Dinsdag 06/12/2022

Naar het zuiden

k had een paar dagen vakantie in de aanbieding en ik dacht: zal ik eens naar het zuiden gaan? Makkelijker gezegd dan gedaan, overigens. Ook al omdat ik van nature iemand ben die nogal gauw de neiging vertoont om naar het noorden te trekken.

Toch stond ik eind vorige week andermaal in het rattenhol genaamd Brussel-Zuid, wat al een goed begin is voor een mens die intenties koestert om naar het zuiden te trekken.

En kijk: nog voor de klok de middag sloeg zat ik al in een van airco voorziene maar verder ook zeer stemmige tapasbar in Londens sjiekere dan sjieke Westbourne Grove.

Spaans biertje vooraf, gevolgd door wat duif met vijgenmousse en rode kool, en daarna een klein dozijn fijngesnipperde calamares, begeleid door een glaasje rioja en als slot een café solo en klaar was Kees.

Het leven hoeft niet altijd ondraaglijk te zijn, dat hebt u begrepen.

Maar waar blijft het échte zuiden in dit verhaal, hoor ik de mopperkonten onder u al denken, een mensensoort die toch voor het stuk het lezerskapitaal van deze publicatie uitmaakt.

Het zuiden lag dus maar een korte rit met de moltrein verwijderd van de bar El Pirata waar ik en mijn eeuwigdurende verloofde zonet ons Iberisch lunchmoment beleefd hadden.

Ik heb het dan over de steeds vrolijker en flamboyanter wordende Londense South Bank, een Linkeroever om U tegen te zeggen. Als dat daar in Albion tenminste niet zo mal zou staan, aangezien men ginder vooral een taal bezigt die zich bij onze jeugd ook vaak manifesteert via vaste uitdrukkingen als "Jeezes" en "Oh My God!".

Terwijl de bootjes dansen op de Theems brachten mijn vermoeide benen me helemaal langs die werkelijk van leven trillende South Bank. Ik moet toegeven dat ik, ook nu ze er al bijna een halve eeuw staan, de betonnen cultuurtempels als de Royal Festival Hall, de Hayward Gallery, het National Theatre en het British Film Institute nog altijd geen geslaagde stalen van bouwkunde kan vinden.

Maar ik wil wel ruiterlijk toegeven dat ze een prettiger aanblik bieden dan het station van Berchem. En dat geldt zowel voor Berchem-Antwerpen als voor Sint-Agatha.

Toch aarzelde ik niet om bij het begin van een warme nazomeravond samen met een paar honderd anderen de steile trappen van het National Theatre te bestijgen om er in de nok van de Olivierzaal naar een stuk te gaan kijken dat ik in mijn leven al vier keer gezien had. Het ging om The Kitchen van de zeer sociaal bewogen Arnold Wesker.

Dat kwam mij goed uit want zelf ben ik ook nogal sociaal bewogen, al moet ik toegeven dat zoiets zelden scherpe foto's oplevert. Wesker wordt gemakshalve ingedeeld bij de realisten maar hij is toch in de eerste plaats een linkse dichter. Je zou hem de Ken Loach van het theater kunnen noemen en ik durf te denken dat hij dat niet erg zou vinden.

Terwijl ik naar mijn stoel zocht, vroeg ik mezelf af waarom een mens zoiets doet, in zijn leven, vier keer naar hetzelfde stuk gaan kijken.

Tja, waarom slaap je je hele leven bij dezelfde vrouw? Of waarom slaap je iedere nacht bij een andere?

Of waarom geloven wij min of meer gestudeerden al meer dan een eeuw lang dat het Britse toneel het beste van de wereld is? Terwijl het eigenlijk vrijwel wetenschappelijk bewijsbaar is dat het niet zo is. Schrijvers zat daar, acteurs en actrices ook in overvloed maar grote regisseurs met échte ideeën: weinig. Ofwel stok- oud en allang naar Parijs uitgeweken: ik heb het dan over Peter Brook.

Dat manco levert in het volledig onterecht vermaarde West End continu een soort van doods theater op dat in de regel nog oubolliger is dan de pluchen zalen waarin het zich afspeelt. Veel van de voorstellingen die in Londen lopen zijn variaties op de truc met de Hollywoodster op zijn/haar retour, met daarnaast een resem onderbetaald want onbekend voetvolk.

Je moet je overigens maar even in de buurt van zo'n West End-theatertempel ophouden om te beseffen dat het publiek dat daar op afkomt vooral bestaat uit dorpers en andere Texaanse olieboeren die bij het reisbureau behalve een bezoek aan de Tower of Londen en Madame Tussauds per ongeluk ook nog een avondje toneel geboekt hebben. Niet dat het verschil tussen zo'n voorstelling en een bezoek aan het wassenbeeldenmuseum altijd met het blote oog waarneembaar is, by the way.

Maar wees gerust: het is er écht niet altijd en overal allemaal ellende! De Royal Shakespeare Company draagt er door de jaren heen toch nog altijd zorg voor dat er een zeker theatraal niveau gehaald wordt en ook bij het Royal Court Theatre aan het steeds meer op een stadssnelweg lijkende Sloane Square liggen de normen hoog. Wie zoals ik al eens de moeite neemt om de rivier over te steken, vindt ook altijd wel iets dat de moeite is binnen de bunkers waar het National Theatre huist.

Maar terug naar The Kitchen, dus. Het stuk staat er nog altijd, dank u.

En net nu we allemaal ten onder gaan aan algemene kookgekte en de multiculturele maatschappij écht wel gearriveerd is, blijkt alles wat Wesker in 1957 neerschreef nog altijd als een rode bus te kloppen.

Ik moest ook met veel liefde terugdenken aan de voorstellingen van La cuisine en De keuken die ik in de sixties als jongeman zag in Parijs, Antwerpen en Brussel.

Ik hoorde zelfs in een flits een flard tekst terug die niemand minder dan Johny Voners destijds feilloos bracht op de planken van de KVS, in misschien wel de beste regie van Senne Rouffaer, ooit. U merkt het: theater maakt me blij en droevig tegelijk.

Daarom zal ik er u ook maar niet langer mee lastig vallen.

Ik ben allang blij dat Reyers laat terug is en tevens dat mijn neus van voren staat en niet opzij. En terwijl ik dit stukje schrijf, heb ik ook de nieuwe cd van Nick Lowe beluisterd. Hij heet The Old Magic en cross my heart and hope to die: van die titel is geen haar gelogen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234