Zaterdag 06/06/2020

'Naastenliefde vraagt om geweld'

'In naam van de universele moraal ondersteunen wij de beslissing van onze regering om gewapend geweld in te zetten'

Gisteren publiceerden 58 Amerikaanse intellectuelen een oproep om de oorlog van de Verenigde Staten tegen het internationale terrorisme te ondersteunen. In een 18 pagina's tellend document argumenteren ze dat een zo flagrante schending van universele waarden en grondrechten een oorlog, hoe gruwelijk ook, rechtvaardigt. Wij vatten hun betoog voor u samen.

Soms is het noodzakelijk voor een natie om zichzelf met wapens te verdedigen. Omdat oorlog echter een zwaarwegende aangelegenheid is die het offeren van waardevolle mensenlevens met zich brengt, verlangt het geweten van diegenen die oorlog overwegen dat ze de morele motivatie van hun handelen benoemen om voor elkaar en voor de wereldgemeenschap de principes duidelijk te maken die ze verdedigen. Wij gaan uit van vijf fundamentele waarheden, waar alle mensen zonder uitzondering aanspraak op mogen maken.

1. Alle mensen zijn vrij en gelijkwaardig geboren en hebben dezelfde grondrechten.

2. Het basiselement van elke maatschappelijke ordening is de mens. Elke regering heeft de taak om de voorwaarden voor het menselijk welzijn te verdedigen en veilig te stellen.

3. Mensen hebben van nature het verlangen om de waarheid over de zin van het leven te zoeken en te kennen.

4. Vrijheid van geweten en godsdienst zijn onaantastbare mensenrechten.

5. Doden in naam van God staat haaks op geloven in God en is een zware pervertering van de universaliteit van het geloof.

Wij vechten om onszelf en deze algemeen geldende principes te verdedigen.

Sinds 11 september hebben miljoenen Amerikanen het zich afgevraagd: waarom? Waarom zijn wij het doelwit van deze door haat gedreven aanslagen? (...) Wij erkennen dat onze natie soms arrogant en onverschillig is opgetreden tegenover andere landen. Op bepaalde ogenblikken heeft ons land een onrechtvaardige, slechte politiek gevoerd. Al te vaak is onze natie er niet in geslaagd om naar onze eigen idealen te handelen. (...) Maar wij zijn ervan overtuigd dat alle rechtschapenen van deze wereld zich kunnen vinden in de stelling dat geen enkele verwijzing naar de verdienste of het mislukken van een bepaalde politiek de massamoord op onschuldige mensen kan rechtvaardigen. (...)

Wij durven niet beweren dat wij de motieven van onze tegenstanders en hun sympathisanten helemaal begrijpen. (...) De leider van Al-Qaeda beschrijft de "gezegende aanslagen" van 11 september als een veldslag tegen Amerika, "de aanstichters van het kwaad in de wereld". (...) Daarom richt hun haat zich niet alleen tegen dat wat onze regering doet, maar ook tegen wat wij zijn - tegen ons bestaan.

Wie zijn wij dan? Wat zijn onze waarden? Voor veel mensen, veel Amerikanen - een groot deel van de ondertekenaars inbegrepen - zijn enkele in Amerika duidelijk zichtbare waarden het nastreven niet waard. Consumptie als levensdoel. Het begrip vrijheid als het ontbreken van regelgeving. Het soevereine individu dat oordeelt dat het aan anderen en de maatschappij niets verplicht is. Daarbovenop komt het gigantische entertainment- en communicatieapparaat dat deze ideeën zonder meer verheerlijkt en ze, gevraagd of ongevraagd, naar zowat alle hoeken van de wereld stuurt.

(...) Tegelijk zijn er ook andere Amerikaanse waarden - die wij als fundamentele waarden aanzien. Waarden die onze levenswijze definiëren en die niet alleen aantrekkelijk zijn voor de Amerikanen, maar voor mensen overal in de wereld. (...)

Wij zijn overtuigd van het bestaan van universele morele waarheden. Tot de meest eloquente uitdrukkingen van ons vertrouwen in deze waarheden behoren onze onafhankelijkheidsverklaring, George Washingtons afscheidsrede, Abrahams Lincolns Gettysburg-rede en Martin Luther Kings brief uit de gevangenis van Birmingham. (...)

Geen enkele andere natie heeft haar identiteit zo direct en zo uitdrukkelijk met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens verbonden. Voor ons heeft niets in dit land meer betekenis. (...)

Sommigen vragen zich af of deze waarden wel universeel zijn en of ze niet in het leven geroepen werden door de westerse, door het christendom bepaalde beschaving. Ze argumenteren dat wie deze waarden voor universeel aanziet, het onderscheid tussen de verschillende culturen loochent. Daar zijn wij het niet mee eens. Wij geloven dat de vrijheid van alle mensen mogelijk en gewenst is. Wij geloven dat bepaalde fundamentele waarden overal in de wereld erkend moeten worden.

Sinds 11 september hebben veel Amerikanen zich afgevraagd: en hoe zit het met God? (...) Als wij aan de horror van de gebeurtenissen denken en de gevaren die waarschijnlijk nog voor ons liggen, zullen velen zich afvragen: is religie een deel van de oplossing of juist een deel van het probleem?

De ondertekenaars komen uit verschillende religieuze en morele tradities. (...) Velen van ons geloven dat ons lot in Gods handen ligt. Maar geen van ons gelooft dat God ooit een mens de opdracht gaf om andere mensen te doden of te bestrijden. Een dergelijke visie is, of we het nu een heilige oorlog of een kruistocht noemen, in strijd met het geloof in God, omdat God zich niet laat transformeren tot een idool dat menselijke doelen moet dienen. (...)

Zij die ons op 11 september hebben aangevallen, zeggen openlijk dat ze strijden in een heilige oorlog. Om het onzalige van dit denken te begrijpen moeten wij Amerikanen alleen maar terugdenken aan onze eigen geschiedenis en die van het christelijke Westen: onze godsdienstoorlogen en het christelijke geweld. (...)

Wij erkennen dat elke oorlog gruwelijk is. Wij weten dat de scheidslijn tussen goed en kwaad niet tussen de ene en de andere samenleving loopt, en nog minder tussen de ene en de andere religie. Deze grens loopt dwars door het hart van de mens. Maar het verstand en de morele afweging leren ons dat er tijden zijn waarin de eerste en belangrijkste reactie op het boze moet zijn: het boze stoppen. Er zijn tijden waarin het niet alleen moreel gerechtvaardigd, maar zelfs geboden is om de oorlog in overweging te nemen als antwoord op rampzalige gewelddaden, haat en onrecht. Thans beleven wij een dergelijk moment.

De gedachte van een "gerechtvaardigde oorlog" heeft een brede basis. Haar wortels zijn te vinden in zowel religies als seculiere, morele tradities. (...)

Het principe van de gerechtvaardigde oorlog sluit veel vormen van oorlogvoering uit. Er kunnen geen legitieme oorlogen gevoerd worden om nationale roem te verwerven, uit wraak voor onrecht in het verleden, ter uitbreiding van territoria en alle andere doelen die niet op de verdediging van de natie gericht zijn. (...) De primaire morele rechtvaardiging van een oorlog is onschuldigen voor leed te behoeden. Als iemand onomstootbare bewijzen heeft dat onschuldigen die zichzelf niet kunnen verdedigen, leed boven het hoofd hangt, dan vraagt het morele principe van de naastenliefde om geweld te gebruiken. (...)

Op 11 september heeft een groep individuen opzettelijk de Verenigde Staten aangevallen. Zij maakten deel uit van een internationaal islamitisch netwerk, dat in veertig landen actief is en als Al-Qaeda bekendstaat. Het netwerk maakt op zijn beurt deel uit van een nog grotere, fundamentalistische islamitische beweging. (...) Wij gebruiken de begrippen 'islam' en 'islamitisch' om over een grote religieuze wereld te spreken die circa 1,2 miljard leden telt. De beweging heeft ook aanhangers in de Verenigde Staten, enkele van hen zijn op 11 september vermoord. Eigenlijk is het overbodig om het te zeggen, maar we spreken het voor alle duidelijkheid toch maar uit: de meeste moslims zijn fatsoenlijk, gelovig en vredelievend. (...)

De massamoord van 11 september heeft aan het licht gebracht dat deze beweging niet alleen de bedoeling, maar ook de capaciteiten en de ervaring heeft om grote en gruwelijke verwoestingen aan te richten. Ook beschikt ze over de mogelijkheid en de bereidheid om chemische, biologische en nucleaire wapens in te zetten. (...) Deze georganiseerde moordenaars bedreigen ons allemaal. In naam van de universele, menselijke moraal en in het volste besef van de begrenzingen en verplichtingen die een gerechtvaardigde oorlog met zich brengt, ondersteunen wij de beslissing van onze regering en onze samenleving om gewapend geweld tegen hen in te zetten.

Wij beloven er alles aan te doen om aan de pijnlijke verleidingen waar naties in oorlog toe geneigd zijn, zoals arrogantie en chauvinisme, te weerstaan. Tegelijk verklaren wij plechtig dat het er voor onze natie en haar vrienden op aankomt om deze oorlog te winnen. Wij strijden om onszelf te verdedigen, maar wij zijn ervan overtuigd dat wij tegelijk ook vechten voor de universele mensenrechten en de menselijke waardigheid, die de grootste hoop van de mensheid zijn.

Francis Fukuyama, Johns Hopkins University James Q. Wilson, University of California Los Angeles

Samuel Huntington, Harvard University

Amitai Etzioni, George Washington University

en 54 medeondertekenaars

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234