Zondag 25/07/2021

Na Safiya begint voor Amina lijdensweg

Een Nigeriaanse shariarechtbank sprak gisteren Safiya Hussaini Tungar-Tudu, een 35-jarige moeder van vijf kinderen, in beroep vrij nadat ze eerder ter dood was veroordeeld 'wegens overspel'. Maar ondanks de wens van de Nigeriaanse regering en internationale druk willen de islamistische rechtbanken het soort straf, steniging, niet afschaffen. Net gisteren raakte bekend dat een andere overspelige vrouw, Amina, vrijdag dezelfde doodstraf kreeg.

Sokoto / New York

Reuters / Eigen berichtgeving

Het shariaberoepshof in de noordelijke stad Sokoto maakte gisteren Safiya's straf door een lagere rechtbank ongedaan 'op grond van procedurefouten', en omdat ze veroordeeld is 'onder een wet die niet bestond op het ogenblik dat het vermeende misdrijf werd gepleegd'.

Safiya verliet haastig de rechtbank, zonder enig commentaar te geven aan verslaggevers. "De hele procedure van de eerste rechtbank was verkeerd", verklaarde een rechtbankfunctionaris. Maar voor velen was het duidelijk dat de rechters een knieval maakten voor de zware internationale en binnenlandse druk.

De Europese Unie had er bij Nigeria op aangedrongen de mensenrechten en de menselijke waardigheid, vooral die van vrouwen, te respecteren. Uit vrees voor internationaal isolement beval de regering daarop dat de staten die de shariawetgeving toepassen de zwaarste sancties, zoals steniging tot de dood voor overspeligen en het afhakken van de handen van dieven, zouden afzwakken.

Maar de shariarechtbanken lijken niet van plan te buigen. Vorige week gaven veel shariarechters te kennen dat ze de regeringseis in de wind zouden slaan. Niet toevallig maakten ze net gisteren bekend dat een shariarechtbank uit het dorp Bakori in de staat Katsina, een andere vrouw, Amina Lawal Kurami, veroordeelde tot steniging omdat ze een buitenechtelijk kind op de wereld had gezet.

"De straf was gebaseerd op haar eigen bekentenis en het bewijs, de baby", verklaarde een rechtbankfunctionaris tegenover Reuters. "Ze heeft nu dertig dagen om te beslissen of ze beroep aantekent of de straf ondergaat", zei hij. "De man die haar naar eigen zeggen in de val zou hebben gelokt om seks te hebben, ontkent dat." De man werd vrijgesproken, omdat Amina niet de vier getuigen kon optrommelen die de shariawetten vereisen. De doodstraf werd wel acht maanden uitgesteld zodat Amina haar baby de borst kan geven.

De vrees voor een nieuwe krachtmeting tussen de shariarechtbanken en het centrale gezag is door dit nieuwe vonnis reëel. Al meer dan twaalf staten in het islamitische noorden hanteren de strikte shariawetgeving.

Die confrontatiekoers zou kunnen leiden tot geweld tussen moslims en niet-moslims, wat sinds het einde van de dictatuur in 1999 in Nigeria al aan honderden mensen het leven kostte. Toch hoeft het niet zover te komen, meent Rumbi Mabuwa, Afrikaanse vrouwenrechtenexperte van de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch, "maar dan is er wel een holistische aanpak vereist, waarbij niet met twee maten wordt gemeten", zegt ze aan De Morgen.

"Men mag zich niet blindstaren op de sharia. Het gaat erom alle mensenrechtenschendingen uit alle Nigeriaanse strafrechtsystemen te halen, ook dat van de overheid. Als men de sharia als een geheel aanvalt, zullen de spanningen alleen maar vergroten. Het heeft geen zin om de kern van een aanvaard gewoonterecht te verbieden. Men moet zoeken naar manieren om dat recht aan te passen aan de heersende internationale mensenrechtennormen. De zaak-Safiya zet daarvoor de deur open. Ze toont aan wat internationale druk kan bereiken, maar die mag dan wel niet beperkt blijven tot dit ene geval. Men zal blijvende aandacht moeten hebben voor andere shariazaken, maar ook voor de mensenrechtenschendingen elders in Nigeria, die van de veiligheidsdiensten bijvoorbeeld." (MR)

'Men mag zich niet blindstaren op de sharia, men moet mensenrechtenschendingen holistisch aanpakken'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234