski ook gezegd hebben dat zijn neef schotwonden vertoonde.

Beeld EPA

De aanslag op een kerstmarkt in Berlijn doet de Belgische toeristen voorlopig niet afzien van hun reisplannen naar de Duitse hoofdstad. Touroperators TUI en Thomas Cook hebben nog geen ongeruste telefoontjes gekregen van klanten die hun citytrip naar Berlijn deze week willen annuleren of omboeken. Er is wel vraag naar meer info.

Beeld REUTERS

De definitieve beslissing over het Nieuwjaarsfeest en het vuurwerk in Brussel wordt volgende week genomen. Dat liet Brussels burgemeester Yvan Mayeur op een persconferentie weten. Ondertussen zal er een herevaluatie zijn van de situatie, samen met het OCAD en Binnenlandse Zaken. De veiligheidsmaatregelen die al in werking waren op Winterpret worden niet verstrengd, maar wel dagelijks geëvalueerd.

Een politiepatrouille op de kerstmarkt in Dortmund.Beeld EPA

Volgens Geert Wilders heeft Merkel bloed aan haar handen.

Onder de gewonden zijn er achttien mensen heel erg aan toe. Dat zei de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière tijdens een persconferentie. Hij gaf ook nog mee dat de verdachte waarschijnlijk uit Pakistan komt, zijn asielaanvraag liep nog. De persoon zelf ontkent elke betrokkenheid.

Volgens de minister spreekt de verdachte Baluchi, een soort dialect waar nog geen vertaler kon voor gevonden worden.

Beeld AFP

De Slovaakse premier Robert Fico verwacht dat Europese landen anders over migratie gaan denken. ''De feiten zijn simpel: een migrant die in februari 2016 in Duitsland aankwam en een vluchtelingenstatus kreeg, wordt nu ondervraagd als verdachte van deze walgelijke misdaad. Ik denk dat de beker van geduld begint over te stromen en dat de Europese bevolking terecht sterkere maatregelen verwacht."

Robert Fico.Beeld AFP

De Brugse burgemeester Renaat Landuyt (sp.a) laat vandaag nog op drie verschillende plaatsen betonblokken aanleveren om een gelijkaardige aanslag als in Nice en Berlijn te voorkomen. “Ook al is het in Brugge niet zo simpel om onopgemerkt met een grote truck én aan hoge snelheid de binnenstad binnen te rijden, willen we toch geen enkel risico nemen”, zegt Landuyt.

Concreet komen er normaal gezien tegen deze avond nog betonblokken aan de aanrijwegen rond de kerstmarkten op de Markt en het Simon Stevinplein. Eerder al werden de winkelstraten in Brugge tijdens de autovrije shopdagen afgesloten met politiecombi’s die in het midden van de straat stonden. Ook de komende shopdagen zal dat nog het geval zijn.

In Kortrijk en Oostende komen er weinig extra maatregelen omdat er al een verscherpte veiligheid is. "Om het veiligheidsgevoel bij de bezoekers te verhogen, komen er wel extra agenten in uniform. Vooralsnog werd in burger gepatrouilleerd", zegt de persverantwoordelijke van de stad Kortrijk.

Beeld AFP

De Belgische transportfederatie Febetra roept chauffeurs op tot waakzaamheid. "We deden dat al na problemen met transitmigranten", zegt woordvoerster Isabelle De Maegt. Maar zich beschermen tegen kapingen is onmogelijk, zegt ze. "Het kan zomaar gebeuren aan een rood licht. Geen enkele maatregel kan zoiets uitsluiten. Het enige wat we kunnen doen, is aanraden voorzichtig te zijn."

Beeld Getty Images

De Poolse trucker die gisteren om het leven kwam bij de aanslag is wel degelijk doodgeschoten. Dat bevestigt het regionale ministerie van Binnenlandse Aangelegenheden van Brandenburg.

De vrachtwagen was eigendom van een Pools transportbedrijf. Eigenaar is Ariel Zurawski, de oom van de chauffeur. Die heeft zijn neef op een politiefoto geïdentificeerd, zo zei hij op een Poolse tv-zender.

De vrouw van de trucker had haar man gisteren rond 15 uur voor het laatst aan de telefoon gehad. In de uren voor de aanslag was de Poolse trucker niet meer telefonisch te bereiken. "Het was een zeer goede vakman, deze chauffeur", aldus zijn oom-werkgever. De chauffeur laat een vrouw en een kind van 17 jaar achter. Volgens Zurawski was de dader een vluchteling die sinds februari in Berlijn verbleef.

Een uitvergroting van de foto die de baas van het transportbedrijf op zijn smartphone toonde.Beeld Kos

De verdachte van de aanslag in Berlijn ontkent elke betrokkenheid. Dat meldt persbureau dpa op basis van veiligheidsbronnen.

De verdachte wordt in een politiewagen gezet.Beeld AP

Er zullen geen extra maatregelen genomen worden op de Leuvense kerstmarkt. Dat is beslist op de wekelijkse vergadering met burgemeester Louis Tobback.

"Wij hebben voor de kerstmarkt al een strenge risicoanalyse gemaakt in functie van de eisen van het OCAD. Daar is besloten dat wij als politie gingen fouilleren als er verdachte handelingen opgemerkt werden. Ook rugzakken mogen wij altijd controleren. Daarnaast staat er in de Blijde Inkomststraat een combi die moet voorkomen dat iemand op de menigte kan inrijden. Tot slot hebben wij ook agenten in burger en is er van de kerstmarkt uit ook nog security voorzien. Dat zou moeten volstaan", zegt politiewoordvoerder Marc Vranckx.

De man die gisterenavond werd gearresteerd bij de politieoperatie in de wijk rond het Schaarbeekse Liedtsplein is een 34-jarige Belg. De man werd ervan verdacht wapens en explosieven in zijn bezit te hebben. Volgens parketwoordvoerster Ine Van Wymersch had de verdachte gedreigd met een terroristische aanslag. Over de concrete inhoud van de dreiging laat het parket zich niet uit.

Beeld EPA

Angela Merkel heeft het in haar persconferentie voor het eerst over een terroristische aanslag. "Twaalf mensen die gisteren nog onder ons waren, die zich op Kerstmis verheugden, zijn er niet meer."

"Het is een zeer moeilijke dag", sprak Merkel. "Net als miljoenen andere mensen in Duitsland ben ik diep geschokt en bedroefd over wat er gebeurd is. Dit is een onbegrijpelijke daad."

"Ik denk in de eerste plaats aan die mensen, aan hun familieleden en vrienden. Ik denk aan de vele gewonden, die vechten voor hun leven en hun gezondheid. Ik wil dat u weet dat het hele land meerouwt. Wij allen hopen en velen bidden voor u."

"Het zou heel slecht te verdragen zijn als dit toe te schrijven is aan iemand die in Duitsland om bescherming en asiel gevraagd heeft. Dat zou weerzinwekkend zijn ten overstaan van de vele Duitsers die dag in dag uit vluchtelingen helpen en ten overstaan van de mensen die onze bescherming echt nodig hebben en die hun best doen om zich te integreren in ons land."

"Miljoenen mensen vragen zich af hoe we ermee kunnen leven dat zovelen de dood in gejaagd zijn op een kerstmarkt, waar we het leven vieren. Een eenvoudig antwoord heb ik niet. Ik weet alleen: we kunnen en willen er niet mee leven dat de angst ons verlamt. We zullen de kracht vinden voor het leven zoals we dat in Duitsland willen leiden: vrij, samen en open."

Beeld EPA

Frauke Petry, de voorzitster van de rechtspopulistische partij Alternative für Deutschland, stelt de Duitse regering onrechtstreeks medeverantwoordelijk voor de aanslag. "Duitsland is niet meer veilig en het is eigenlijk de plicht van bondskanselier Angela Merkel dat aan de Duitse burgers mee te delen", klinkt het.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière vindt intussen dat kerstmarkten en andere grote evenementen moeten plaatsvinden zoals gepland. In Berlijn wordt de uitbaters wel gevraagd dicht te blijven uit respect voor de slachtoffers en hun familie.

Beeld AFP

De geplande evenementen in het kader van De Warmste Week van Music for Life gaan de komende dagen gewoon door zoals gepland. Omwille van de aanslag in Berlijn is er wel dagelijks veiligheidsoverleg tussen de organisatie en de hulpdiensten. "Maar de veiligheid stond sowieso al op scherp", zegt woordvoerster Yasmine Van der Borght. "De gemaakte afspraken gaan nog meer dan anders nauwgezet worden opgevolgd en we evalueren dagelijks de situatie."

De politie van Berlijn roept iedereen die in de buurt van de kerstmarkt was tijdens de aanslag op om zijn dierbaren te contacteren. De hotline staat immers roodgloeiend met bezorgde familieleden.

De Britse politicus Nigel Farage liet via Twitter weten dat hij de gebeurtenissen in Berlijn "niet verrassend" vindt. "Gebeurtenissen als deze zullen het nalatenschap van Merkel zijn", bekritiseert hij de houding van de bondskanselier tegenover de vluchtelingenproblematiek.

De Beierse minister van Binnenlandse Zaken Joachim Herrmann (CSU) roept op tot een herziening van de Duitse vluchtelingenbeleid. "Als het bevestigd wordt dat deze aanval werd gepleegd door iemand die het land als asielzoekers is binnengekomen, dan moet Berlijn opnieuw fundamenteel reflecteren over de vluchtelingenopvang," zei Herrmann tegen de radiozender Antenne Bayern.

Het is volgens hem duidelijk dat veel mensen door het grote aantal vluchtelingen het land betreden zonder dat hun bedoelingen bekend zijn. "In mijn ogen is het dan ook de vraag of we echt zo verder kunnen."

Joachim HermannBeeld Getty Images

Het Bundeskriminalamt (BKA) heeft het onderzoek naar de aanslag overgenomen. "De procureur-generaal bij de Hoge Raad heeft officieel een strafzaak gestart en de BKA belast met het onderzoek", deelde de politie mee via Twitter.

De nationale voorzitter van de politievakbond Oliver Malchow zei vanmorgen op Bavarian Radio dat de veiligheid nooit 100 procent te garanderen is. "De politie is, denk ik, vrij goed uitgerust, maar 2.500 kerstmarkten in totaal die minstens twee keer per week open zijn... Je kan geen 100 procent zekerheid geven."

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière (CDU) heeft een dag van nationale rouw afgekondigd. Dat geldt voor alle overheden onder federaal toezicht. Zijn ministerie meldt dat het een teken is "van medeleven voor het geweld op de kerstmarkt in Berlijn gisterenavond."

Beeld AFP

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) reageert aangeslagen op de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn. "Mijn gedachten zijn bij de slachtoffers en bij mijn collega Thomas de Maizière. Ik kan mij heel goed voorstellen wat die man nu meemaakt", zegt Jambon in De Ochtend op Radio 1. "Kerstmarkten en Duitsland, dat is een twee-eenheid. Duitsland is echt in zijn hart geraakt."

Jambon heeft zijn ambtgenoot een berichtje gestuurd om zijn medeleven te betuigen en de hulp van België aan te bieden. "Misschien kunnen we bepaalde inlichtingen verstrekken. Er is trouwens zeer recent nog een uitwisseling van best practices geweest, specifiek rond kerstmarkten."

De minister benadrukt dat na de aanslag in Berlijn het dreigingsniveau in ons land op niveau 3 blijft, het op één na hoogste niveau. "Ook zonder de aanslagen in Berlijn beschouwden wij kerstmarkten en ijspistes al als soft targets, we weten dat er bepaalde risico's aan verbonden zijn en die worden zo goed mogelijk aangepakt. Berlijn heeft geen invloed op de maatregelen die we al in stelling hadden gebracht." Volgens Jambon is het wel mogelijk dat lokale besturen de zaken willen herbekijken. "Dan zal er nieuw overleg zijn."

Beeld BELGA

De manager van het Poolse transportbedrijf dat eigenaar was van de vrachtwagen waarmee op de mensenmassa werd ingereden, heeft de gps-gegevens van de truck bestudeerd. Daaruit blijkt dat de bestuurder ongecontroleerd reed, wat erop kan wijzen dat hij voor het eerst met een vrachtwagencombinatie (truck met trekker) reed.

"De wagen werd rond 16 uur een aantal keren opnieuw gestart", klinkt het. Dat zou kunnen betekenen dat de wagen dan al 'gekaapt' werd. De vrachtwagen moest materiaal uit Italië leveren aan een Duitse firma.

Beeld Reuters

Verschillende bronnen melden dat de dader op 31 december 2015 in Passau geregistreerd werd als vluchteling. Hij zou via de Balkanroute naar Duitsland gereisd zijn. Het zou gaan om een Pakistaan die op 1 januari 1993 geboren werd met de naam Naved B. Dit werd echter nog niet bevestigd. Andere bronnen melden dan weer dat de man verschillende namen gebruikte en dat het daarom moeilijk is om hem te identificeren.

De Berlijnse politie houdt vanmorgen alle wegversperringen rond de plaats van de aanslag in stand. Chauffeurs moeten ver rond de Breitscheidplatz blijven rijden.

Op de plaats van de aanslag heerst nog steeds chaos. Overal liggen de resten van vernielde standjes en gebroken kerstverlichting. De politie heeft gevraagd om uit respect geen foto's te nemen van de kerstmarkt.

Er zal vanavond om 18 uur een wake worden gehouden in de Gedächtniskirche.

Beeld Photo News

Minister van Binnenlandse Zaken van de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen, Ralf Jäger (SPD), laat weten dat "de aanwezigheid en waakzaamheid van de politie in de deelstaat vergroot". Agenten zouden nu met kogelvrije vesten en automatische wapens de straat op gaan.

De burgemeester van Nice heeft de aanslag in Berlijn vergeleken met de aanslag in Nice. "Dezelfde procedure. Zelfde blind geweld. Zelfde haat tegen gelukkige mensen ", schreef Philippe Pradal van de Republikeinse Partij vanmorgen vroeg op Twitter. Op 14 juli reed een Tunesiërs op de Franse nationale feestdag met een vrachtwagen in op de boulevard van Nice. Er vielen toen 84 doden.

Al sinds vanmorgen vroeg leggen mensen bloemen neer op de Breitscheidplatz, waar de aanslag plaatsvond. Ook aan de Gedächtniskirche betuigen mensen hun steun met bloemen.

Beeld EPA
Beeld REUTERS

De vrachtwagen wordt van de Breitscheidplatz gehaald voor verder forensisch onderzoek. De Berlijnse politie roept via Twitter op om van die procedure om piëteitsredenen geen foto's te verspreiden.

De Berlijnse politie zegt dat de Poolse man die dood in de cabine van de vrachtwagen werd aangetroffen na de aanslag op de kerstmarkt niet de vrachtwagen bestuurde ten tijde van de aanslag. De Poolse transportbaas van de vrachtwagen stelt ook met zekerheid dat zijn chauffeur er niets mee te maken heeft. De man, die overigens zijn neef is, was al sinds gisterenmiddag vier uur vermist. "Ik steek er mijn hand voor in het vuur dat mijn chauffeur dit niet heeft gedaan", klinkt het.

Beeld AFP

De Berlijnse politie heeft het nu voorzichtig voor het eerst over een "veronderstelde terroristische aanslag" en zegt dat alle anti-terreurmaatregelen van kracht zijn en met de nodige voorzichtigheid zorgvuldig worden toegepast.

De Berlijnse politie laat op Twitter weten dat de eerste vaststellingen erop wijzen dat de vrachtwagen doelbewust de menigte op de kerstmarkt in is gestuurd.

De politie van Berlijn heeft op Twitter gezegd dat uit onderzoek gebleken is dat de dode Poolse man die in de vrachtwagen gevonden werd, niet de persoon is die de truck de menigte in gereden heeft.

De deelminister van binnenlandse zaken van de Duitse staat Noord-Rijnland-Westfalen, Ralf Jäger (SPD), zegt dat de gebeurtenissen in Berlijn van gisterenavond wel degelijk een aanslag zijn geweest. Hij heeft daarvoor naar eigen zeggen voldoende aanwijzingen. "Met alles wat we nu weten, gaan we ervan uit dat het om een terroristische aanslag gaat" aldus Jäger. "Daarom wordt de aanwezigheid en waakzaamheid van de politie in de deelstaat vergroot", zegt Jäger verder. Agenten zouden nu met kogelvrije vesten en automatische wapens de straat op gaan. De landelijke minister van Binnenlandse Zaken, Thomas de Maizière (CDU) had eerder bij omroep ARD nog gezegd dat hij het woord aanslag niet durfde te gebruiken, ook al had het er alle schijn van.

Beeld EPA

Heiner Koch, de aartsbisschop van Berlijn, reageert geschokt op de tragedie op de kerstmarkt aan de Gedächtniskirche in Berlijn. Dat meldt kerknet. "Ik ben in gebed verbonden met de slachtoffers en hun familie", aldus Koch, die oproept tot gebed. Koch nodigt de gelovigen vanmiddag om 12.00 uur ook uit voor een gebedsdienst in de Sint-Hedwigskathedraal in Berlijn, om zo hun rouw en solidariteit met de slachtoffers en hun families tot uitdrukking te brengen. De bisschop sprak daarnaast zijn dank en waardering uit voor de orde- en de hulpdiensten.

De passagier van de vrachtwagen die gisterenavond inreed op de bezoekers van een Berlijnse kerstmarkt en daarbij ter plaatse overleed, was een Poolse staatsburger. Dat meldt de politie van Berlijn op Twitter. Het gaat mogelijk om de chauffeur van de vrachtwagen met Poolse nummerplaat waarmee de vermoedelijke aanslag werd gepleegd. Gisterenavond liet de eigenaar van het bedrijf al weten dat de chauffeur van de vrachtwagen, zijn neef, sinds gisterenmiddag verdwenen was.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière waarschuwt om het woord ‘aanslag’ nog niet te gebruiken. "Ik wil het woord 'aanslag' nu nog niet uitspreken, hoewel er veel redenen zijn om eraan te denken", aldus de Maizière op de openbare omroep ZDF. De Maizière zei eerst samen met de Berlijnse autoriteiten duidelijkheid te willen over wat er is gebeurd. "Over de achtergrond en de toedracht weten we nog niets definitiefs." Volgens de minister gaat er van de woordkeuze een psychologisch effect uit. "We willen daar zeer, zeer voorzichtig zijn, en ons houden aan wat het onderzoek oplevert, en niet op basis van speculatie."

Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Het Witte Huis veroordeelt "in de duidelijkste termen wat lijkt een terreuraanval te zijn". "We staan in contact met de Duitse autoriteiten, en we staan klaar om hulp te leveren terwijl ze weer recht krabbelen van en onderzoek voeren naar deze vreselijke gebeurtenis", aldus Ned Price, woordvoerder van de de nationale veiligheidsraad van het Witte Huis in een verklaring. De Verenigde Staten "staan samen met Berlijn in de strijd tegen allen die zich op onze levenswijze richten en onze samenlevingen bedreigen", aldus nog Price, die verder opmerkte dat Duitsland een van de nauwste bondgenoten is van Washington.

De aangehouden vermoedelijke bestuurder van de wagen, is waarschijnlijk in februari als vluchteling Duitsland binnengekomen. Bronnen bij de Duitse veiligheidsdiensten hebben dat deze nacht gemeld aan het Duitse persbureau dpa. Complete duidelijkheid is er nog niet, omdat de verdachte verschillende namen heeft gebruikt en zijn identiteit daarom niet zonder twijfel vaststaat. Het zou gaan om een Pakistaan of Afghaan, volgens de bronnen. Op gezag van veiligheidskringen berichtte de Berlijnse krant 'Tagesspiegel' dat de man bij de politie bekend zou zijn, niet zozeer omwille van een terroristische achtergrond, maar wegens kleine criminele delicten.

Hoewel zelfs de Duitse autoriteiten zich er nog van weerhouden om uitspraak te doen over de aard van het incident, heeft de Amerikaanse president-elect zijn oordeel al geveld. "Islamitische Staat en ander moslimterroristen slachten christenen in hun gemeenschappen en gebedsoorden 'als onderdeel van hun wereldwijde' jihad", liet Donald Trump weten in een verklaring.

De politie onderzoekt de mogelijkheid dat de truck in kwestie gestolen werd op een bouwwerf in Polen. Het onderzoek is aan de gang.

Het verdachte voorwerp dat de politie onderzocht in de Rankestrasse bleek vals alarm te zijn: het ging om een slaapzak.

Andreas Geisel, de Berlijnse schepen van Binnenlandse Zaken, wil niet ingaan op speculaties dat de truck gekaapt zou zijn door terroristen. "De opeenvolgende gebeurtenissen wijzen op een ongeval of een aanslag," zei hij. Ook Frank-Walter Steinmeier, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken liet in een verklaring weten dat het nog onduidelijk is wat er precies is gebeurd. Veiligheidsmedewerkers proberen de locatie af te sluiten en de verantwoordelijken te vinden, zei hij.

De Franse minister van Binnenlandse Zaken heeft aangekondigd dat de beveiliging op Franse kerstmarkten wordt aangescherpt. Ook in de VS worden meteen extra veiligheidsmaatregelen genomen. De NYPD schroeft de beveiliging van markten in New York flink op.

Volgens een journalist van de Duitse krant Die Welt hadden de Berlijnse autoriteiten aanwijzingen dat er mogelijk een aanslag op een kerstmarkt gepleegd zou worden.

De Berlijnse politie roept de inwoners op om de Breitscheidplatz en te vermijden: in de aanpalende Rankestrasse wordt er een verdacht voorwerp onderzocht.

Op smartphonebeelden is de ravage na het incident te zien. Talloze mensen liggen gewond op de grond en worden verzorgd door andere aanwezigen.

Tot nu toe werd de aanslag nog niet door een terreurorganisatie opgeëist.

"We moeten er rekening mee houden dat het dodental in de loop van de nacht nog gaat oplopen, er zijn enkele zeer zwaargewonden bij", zegt Wolfgang Bosbach van CDU op N-TV.

Ook de Franse president François Hollande heeft ondertussen bij bondskanselier Angela Merkel zijn medeleven betuigd.

Een woordvoerder van de Berlijnse politie heeft bevestigd dat er geen schoten werden afgevuurd nadat de vrachtwagen inreed op de kerstmarkt. Dat laat een journalist van Deutsche Welle weten op Twitter.

Christian Erosi, de plaatsvervangend burgemeester van Nice, heeft op Twitter zijn afgrijzen laten blijken. Op 14 juli, de Franse nationale feestdag, reed een vrachtwagen in op de menigte op de Promenade des Anglais. Daarbij kwamen 86 mensen om het leven.

Europees president Donald Tusk heeft Duitsland Europese hulp aangeboden. Hij biedt ook de nabestaanden van de dodelijke slachtoffers zijn medeleven aan, net als de voorzitter van de Europese commissie, Jean-Claude Juncker. "Dit nieuws schokt ons nog zoveel meer, omdat zij daar waren samengekomen om kerstmis te vieren, een feest dat velen met vrede verbinden." "We zijn met de slachtoffers in diep verdriet verbonden", gaat Juncker verder. "De talrijke hulpdiensten wensen we sterkte voor de komende zware nacht."

De Antwerpse gemeenteraad hield vanavond een minuut stilte uit respect voor de slachtoffers van de aanslag.

De vrachtwagen reed naar verluidt aan 20 km/uur over het voetpad, over een afstand van 50 tot 80 meter, tussen de standjes door. De vrachtwagen kwam tot stilstand in de Budapester Strasse. De bestuurder vluchtte daarna richting de Berlijnse zoo, maar is intussen dus opgepakt, dat schrijft het Nederlandse persbureau ANP.

Een ooggetuige vertelde aan de Berliner Morgenpost dat de truck met gedoofde lichten inreed op de kerstmarkt.

Beeld AFP
Beeld AFP

Er is geen enkele link met ons land, zegt het OCAD aan Vtm Nieuws. Er is geen sprake van gelijktijdige aanslagen op verschillende plaatsen.

Op Twitter roept de politie alle mensen op om niet naar de Breidscheidplatz af te zakken en zo alle wegen vrij te houden voor de hulpdiensten.

Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

N-TV meldt nu op gezag van de politie dat de gearresteerde verdachte werkelijk de bestuurder van de vrachtwagen is.

De Duitse zender N-TV meldt dat de chauffeur een familielid is van de zaakvoerder van transportfirma Zurawski, het bedrijf dat eigenaar is van de truck die werd gebruikt voor de aanslag. De man kan niet geloven dat de chauffeur werkelijk tot zoiets in staat is en vermoedt dat de vrachtwagen werd gestolen door de daders.

Volgens de Berlijnse politie werd een verdachte gearresteerd. Of het efffectief om de bestuurder van de vrachtwagen gaat, moet nog blijken. De politie bevestigt nu ook dat de passagier van de truck overleden is.

Momenteel zijn er geen aanwijzingen voor verder gevaar in de omgeving van de Breitscheidplatz, bevestigen de autoriteiten.

Het Berlijnse korps roept de inwoners ook op om geen video's te verspreiden van het incident en de plek van de aanslag.

De Berlijnse politie roept iedereen op om binnen te blijven en geen geruchten te verspreiden.

Premier Michel heeft op Twitter gereageerd op de aanslag. "Een kerstmarkt wordt een rouwplek. Mijn gedachten en medeleven gaat uit naar de slachtoffers en hun families #berlin", schrijft hij.

Burgemeester Michael Müller laat persagentschap DPA weten dat de situatie onder controle is. Hij reageert geschokt. "Wat we hier zien, is dramatisch. Mijn gedachten gaan uit naar de familie die doden of gewonden te beklagen hebben," zegt hij.

De Berlijnse burgemeester Michael Müller.Beeld EPA

Een tweede inzittende van de truck zou op de plaats van het incident om het leven gekomen zijn. Dat meldt de Berliner Morgenpost. Volgens de politie werd de voortvluchtige verdachte aangehouden.

Steffen Seibert, de woordvoerder van Angela Merkel, bevestigt op Twitter dat de Duitse bondskanselier in contact is met de minister van Binnenlandse Zaken en de burgemeester van Berlijn. "We betreuren de doden en hopen dat de gewonden geholpen kunnen worden," aldus Seibert.

De directeur van transportfirma Zurawski vertelde aan een journalist van onze krant dat zijn bedrijf vandaag omstreeks 15 uur voor het laatst contact heeft gehad met de chauffeur. De man zou al vijftien jaar in dienst zijn van het bedrijf en was van Italië naar Berlijn gereden. Daar moest hij morgenochtend een lading lossen. Het is nog onduidelijk of de dader ook effectief de chauffeur van het transportbedrijf is. Zijn manager kan overigens niet geloven dat zijn werknemer tot zoiets in staat is.

Facebook heeft ondertussen 'Safety Check' geactiveerd. Daarop kunnen mensen aan hun familie of vrienden laten weten of ze veilig zijn. Bezorgd om iemand uit je omgeving? Dan kan je hen via de Safety Check vragen om te laten weten om een seintje te geven.

Een van de inzittenden van de truck werd ter plaatse overmeesterd. Dat meldt de Berliner Morgenpost op gezag van de politie.

De vrachtwagen waarmee de aanslag werd gepleegd is eigendom van het Poolse transportbedrijf Zurawski. Verschillende ooggetuigen omschrijven de dader als een Oost-Europeaan, dat schrijft Bild.

"Vlak nadat de truck op de kerstmarkt was ingereden, heerste er een doodse stilte op het plein", zegt een reporter van de Berliner Morgenpost. "Mensen aan de kraampjes waren gewond, hielden elkaar in de armens, sloegen de handen voor het gezicht. Anderen huilden en knuffelden elkaar."

De Berlijnse politie meldt via Twitter dat er negen doden te betreuren vallen. Veel collega's zijn ter plaatse om het incident te onderzoeken, bevestigen ze.

De politie heeft de plaats van het incident afgesloten.

Beeld REUTERS
Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

De vrachtauto waarmee de aanslag is gepleegd, heeft een Pools kenteken. De dader is volgens de krant Bild op de vlucht.

Een woordvoerder van de brandweer spreekt van "meerdere doden en ongeveer 50 gewonden', dat zegt de Berliner Morgenpost. De autoriteiten hebben de cijfers nog niet bevestigd. Ook de Duitse krant Bild spreekt over twee doden.

Het incident vond plaats de kerstmarkt op Breitscheidplatz in Berlijn.

Beeld REUTERS

Een brandweerman bevestigt in een interview dat er meerdere zwaargewonden zijn.

Op de Facebookpagina van de Berliner Morgenpost staan videobeelden van de kerstmarkt vlak na het incident. De menigte lijkt vrij rustig te blijven, van paniek is nog geen sprake. Op de beelden is te zien hoe meerdere kerstkraampjes volledig verwoest zijn.

De vrachtwagen zou rond 20 uur op het publiek zijn ingereden, meldt Die Welt. Vooralsnog zou er sprake zijn van één dode en meerdere gewonden. Volgens een ooggetuige reed de vrachtwagen zo'n 65 km per uur, was er geen weg in de buurt en deed de chauffeur geen enkele moeite om te remmen. Volgens persagentschap DPA gaat de politie van een aanslag uit.

Op livebeelden is te zien hoe de hulpdiensten massaal arriveren aan Breitscheidplatz, een druk winkelgebied in Berlijn.

Een vrachtauto is maandagavond ingereden op een kerstmarkt in Berlijn, meldt de Berliner Zeitung op gezag van de politie. Er is een dode en er zijn meerdere gewonden. Onduidelijk is nog of het incident op de Breitscheidsplatz in de wijk Charlottenburg een verkeersongeval is of een terroristische aanslag.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234