Woensdag 24/07/2019

Legionella

Naam van legionellabedrijf publiek geheim in Evergem. Maar wil de schuldige nu zelf opstaan?

De legionellabesmetting komt uit de koeltoren van een belangrijke werkgever in de Evergemse kanaalzone. Beeld BELGA

Twee doden, 32 zieken en 35.000 bezorgde inwoners. De tol van de legionellabesmetting in Evergem is groot. Toch verschuilt de overheid zich achter de vraag van het gerecht om de naam van de bron geheim te houden. Is dat een goed idee, en hoe lang hou je dat vol?

De inwoners van Evergem weten het al lang. De naam van het bedrijf gaat rond bij de bakker, de beenhouwer en onder de werknemers van het bedrijf. De legionellabesmetting komt dan ook uit de koeltoren van een belangrijke werkgever in de streek. En zo ontzettend veel zijn er daar niet, in de Evergemse kanaalzone. “Iedereen weet om wie het gaat. Ze zoeken enkel nog een officiële instantie om het te bevestigen”, zegt burgemeester Joeri De Maertelaere (N-VA).

Als het aan De Maertelaere had gelegen, was dat afgelopen woensdag al gebeurd. Een laboanalyse van het Vlaamse agentschap Zorg en Gezondheid wijst immers duidelijk in de richting van één besmette koeltoren. Maar op het laatste nippertje moest hij dat plan afblazen. “Ik heb daar van wakker gelegen”, zegt hij. “Het laatste wat ik wil, is de indruk wekken dat we de waarheid proberen achterhouden. Maar er loopt nu eenmaal een gerechtelijke procedure.”

De burgemeester en de families van enkele slachtoffers stelden zich enkele weken geleden burgerlijke partij. Dat onderzoek loopt nog steeds en moet duidelijk maken of het schuldige bedrijf de nodige voorzorgsmaatregelen tegen legionella had getroffen. “De onderzoeksrechter heeft me gevraagd om de naam van het bedrijf niet te noemen. Ik ben dus gebonden aan het geheim van het onderzoek”, zegt De Maertelaere, die verveeld zit met de situatie.

Geen krimp

Het Agentschap Zorg en Gezondheid, dat onder de bevoegdheid van ontslagnemend minister Jo Vandeurzen (CD&V) valt, is niet gebonden aan dat geheim. Toch weigert zowel administratie als minister een krimp te geven. “In principe vallen we niet onder het gezag van de onderzoeksrechter, dat klopt. Maar we kunnen het gerecht moeilijk dwarsbomen”, klinkt het bij Vandeurzen. “We houden ook rekening met het feit dat het gevaar voor de gezondheid geweken is.”

Dat laatste is het grote verschil met andere gezondheidscrisissen, zoals de dioxinecrisis in 1999. Toen was het niet zo duidelijk wat nu precies de bron van het gevaar was, laat staan dat het gevaar onder controle was. “In zo’n geval zouden we de bevolking wel informeren over de mogelijke bron, zodat ze haar voorzorgen kan nemen”, zegt Joris Moonen van het Agentschap. “Maar in dit geval heeft die bekendmaking geen enkele meerwaarde voor de gezondheid.”

Een cultuur van de legionellabacterie die al twee mensen fataal werd. Beeld BELGA

Een verdedigbare keuze, vindt viroloog Marc Van Ranst. “Ik begrijp dat er mensen zijn die de naam van het bedrijf willen kennen, maar ik begrijp ook de andere kant. Men heeft recht op informatie, maar is dat stukje informatie nuttig en nodig?” In de toekomst kan het zelfs goed zijn dat de naam van dit bedrijf niet wordt genoemd, zegt hij. “Als bedrijven weten dat hun naam niet meteen op straat wordt gegooid, zullen ze misschien vlotter meewerken.”

Beetje dom

Ook Ilse Weeghmans, directeur van het Vlaams Patiëntenplatform, kan zich vinden in die lezing. “Als de naam van het bedrijf al relevant is, dan is dat vooral zo voor de mensen die mogelijk risico lopen.”

Intussen blijft het wachten op een eigen verklaring van het bedrijf. “Zij zijn niet gebonden aan het geheim van het onderzoek en kunnen dus probleemloos naar buiten treden”, zegt De Maertelaere. De burgemeester raadt dat ook aan, al is het maar om de andere bedrijven uit de streek vrij te pleiten en om de goede verstandhouding met het gemeentebestuur in stand te houden. “Dit gaat niet om een heksenjacht, maar om fair play. Ik hoop dat ze snel iets laten horen.”

Ook bij Vandeurzen stuit de defensieve houding van het bedrijf op onbegrip. “We staan ervan te kijken”, klinkt het op zijn kabinet. “Uiteindelijk is het een beetje dom om zich weg te steken, want binnen een paar dagen zal iedereen hun naam toch weten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden