Woensdag 01/12/2021

Naar aanleiding van de Amerikaanse verkiezingen aanstaande dinsdag vroegen we een aantal specialisten een brief te schrijven naar de toekomstige president, met hun wensen voor het nieuwe beleid. Vandaag: de Amerikaanse VUB-professor Alison E. Woodward ove

Alison E. Woodward vraagt opvolger Bush om van milieu en gezondheid prioriteiten te maken

Alison E. Woodward is Amerikaan in België en onderzoeksprofessor van het Institute for European Studies aan de Vrije Universiteit Brussel

Dear Mr. President,

Dankzij president Bush is uw Amerika niet meer het imperium dat alle progressievelingen haatten. Deze ironische opmerking van Noam Chomsky vat de erfenis van de Bush-jaren samen. Bush laat een verzwakt land in een 'nieuwe' wereldorde die volledig anders is dan in 1989. Uw erfenis? Problemen die niemand alleen kan oplossen. Van begrotingstekort en meerdere oorlogsarena's tot de economische crisis: de lijst van flaters is lang.

Amerika is nog steeds een machtige speler op het wereldtoneel. De globale recessie is onder andere het resultaat van een VS die boven haar middelen leeft. De stereotiepe karakteristieken van de Amerikanen, hun grenzeloos optimisme en zin voor risico's, hebben geleid tot een oververhitte economie en een te voorziene ramp. Maar nu concentreer ik me op de binnenlandse problemen en laat ik dus de zorgen om de oorlogen onbesproken, alsook de verantwoordelijkheid als vredesbemiddelaar in het Midden-Oosten, en de rol als mogelijke partner in het tot rust brengen van brandhaarden in Afrika en elders.

Mijn hoop is dat u de kracht en de mensen zult vinden om een antwoord te geven op een zwerende wonde in de VS: de groeiende kloof tussen de rijken en de rest. De laatste OESO-cijfers tonen niet alleen dat de kloof tussen rijk en arm in de VS een van de grootste in de ontwikkelde wereld is, maar ook dat de kloof tussen de rijken en de middenstand groeit.

Kan politiek een verschil maken? Ja. De OESO toont keer op keer dat beleid een verschil maakt in de levenskwaliteit. In de jaren zestig reageerde de VS op de strijd voor burgerrechten en tegen armoede met een omvattend programma voor een 'Great Society', dat zich vertaalde in programma's voor opleiding en armoedebestrijding. In de jaren zeventig speelde de VS in de naweeën van de oliecrisis een leidersrol in het onderzoek naar alternatieve energie en nieuwe manieren van bouwen. Er werden verregaande maatregelen getroffen om het milieu te beschermen. De VS was niet alleen een oorlogsstoker, maar ook een model voor vroeg onderwijs, zonne-energie en milieu-effectenrapportage. Ronald Reagan en de Republikeinen begonnen deze initiatieven af te bouwen. De neoconservatieve hitlijst mikte op welbepaalde doelen, beginnend met positieve actie en milieu. George W. Bush' beleid is het eindoffensief van deze veldtocht.

Verkiezingen bieden de mogelijkheid van een nieuw begin. Die hoop was ook een leidraad in uw campagne. De jaren zeventig zijn voorbij, maar de wens voor veranderingen en het veranderde kiezerspubliek kunnen met leiderschap als troefkaarten dienen in uw presidentschap. De VS is demografisch gezien één van de jongste landen in het Westen, en met een miljoen migranten per jaar ook één van de meest diverse. Ook al waarschuwen blanke academici zoals Samuel Huntington en zelfs Robert Putnam voor de grenzen van diversiteit, deze demografische kenmerken kunnen voor een winnende kaart zorgen.

Compromismaker

Welke vraagstukken kunnen de VS een nieuwe voorbeeldfunctie bezorgen? Socio-economische gelijkheid, opleiding, milieu en gezondheidszorg zijn de sleutels. Deze welvaartshoekstenen werden in de laatste jaren ernstig ondermijnd. De huidige staat van ongelijkheid hypothekeert de toekomst van een groot deel van de bevolking. Met eenoudergezinnen onderaan de armoedestructuur, racisme en de aanzienlijke kloof tussen de echt rijken en de rest, speelt uw land met een gevaarlijke sociale cocktail. De resultaten zijn zichtbaar in de overbevolkte gevangenissen. Belastingen en het 'spreiden van weelde' werden scheldwoorden in deze verkiezingscampagne. De nieuwe president moet zoeken naar argumenten die de Amerikanen ervan moeten overtuigen dat de maatschappij er door een meer rechtvaardige verdeling beter op wordt. Vandaag zijn de minder welvarenden dubbel vervloekt. Ze hebben al weinig economische armslag, maar het onderwijs, vroeger de grote gelijkmaker, werkt nu de ongelijkheid in de hand en verhoogt de achterstand voor mensen gemerkt door migratie of ras. Bush' beleid van 'no child left behind' heeft leerkrachten gedemoniseerd zonder een antwoord te geven op de culturele en economische armoede van buurten en gezinnen. De sterken kregen de middelen om scholen in betere buurten te zoeken, en het ultieme resultaat is een groeiende groep van vroege schoolverlaters en functionele analfabeten.

Gezondheidsbeleid was een gemeenschappelijk thema in de verkiezingscampagne. In de laatste weken werd het voorbijgestoken door de financiële meltdown, maar natuurlijk maakt de economische crisis de situatie van de niet-verzekerden nog erger. Als goede president moet u uw ervaring als compromismaker gebruiken om de beste ideeën voor hervorming te bundelen tot een beleid dat goede gezondheidszorg voor iedereen verzekert.

Energie- en milieubeleid zijn intiem met elkaar verbonden. De Republikeinse administraties hebben het milieu geplunderd voor winst op korte termijn. Eén van de eerste daden van Bush: de Kyoto-onderhandelingen volledig staken. Het vergt geïnspireerd leiderschap om de economie op een winstgevende manier om te schakelen naar duurzame ontwikkeling. Als een Rooseveltiaanse openbare investeringsstrategie om de Amerikaanse economie te doen herleven nodig is, dan is een focus op transport, huisvesting en communicatie vanzelfsprekend, zeker naarmate de fossiele brandstof schaarser en duurder wordt. Dertig jaar geleden wisten wetenschappers dat de technologie voor een verminderde energie-afhankelijkheid binnen bereik was. De VS moet leiden in het vinden van oplossingen, en in het sturen van ontwikkelingen weg van gebieden met hoge kosten voor water en 'airconditioning'.

Vandaag dienen multimiljardairs zoals Bill en Melinda Gates als voorbeelden van een Amerika met gevoel voor de problemen van deze aarde. Een Amerika dat zijn eigen tekortkomingen overwint met innovatief beleid. Een Amerika dat bereid is om zijn ervaringen te delen zou veel meer kunnen betekenen voor de wereld dan de individuele liefdadigheid van de superrijken. Ik wens u voorspoed en moed in de uitdagingen die u wachten.

In de jaren 70 waren de Verenigde Staten een model voor zonne- energie en milieu-effectenrapportage. U zou moeten proberen die tijd te laten herleven

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234