Donderdag 02/04/2020

Duitsland

Na winst Die Linke en AfD: ‘In Duitsland zijn ze vooral opgelucht’

Bodo Ramelow, de populaire lijsttrekker van Die Linke. Beeld EPA

Bij de parlementsverkiezingen in de Duitse deelstaat Thüringen hebben de traditionele middenpartijen flink verlies geleden. Die Linke kwam als winnaar uit de bus, gevolgd door de rechtse AfD. Wat betekent die uitslag voor de rest van Duitsland? We bellen met correspondent Sterre Lindhout. 

Hoe wordt er in Duitsland op deze verkiezingsuitslag gereageerd?

“Hier zijn ze vooral opgelucht over de winst van Die Linke. Die worden toch gezien als een meer salonfähige politieke partij. Dit in tegenstelling tot de AfD. Zoals altijd was er veel ontzetting over het grote aantal stemmen dat die partij heeft gehaald.”

Hoe valt de verkiezingswinst van Die Linke te verklaren?

“Het komt vooral door de lijsttrekker en huidige president van de Landtag Bodo Ramelow, die vrij populair is. Hij stelt zich op als een vaderfiguur. In zijn verkiezingscampagne was er ook veel aandacht voor thema’s als familie en het platteland. Bovendien komt hij zelf ook uit Thüringen: hij is hier geboren in een arbeidersgezin. Hij komt niet uit het westen van Duitsland, dat maakt hem geloofwaardiger.”

“Daarnaast is hij een gematigde Linke: absoluut geen politieke scherpslijper, eerder een verbindingsofficier. Binnen de partij is al een aantal jaar een richtingenstrijd gaande, tussen ‘ouderwets’ internationalistisch links en een nieuwere stroming, waarin bijvoorbeeld ook ruimte is voor kritiek op migratie. Hier in Thüringen is Die Linke links-conservatief, zou je kunnen stellen. Maar ze is wel fel tegen neonazi’s en de AfD.”

Björn Höcke (midden) van AfD staat bekend om zijn controversiële en extreemrechtse uitspraken. Beeld AFP

Is dit een verrassende uitslag?

“Ik had wel verwacht dat Ramelow zou winnen. Thüringen is eigenlijk het laatste bolwerk van Die Linke in Duitsland. Maar wat ik frappant vind, is dat de steun zo afhankelijk is van een specifieke leeftijdsgroep: de meeste stemmers zijn ouder dan zestig. Onder de zestig heeft een meerderheid op de AfD gestemd. Die Linke hebben een uitstervend electoraat. Ik ben dus niet verrast dat Die Linke heeft gewonnen, maar wel door de manier waarop.”

“Die Linke is populair bij deze leeftijdsgroep omdat ze zich opstelt als sociale partij, met de staat als hoeder. Dit spreekt vele ouderen, die lage pensioenen hebben, aan. Er is geen AOW in Duitsland. Verder moet je Die Linke nageven dat ze consequent is in haar politieke standpunten. Dat maakt haar geloofwaardig.”

“Wat verder opvalt, is hoeveel het CDU heeft verloren. En dat een op de vier mensen op de AfD heeft gestemd, ondanks lijsttrekker Björn Höcke, met zijn controversiële en extreemrechtse uitspraken. Merkel is het probleem, dat bleek al toen ik twee weken geleden in Thüringen was en praatte met mensen die op de AfD stemmen. Die hebben geen fiducie meer in het CDU en dat komt door Angela Merkel.”

Wat betekent dit voor het Duitse politieke landschap?

“Dit is voor het eerst in Duitsland dat de traditionele middenpartijen CDU, SPD, Die Grünen en FDP, samen geen meerderheid kunnen vormen. In de oostelijke deelstaten is de SPD zwak. De bestaande coalitie in Thüringen is nu haar meerderheid kwijt. Er gaan stemmen op voor een Grote Coalitie (‘Große Koalition’ of ‘GroKo’) met Die Linke in plaats van de SPD. Maar de CDU-top in Berlijn is hier beduidend minder enthousiast over. Die ziet Die Linke nog als extremistische partij. Er is veel onrust in het CDU. Hoewel Thüringen een klein Bundesland is, kan de uitslag grote, landelijke gevolgen hebben.”

Hoe moet het nu verder?

“De gevolgen zijn op dit moment onduidelijk. Ik verwacht dat Die Linke en het CDU gaan praten. Maar het is moeilijk in te schatten wat de landelijke CDU hiervan gaat vinden, en of ze dat toestaat. Daar hangt veel van af. Een minderheidscoalitie met gedoogsteun is een mogelijkheid, maar daar zijn ze in Duitsland heel huiverig voor. Er wordt zelfs al gehint op nieuwe verkiezingen, maar dat is heel zeldzaam.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234