Woensdag 27/10/2021

Naar het onbeschaafde hart van Amerika

Dave Eggers koppelt graag een goed verhaal aan een kritische kijk op zijn vaderland. Zo ook in zijn nieuwste roman, waarin hij op zoek gaat naar de reden waarom Amerika ondanks alles toch een plaats blijft waar je je kinderen wilt opvoeden.

Er zijn twee soorten geluk, schrijft Dave Eggers op de eerste pagina van Helden van de grens. Er is het trotse geluk van een geslaagd leven te midden van familie en vrienden, en er is het geluk dat je voelt wanneer je met een glas wijn in de hand terugkijkt op de puinzooi die je van je leven hebt gemaakt en bedenkt dat het allemaal nog veel erger had gekund. Eggers voelt meer sympathie voor mensen die het tweede soort geluk koesteren. In zijn nieuwste roman is dat Josie, de moeder van de achtjarige Paul en zijn drie jaar jongere zusje Ana.

Josie was ooit een succesrijke tandarts. Tegen wil en dank, zou je kunnen zeggen, want het verkavelingsleven dat gepaard ging met die baan kon ze maar niet gewoon worden. Haar omgeving bestond uit mensen voor wie alles altijd op rolletjes had gelopen en die niets afwisten van het ware bestaan.

Op een bepaald moment ging het fout met haar praktijk en haar relatie. Een vrouw met kaakkanker daagde haar voor de rechter, een jonge patiënt die ze aangemoedigd had om in Afghanistan scholen en ziekenhuizen te bouwen, sneuvelde. En haar man verliet haar voor een andere vrouw. Samen met haar kinderen trok ze naar Alaska, waar ze in een aftandse camper het verleden wou vergeten en zichzelf weer ontdekken.

Een roman schrijven is niet alleen een kwestie van woordenschat en zinsbouw. Dosering is nog veel belangrijker. Eggers is daar een meester in. Hij weet precies waar en wanneer hij informatie moet lossen om zijn personages en de plot op te bouwen. Helden van de grens blijft daardoor altijd spannend en fascinerend, ook al gebeurt er niet veel opzienbarends in het boek. Josie rijdt wat rond, ontmoet mensen die net als haar om persoonlijke redenen naar Alaska zijn gevlucht en vindt uiteindelijk de rust en het geluk die ze heel haar leven heeft gezocht.

Eggers maakt er een ontroerend en diepfilosofisch verhaal van. Op haar vlucht voor de bosbranden die het hele boek lang op de achtergrond woeden, wordt Josie constant geconfronteerd met de vraag wat het goede leven is. Ze ontmoet hippies, wapenslingeraars, godsdienstwaanzinnigen..., maar geen van hen kan haar ervan overtuigen dat hun manier van leven het waard is nagevolgd te worden.

'Is dit de manier waarop ik mijn kinderen wil zien opgroeien?', vraagt ze zich keer op keer af. Kinderen opvoeden is iets anders dan hen klaarstomen voor een intense carrière in de harde volwassenenwereld, beseft Josie. Hen opofferen aan de één of andere al dan niet gekke ideologie of religie heeft er ook niets mee te maken. Het komt erop aan hen momenten van intens geluk te bezorgen, momenten die Josie zelf veel te weinig heeft gehad.

Moedig

Helden van de grens kun je lezen als Eggers' ode aan de filosofie van Henry Thoreau, de man die zich halverwege de negentiende eeuw uit de maatschappij terugtrok, alleen in de wildernis ging leven en een mythe werd. Josie doet iets soortgelijks. "Ze was aan het beleefde, stilzwijgende geweld van haar leven in Ohio ontsnapt en had haar gezin nu naar het onbeschaafde hart van het land gebracht", schrijft Eggers. "We zijn geen beschaafd volk, besefte ze. Alle vraagstukken over de nationale volksaard, drijfveren en agressiviteit zouden opgelost kunnen worden als we die fundamentele waarheid onder ogen zouden durven zien."

Hoe langer Josie met haar camper rondrijdt, hoe sterker, slimmer, ethischer, zorgzamer, logischer en vooral moediger ze haar kinderen ziet worden. Vooral dat laatste lijkt belangrijk te zijn voor Eggers. We moeten van onze kinderen moedige mensen maken die hun eigen weg durven te gaan en van aanpakken weten, beweert hij. Alleen zo zullen ze echt gelukkig kunnen worden. En dat geldt heus niet alleen voor Amerikanen.

Dave Eggers, Helden van de grens, Lebowski, 365 p., 24,99 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234