Maandag 14/06/2021

Na een politiek leven achter de schermen wenkt voor Wouter Beke (36) het échte CD&V-voorzitterschap Een partijzoon met een brilletje

Van een 36-jarige man zonder hobby’s mag een mens zich al eens afvragen hoe het gesteld is met zijn passie. Verrassend goed, in het geval van Wouter Beke. De kandidaat-voorzitter van de CD&V mag dan geen tafelspringer zijn, er zit wel degelijk bevlogenheid in de man. ‘Wouter is een workaholic, hij zal zich 200 procent inzetten als voorzitter’, voorspelt Erwin Van Pée (sp.a), burgemeester van Leopoldsburg. Maar: ‘Ergens blijft hij ook altijd Wouter de academicus.’

e primeur was weggelegd voor VT4-kijkend Vlaanderen, een dikke twee weken geleden. In een luchtige reportage van het dagelijkse programma Vlaanderen vandaag toog de reporter naar Leopoldsburg, alwaar Wouter Beke voor het oog van de camera ineens zijn ernst liet varen. Met dank aan de dochter. Een pientere Mine Beke (4) riep na de vraag “wat is papa voor een papa?” onbevangen uit: “Voorzitter!”. Vader Wouter, behept met een behoorlijk serieus imago, barstte spontaan in zijn hinniklachje uit, en voegde er vervolgens snel aan toe: “Dat is omdat ze ‘ad interim’ nog niet kan uitspreken, hé.”

Loont het de moeite om haar dat alsnog aan te leren? Wellicht niet. De buit is zo goed als binnen. Wouter Beke is de gedoodverfde favoriet voor de oranje troon, die op 22 december bestegen mag worden. Beke weet zich nu al verzekerd van de steun van de halve partijtop, de Vlaamsgezinde vleugel én het ACW.

“Hij heeft voldoende voeling met de basis én draagt de Vlaamse waarden uit”, supportert oud-kandidaat Karel Van Butsel uit Mechelen. Maar ook bij de politieke concurrentie groeit stilaan enig respect voor die wat tengere, grijzig ogende jongeman, die al vijf maanden het interimvoorzitterschap van zijn partij torst. “Beke heeft zijn kiezers nog geen beloftes gedaan die hij niet heeft waargemaakt”, analyseert een N-VA-kopstuk. “Hij heeft zijn moment strategisch goed gekozen”, vult een Open Vld’er aan. “De CD&V zit op een dieptepunt, hij kan het alleen maar beter doen.”

De politoloog die tien jaar geleden getipt werd door de Limburgse CVP-nestor Theo Kelchtermans als zijn opvolger in de regio, is klaar voor het echte werk. “Ik voel dat ik intussen veel draagkracht en ervaring heb opgebouwd”, verklaart Beke. “Ik kick niet op de titel, maar het voordeel aan voorzitter zijn is dat je een volwaardig mandaat kan uitoefenen, met volheid van bevoegdheid. Ik heb er goesting in.”

Schiltz en De Clerck

Ook al was Theo Kelchtermans tien jaar geleden een van de eersten om de jonge talentvolle generatie CVP’ers in Limburg aan te prijzen, - “Wouter Beke uit Leopoldsburg, Jan Wirix uit Tongeren, Lode Ceyssens uit Meeuwen-Gruitrode of Liebeth Van der Auwera uit Bree” - Bekes inspirator is hij niet. Dat is Hugo Schiltz.

Wijlen Hugo Schiltz maakte de slapende politieke interesse in de jonge Beke wakker. Beke is nauwelijks elf wanneer hij zijn eerste politieke partij opricht: de Partij voor de Scholieren (PSD). Op het programma: minder lichamelijke opvoeding, meer geschiedenis. Het levert hem een zeldzame reprimande van de schooldirecteur op, die evenwel graag wil weten hoeveel stemmen zijn ambitieuze pupil heeft gehaald. “Van Schiltz”, zegt Beke zelf, “heb ik geleerd dat je maar tot een staatshervorming kunt komen via onderhandelingen.”

Naast de VU’er is er uiteraard ook zijn wegbereider binnen de CD&V, voorzitter Stefaan De Clerck. Bij de overgang van CVP naar CD&V in 2001 katapulteert De Clerck een hoop jonge Turken naar de hoogste regionen. In plaats van “dure transfers” - een sneer naar de VLD die gretig overlopers binnenhaalt - wil de voorzitter het “oranje bruto binnenlands product” volop inzetten: Inge Vervotte, Hendrik Bogaert, Joke Schauvlieghe, Nahima Lanjri en ook Wouter Beke. Meer nog: rookie Wouter Beke (27) wordt gebombardeerd tot voorzitter van het grote vernieuwingscongres in Kortrijk, eind september 2001. Het congres blijkt een schot in de roos.

“Ik kende Wouter van zijn doctoraat over de christendemocratie, maar natuurlijk ook via zijn familie in West-Vlaanderen”, blikt De Clerck terug. “Ten tijde van het congres in Kortrijk was Wouter nog een jonge kerel, maar het was direct duidelijk dat hij heel wat in zijn mars heeft. Hij is bijzonder intellectueel, maar heeft tegelijkertijd ook een filosofische background. Hij is niet alleen met de cijfers bezig, maar ook met het maatschappelijk project erachter.” Beke zelf moet erom lachen. “Tja, het was de periode dat ook mensen als Hilde Crevits en Steven Vanackere aangetrokken werden. (fijntjes) Blijkbaar heeft De Clerck een neus voor talent.”

Ook uittredend minister Inge Vervotte ziet Beke als iemand die weet waar hij mee bezig is. “Hij hanteert de juiste combinatie: eerst overleggen en vervolgens ook conclusies durven trekken. Op die manier voegt hij daadwerkelijk iets toe aan het debat. Wouter gaat rustig en doordacht te werk, hij doet niet aan steekvlampolitiek. Maar het is niet omdat je geen spektakel brengt dat je geen leider kunt zijn.”

Schuilt er dan toch iets van een macho in Beke? Vervotte moet er even over nadenken. “Hij is zeker geen doetje. Zijn confronterende, soms cynische humor is misschien wat macho-achtig, maar bovenal is hij iemand die de zaken rechtuit zegt, die de dingen benoemt. En dat werpt zijn vruchten af. Het grote voordeel van Wouter is dat hij erin slaagt om geen tegenstanders te hebben en tegelijkertijd te wegen op het beleid.”

Limburger Wereldburger

2004 is voor Beke een scharnierjaar. Hij wordt senator als opvolger van zijn wegbereider Stefaan De Clerck, maakt zijn doctoraat af en wordt voor het eerst vader van zoon Warre. Stilletjesaan wordt hij ook buiten de provinciegrenzen bekender. Waar Wouter Beke tot dan toe vooral de (regionale) media haalde als hij met de plaatselijke CD&V-afdeling van deur tot deur ging om geld in te zamelen voor 11.11.11, sukkelen nu ook zijn wetsvoorstellen in de Senaat af en toe in de krantenkolommen.

Twee jaar later ontpopt de Limburger zich tot wereldburger. Beke wordt naar Oekraïne en vervolgens naar Congo gestuurd als internationaal waarnemer bij de verkiezingen. Bij zijn terugkomst wachten de gemeenteraadsverkiezingen van 2006. Beke profileert zich als dé grote uitdager van zetelend burgemeester Erwin Van Pée (sp.a), hij schat zijn kansen op voorhand “fifty-fifty” in. Helaas, die schatting blijkt te optimistisch. Beke haalt ruim 1.500 stemmen, Van Pée het dubbele. De socialist houdt zijn sjerp, de jonge christendemocraat wordt zijn eerste schepen.

“Dat was me wat”, grinnikt burgemeester Van Pée. “De CD&V had op voorhand al mijn bureau zo goed als ingepalmd, tot bij de telling bleek dat ik gewoon zou blijven zitten. Nu, Wouter heeft dat heel sportief opgepakt, hij is de eerste die mij komen feliciteren is.” Beide mannen zijn in Leopoldsburg twee handen op één buik. Van Pée: “Gemeentepolitiek is heel anders dan partijpolitiek. Wouter en ik discussieren veel, maar op het einde van de rit willen wij allebei het beste voor Leopoldsburg.”

Dat gaat zover dat Van Pée en Beke zij aan zij de strijd aangaan met een nationaal zwaargewicht dat het leger wil herstructureren, mogelijk ten nadele van de kazerne in Leopoldsburg. Zijn naam? Johan Vande Lanotte. “Wouter en ik hebben ons heel hard verzet tegen de afslanking van Defensie”, herinnert de burgervader zich. “Ik ben toen nog persoonlijk met Johan gaan praten op het sp.a-hoofdkwartier in Brussel.”

Wanneer de daadwerkelijke hervorming van Defensie wordt uitgevoerd, zit CD&V’er Pieter De Crem aan het roer van het kabinet van Landsverdediging. Leopoldsburg wordt gespaard. Op dat moment heeft Beke zelf al een dikke vinger in de pap te brokken op nationaal niveau. Hij wordt eerst ondervoorzitter en vervolgens, voor het eerst, voorzitter ad interim, tot Marianne Thyssen in mei 2008 met een monsterscore van 96,6 procent van de stemmen verkozen wordt.

Stemmenkanon

Neen, Wouter Beke is geen stemmenkanon. Maar dat is niet nodig voor een voorzitter, menen zijn partijgenoten Inge Vervotte en Stefaan De Clerck. Zijn burgemeester, Erwin Van Pée, verwoordt het zo: “Wouter is en blijft een beetje een academicus. Wie hem niet kent, ziet een man met een schild om zich heen. Hij is geen volkse figuur, dat heb je of heb je niet.”

Hoe midden hij ook tussen de mensen staat, Beke zal nooit dezelfde flair aan de dag kunnen leggen als een Jean-Luc Dehaene of een Kris Peeters, de ‘George Clooney van de Wetstraat’. Zijn gebrek aan charisma zet hem veeleer in het kamp van de grijze boekhouders à la Yves Leterme in 2007 - met als groot verschil dat Leterme wél stemmen haalde en haalt.

Vlaams minister-president Kris Peeters lacht smakelijk met die analyse. “Charisma is iets dat kan groeien, geloof mij. Zoiets gaat samen met de functie. Het belangrijkste is dat de kandidaten zichzelf blijven. Het heeft geen zin om je haar te verven, andere kleding te dragen of zotte dingen te doen. Wouter is misschien geen grote koers- of voetballiefhebber, maar dat hoeft niet. Er mag ook eens iemand ‘normaal’ tussen zitten, hé (lacht).”

Wat weinigen buiten de Wetstraat weten is dat Beke wél een soort van droge humor heeft, die de goede verstaander een grijns om de lippen kan toveren. “Ge moogt uzelf nooit overdreven serieus nemen”, is zijn devies. De Limburger kan bij wijlen cassant uit de hoek komen.

“De beschrijving van Wouter Beke als een serieuze, ietwat grijze dossiervreter klopt, maar zijn humor is de grote uitzondering in dat plaatje”, stelt Vlaams Parlementslid en oud-senator John Crombez (sp.a). Crombez zat tijdens de vorige legislatuur in de Senaatscommissie Financiën en Economische Aangelegenheden onder het voorzitterschap van Wouter Beke. De twee zijn generatiegenoten. “Wouter heeft kleine, fijne humor die niet iedereen direct doorheeft, maar die ik bijzonder kan appreciëren.” Kris Peeters: “Humor vind ik één van de meest fantastische gaven, zeker in dit métier. En ja, Wouter heeft dat. Hij speelt nooit op de man, altijd op situaties en dat kan zeer grappig zijn.”

Marionet

Voor het voorzitterschap van de op één na grootste partij in Vlaanderen is natuurlijk meer vereist. Niet iedereen is ervan overtuigd dat Beke de nodige managementskills heeft om het oranje bolwerk te bestieren. Zo wordt hem off the record verweten te veel naar de pijpen van Peeters en Leterme te dansen. “We zijn lang genoeg bescheiden geweest”, meent een prominent CD&V’er. “Het is tijd om onze partij weer een gevoel van fierheid te geven. Om een opwaartse beweging te maken, heb je echter enig gezag nodig en dat kan Beke niet genoeg afdwingen.”

Volgens sp.a-parlementslid John Crombez is Beke een wel heel trouwe partijsoldaat. “In de Senaatscommissie was ik toch regelmatig ontgoocheld dat hij als commissievoorzitter niet meer afstand nam van de partij, van het meerderheidsstandpunt. Onder meer in de discussie over de bankentaks en later over de inderhaast doorgevoerde bankenwet, had hij wat meer onafhankelijkheid aan de dag mogen leggen. Maar een commissievoorzitter is geen partijvoorzitter natuurlijk. Ik denk dat Wouter iemand is die heel snel voor de middenweg zal kiezen, en voor de weg van de minste weerstand.” En dat, beseft Crombez, is niet altijd een compliment.

Beke zelf veegt de these dat hij een marionet zou zijn van de big boys rustig maar resoluut van tafel. “Ik vertrek vanuit mijn eigen sterkte en mijn eigen filosofie, en die is nog steeds dezelfde als vroeger. Mensen zijn bij uitstek sociale wezens, het zijn de relaties die hun talenten sterker maken. Natuurlijk zijn de samenlevingsvormen en verstandhoudingen anders dan 50 jaar geleden, maar de behoefte eraan blijft bestaan.” Zo ook de christelijke waarden. Beke is geen wekelijkse kerkganger, maar het gebeurt regelmatig dat hij met het hele gezin de eucharistieviering volgt. “Ik hecht minder belang aan de hostie dan aan waarden als vrijheid en verantwoordelijkheid, solidariteit en ook engagement.”

Dat laatste, engagement, zal hij volop kunnen botvieren wanneer hij vanaf volgende maand ‘echt’ in het zadel zit als voorzitter. “Het is hem zo gegund”, besluit Stefaan De Clerck. “Als je ziet wat er bij ons in de CD&V de laatste jaren verbruikt en verbrand is aan goede mensen... Beke is de juiste man. Je kunt niet méér uit de buik van een partij komen dan Beke uit CD&V. (schalks) En dat hij zijn nieuwe bril speciaal in Kortrijk is komen kopen is een teken aan de wand: de cirkel is rond.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234