Dinsdag 07/04/2020

ReportageCoronacrisis

‘Na deze week is het materiaal op’: bij de corona-triagepost van Diest

Een patiënt wacht op onderzoek in de triagepost van Diest.Beeld Bas Bogaerts

Ook huisartsen staan op de eerste lijn in de strijd tegen Het Virus. In Diest is zoals op veel plekken in het land een triagepost geïnstalleerd, waar mensen met coronaklachten fysiek onderzocht kunnen worden. ‘Op dit moment hebben we nog genoeg materiaal om deze week door te komen. Dan is het op.’

De rode bakstenen schoorsteen op de parking van het ziekenhuis van Diest herinnert nog aan het industriële verleden van deze site. Vroeger zat hier een textielfabriek, later een brouwerij. Vandaag staan er vier containers en een partytent, maar van feest is weinig sprake. De helft van de parking is afgezet met dranghekken, en het te volgen parcours binnen de hekken leidt naar ingepakte huisdokters die zieke mensen onderzoeken.

Vorige week maandag kwam vanuit de federale overheid de richtlijn om triageposten uit te bouwen, opdat huisartsenpraktijken zoveel mogelijk gevrijwaard zouden blijven van besmetting. Vijf dagen van 16 à 17 uur werken later is coördinerend huisarts Caroline De Weer erin geslaagd om samen met het AZ Diest twee corona-triageposten op te richten voor de eerstelijnszone Demerland – een post hier in Diest en een in Aarschot. Op deze twee plaatsen kunnen de inwoners van de gemeenten Aarschot, Begijnendijk, Bekkevoort, Diest, Scherpenheuvel-Zichem en Tielt-Winge onderzocht worden op coronaklachten na verwijzing van de eigen huisarts.

In heel Vlaanderen en Brussel zijn er meer dan negentig van dergelijke triageposten, in Wallonië een vijftigtal. Zij spelen een cruciale rol in de aanpak van het coronavirus en moeten de ziekenhuizen vrijwaren van onnodige Covid-19-patiënten.

“Het is enorm belangrijk dat de bevolking de volgorde respecteert”, zegt Caroline De Weer. “Als je klachten hebt zoals keelpijn, hoesten, kortademigheid of koorts, bel je eerst naar je huisarts. Die zal op basis van het gesprek bepalen of je naar een triagepost moet om verder onderzocht te worden. Zo’n fysiek onderzoek is zowel voor de patiënt als de arts een risico op besmetting, en doen we dus enkel als uit het telefoongesprek blijkt dat het nodig is. Na het onderzoek beslissen de dokters of ze iemand doorverwijzen naar het ziekenhuis. Maar dat doen we bijna nooit. Alleen mensen die echt medische ondersteuning nodig hebben, komen in het ziekenhuis terecht. Alle anderen sturen we naar huis met de instructie dat ze moeten thuisblijven en uitzieken.”

Dranghekken

Chantal, een vrouw van rond de zestig, heeft een half uur geleden het bochtige parcours tussen de dranghekken afgelegd met haar auto. Ze is een van de weinigen, want de parking is zo goed als leeg. De toevloed moet nog komen, hoor je ook hier bij de huisartsen en de dokters van het ziekenhuis.

Chantal heeft koorts, zegt ze, en ze hoest, heeft keelpijn en is grieperig. Haar huisarts stuurde haar door naar de triage in Diest. Als ze uit container 2 komt, is er in haar keel gekeken, is haar saturatie (het zuurstofgehalte in het bloed) gemeten, heeft ze een inspanningstest gedaan, en heeft ze te horen gekregen dat ze naar huis mag. Of ze nu gerustgesteld is? “Eigenlijk niet. Ik had graag een test gehad. Ik woon naast mijn ouders die allebei in de tachtig zijn, ik ben bezorgd. Ik heb een voorschrift gekregen voor mijn hoest, en moet een week thuisblijven.”

Medisch directeur van AZ Diest Werner Spileers en coördinerend huisarts Caroline De Weer. Beeld Bas Bogaerts

‘Wij testen niet’, hangt er in grote letters op oranje papieren in de tent waar mensen moeten wachten tot de dokter hen komt halen. Caroline De Weer en Werner Spileers, medisch directeur van AZ Diest en professor oogheelkunde aan KU Leuven, kunnen het niet genoeg benadrukken: Covid-19-testen worden op dit moment niet uitgevoerd, tenzij bij mensen die met ernstige luchtwegklachten opgenomen zijn in het ziekenhuis, en bij zorgverleners die koorts hebben en in dienst zijn. “Wij volgen de richtlijnen van de overheid”, zegt Spileers. “Er wordt nu nagedacht over meer testen, en als de instructies in die richting worden bijgestuurd, zullen wij die volgen, maar het zal een uitdaging zijn.”

Het tekort aan testmateriaal is daar een van de redenen voor, maar er is meer. “Zo’n test moet uitgevoerd worden door medisch personeel, en we hebben daar op dit moment de capaciteit niet voor. We hebben alle handen in de ziekenhuizen nodig voor de zieke mensen.” Bovendien is de test afnemen op zich een risicovolle procedure, want door diep in de keel een staal te nemen, kan de arts besmet raken. Tijdrovend is het ook. “Voor elke test moet een arts een speciaal pak aantrekken, en een mondmasker en een scherm dragen. Achteraf moet dat weer allemaal verwijderd worden via een speciale procedure. Dat is heel arbeidsintensief.”

Een positieve test zou de klinische behandeling ook niet veranderen, vult De Weer aan. “Iedereen moet thuis blijven, of je nu besmet bent of niet. Afstand houden, handen wassen en jezelf isoleren, dat is de beste manier om de verspreiding van het virus tegen te gaan.” Spileers: “Zoals wij hier nu dit gesprek voeren buiten, wij op het uiteinde van een bank en u enkele meters voor ons, mag u nog tien keer besmet zijn, ik blijf hier rustig zitten. Maar als u dichterbij komt, ben ik weg.”

Triagepost van Diest.Beeld Bas Bogaerts

De corona-afdeling van AZ Diest telt op dit moment zo’n twintig patiënten. Zes mensen liggen op de afdeling intensieve zorg. Er zijn ook enkele patiënten die opgenomen waren in het ziekenhuis en ondertussen weer thuis zijn.

Op een bepaald moment zal 70 tot 80 procent van de bevolking besmet zijn, zegt Spileers. “Maar het is niet omdat je besmet bent, dat het einde van je leven ineens in zicht is. De grootste meerderheid van de coronapatiënten maakt iets als een griep door en herstelt. Er zijn natuurlijk mensen die overlijden, maar dat is niet de regel.”

Voor huisarts De Weer is de grootste bezorgdheid niet of ze ziek zal worden – “want de kans is heel groot dat ik thuis dan zal herstellen” – maar dat ze uitvalt en haar collega’s nog meer werk hebben. In de triage van Diest zijn momenteel twee van de twintig huisartsen ziek. “Dat is geen fenomenaal aantal, maar het is wel 10 procent. We voorzien dat het zal oplopen naar 20 procent.” In AZ Diest zijn tot nu toe een tiental mensen uitgevallen, vertelt Spileers, van wie enkelen alweer aan de slag zijn.

Paracetamol

Vanuit container 2 steekt Ineke Van Dyck haar hoofd even naar buiten. Van Dyck is afgestudeerd in de geneeskunde in 2018 en werkt sindsdien aan haar opleiding tot huisarts. Een week geleden liep ze nog stage op de afdeling dermatologie van een ziekenhuis, maar daar werd ze naar huis gestuurd omdat alle niet-dringende consultaties en ingrepen er zijn stilgelegd. Via haar vader, die ook huisarts is, kwam ze in contact met de triagepost in Diest. Sinds zaterdag werkt ze hier. “De bedoeling is dat ik zo vaak mogelijk kom zodat andere artsen ook nog in hun eigen praktijk kunnen blijven werken.”

Of ze ongerust is? “Mijn ouders zijn vooral ongerust. Maar ik denk dat ik hier beter beschermd ben, dan als ik naar de supermarkt zou gaan. (glimlacht) Zoals je ziet, is onze beschermende kledij niet niks.”

Triagepost van Diest.Beeld Bas Bogaerts

Voor die uitrusting heeft Caroline De Weer hemel en aarde moeten bewegen. Behalve voor mondmaskers springt de federale overheid tot nu toe niet bij in de zoektocht naar beschermend materiaal, zegt ze. “Op dit moment hebben we nog genoeg materiaal om deze week door te komen. Dan is het op. Ik werk nu samen met iemand van de stad Diest om pakken te zoeken. Ergens klopt het niet dat ik daar als huisarts mijn tijd in moet steken. Ook voor zaken zoals alcoholgel zijn we nog constant firma’s aan het opbellen. (zwijgt even) Mag ik ineens nog eens aan de mensen vragen om niet te hamsteren? Wij moeten hier werken met bleekwater omdat er geen alcoholgel meer te verkrijgen is. Dat is wrang als je dan hoort dat er mensen zijn die thuis nu tien flessen alcoholgel hebben staan. Er is overigens ook een tekort aan paracetamol.” Spileers knikt. “Het getuigt inderdaad van slechte burgerzin. Koop wat je nodig hebt, maar het in tienvoud laten staan in je kast brengt andere mensen in gevaar.”

Koorts

Een verpleegkundige van de spoedafdeling komt langs op de parking. Een staal dat afgenomen was van een zorgverlener met koorts is niet ingeleverd volgens de juiste administratieve procedure, en was dus bijna vernietigd. “Als het woord ‘zorgverlener’ niet op het formulier staat, wordt de test op corona gewoon niet uitgevoerd”, legt De Weer uit. “Bovendien is er een specifieke procedure om het staal te verpakken, anders kan het personeel van het labo besmet worden. Het moet bijvoorbeeld drie keer in een plastieken zakje worden gedraaid. En je mag de buitenkant van het zakje niet aanraken met de handschoen die in contact gekomen is met de patiënt. Ik moet dus weer aan het werk. Er draaien honderd huisartsen in beurtrol mee in de twee triageposten – zij doen dat trouwens bovenop hun werk in hun eigen praktijk – en ik moet hen allemaal op de hoogte brengen van deze strikte testprocedure. Die mensen krijgen al zoveel mails van mij. En morgen kan alles weer helemaal anders zijn.”

Ze sluit even haar ogen en richt haar gezicht naar de zon. Of er ook iemand is die een beetje voor haar zorgt, vraag ik haar. Ze glimlacht. “Ja,” zegt ze, “maar die is ook moe. Wij hebben twee jonge kinderen. Toch heb ik veel moed, want ik heb veel samenwerking gezien. Dat doet je beseffen dat je er niet alleen voor staat. Ik zou het ook te moeilijk vinden om niets te doen. We weten dat er een storm aankomt. Daadkracht helpt om met die angst om te gaan. Zodra het hier allemaal nog wat vlotter loopt, ga ik ook terug naar mijn eigen groepspraktijk. Dan kan ik zowel ginder als hier mijn medisch werk weer doen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234