Donderdag 24/10/2019

Naar een betere wereld in vijf stappen

Als regeringen willen dat hun bevolking zo gaat consumeren dat de planeet nog een tijdje meekan, zullen ze strategieën moeten bedenken die uitgaan van het psychologische principe 'ik wil als jij wilt'. Dat blijkt uit een Britse studie.

Door Sybille Decoo

BRUSSEL l 'Duurzame consumptie is mogelijk als mensen het gevoel hebben dat ze niet alleen bezig zijn. En als regeringen het goede voorbeeld geven', zegt Tim Jackson, professor duurzame consumptie aan de universiteit van Surrey.

Als iedereen leeft zoals we dat in landen als België doen, hebben we drie planeten nodig, zo blijkt uit studies over de ecologische voetafdruk. Zich bewust van die dreiging bracht de Britse regering vorig jaar een groep experts uit de academische wereld en diverse maatschappelijke sectoren samen om na te denken over strategieën om collectief over te schakelen op duurzame consumptie. Er werden ook consumenten bevraagd.

Conclusie: "De klassieke economische modellen waarin consumptie gezien wordt als loutere behoeftebevrediging hebben afgedaan. Het koopgedrag wordt sterk geïnspireerd door identiteitsgevoel, sociale en seksuele status en andere emotionele factoren. Beleidsmakers moeten leren consumptie te begrijpen in een bredere context van welzijn, en niet enkel in termen van bruto nationaal product", zegt Jackson, die deelnam aan de rondetafel.

Het denkwerk resulteerde in een studie, I will if you will, naar de duidelijkste boodschap die erin naar voren kwam. Jackson stelde de studie vorige week voor in Brussel op een forum georganiseerd door de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling. De studie bevat vijf grote aanbevelingen voor regeringen.

1 'Er is ruimte voor verandering'

Mensen hebben een vrij grote appetijt om mee te werken aan verandering, als ze maar het gevoel hebben dat ze niet tegen de stroom ingaan ('Ik wil als jij wilt'). Regeringen moeten positief leiderschap tonen. De Britse regering engageerde zich alvast om tegen 2012 alle overheidsgebouwen CO2-neutraal te maken.

2 'Zorg voor een persoonlijke band'

Zorg ervoor dat mensen een persoonlijk verband leggen tussen energieverbruik en klimaatverandering, bijvoorbeeld als ze het vliegtuig nemen. Voorzie de mogelijkheid om iets meer te betalen voor een vliegtuigticket, zodat energiezuinige initiatieven kunnen worden opgezet in de derde wereld. Kies voor een opt-out-systeem in plaats van een opt-in-systeem. In plaats van de mogelijkheid aan te bieden moeten zij die niet willen meedoen zich uitschrijven. Jackson: "Dat komt de sensibilisering ten goede."

3 'Leg niet alle last op groene schouders'

De inspanningen van de heroïsche minderheid van groene consumenten volstaan niet om het tij te keren. Maak het de anderen daarom gemakkelijker om duurzame keuzes te maken. Dat kan door niet-duurzame producten uit het gamma te schrappen, minimumnormen op te leggen en duurzame consumptie financieel te steunen.

4 'Toon mensen dat ze deel uitmaken van iets groters'

Schakel lokale besturen en verenigingen in om de bevolking collectief te mobiliseren om milieuvriendelijkere gewoontes aan te kweken. Zorg dat iedereen beloond wordt door bijvoorbeeld isolatie te subsidiëren. Maar gebruik van positieve rolmodellen.

5 'Pak ook de moeilijkere kwesties aan'

Door alleen zaken te stimuleren die weinig gedragsverandering vereisen, zoals een miniwindmolen op een dak of het gebruik van spaarlampen, zal men er niet komen. Regeringen moeten ook instrumenten ontwikkelen om pakweg het luchtverkeer en het autogebruik aan banden te leggen. Ze moeten het momentum creëren voor dergelijke ingrijpende veranderingen door de bevolking actief te informeren over de noodzakelijke beleidskeuzes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234