Donderdag 16/07/2020

CoronacrisisMondmaskers

Na de missers met mondmaskers: roep om onderzoekscommissie klinkt steeds luider

Een fabriek voor mondmaskers (archiefbeeld).Beeld REUTERS

De roep om een parlementaire onderzoekscommissie naar het coronabeleid van de federale regering klinkt steeds luider. In Franstalig België wordt het ontslag van minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) gevraagd. ‘Met haar oneliner ‘Blijf in uw kot’, heeft ze zeker gescoord, maar onderweg heeft ze toch steken laten vallen.’

Toen in maart bekend werd dat de strategische voorraad mondmaskers vernietigd is en niet op tijd was vervangen, vroeg PVDA als eerste in deze krant om een parlementaire onderzoekscommissie. Daarna volgde Vlaams Belang. Intussen lijken ook andere partijen voorstander van zo’n grondige evaluatie, weliswaar nog niet meteen.

“Nu moet alle aandacht naar het beheersen van deze crisis gaan, daarna kunnen we overgaan tot een grondige evaluatie”, zegt Groen-fractieleider Kristof Calvo. Ook CD&V en sp.a zitten op die lijn, net als N-VA. “Dit is niet het juiste moment”, zegt Peter De Roover, N-VA-fractieleider. “We zijn nog niet over het hoogtepunt heen. Een onderzoekscommissie vraagt ook veel input van de bevoegde overheidsdiensten. Laten we hen daar vooral nu nog niet mee lastigvallen.” 

Zo’n evaluatie kan op verschillende manieren, maar een parlementaire onderzoekscommissie is het krachtigste wapen van het parlement, en beschikt in principe over dezelfde bevoegdheden als een onderzoeksrechter. Wie opgeroepen wordt om te getuigen, kan niet weigeren te verschijnen. 

Die commissie zou dan tegen het licht houden hoe het komt dat België geen strategische reserve aan mondmaskers meer had en waarom verschillende bestellingen verkeerd afliepen. Ze kan ook verder kijken dan de historie van de mondmaskers. Gingen we snel genoeg in lockdown? Hadden we meer moeten testen? Moesten de skiërs in quarantaine? “We moeten hieruit leren”, zegt Meryame Kitir van sp.a. “En de good practices onthouden.”

Open Vld lijkt het minst te voelen voor een onderzoekscommissie, maar zal ze niet tegenhouden. “De Block zal daar als minister niet door in de problemen geraken”, zegt fractieleider Egbert Lachaert. “Achteraf is het gemakkelijk gezegd dat ze sneller had moeten handelen. Het tekort aan mondmaskers is een wereldwijd probleem. De adviezen van De Block waren terecht. De beschermingsmiddelen moeten prioritair naar de zorgsector.”

Mondmaskerbeleid wijzigt niet 

Donderdag bevestigden minister De Block en premier Sophie Wilmès (MR) in de Kamer dat het mondmaskerbeleid niet wijzigt, ook niet na een nieuw advies van de expertencommissie. “Volgens de Wereldgezondheidorganisatie (WHO) – en onze experts delen die mening – moeten de mondmaskers voorbehouden worden voor mensen die ziek zijn en voor personen die hen verzorgen”, zei de premier.

Vooral aan Franstalige kant neemt de druk beetje bij beetje toe. Sommigen hinten daar zelfs op het ontslag van minister Maggie De Block, zoals enkele vakbondsvertegenwoordigers van de christelijke vakbond in een open brief. In La Libre liet cdH-fractieleider Catherine Fonck verstaan dat als de crisis nu niet zo diep was, De Block “zonder twijfel moest opstappen en er zonder twijfel een parlementaire onderzoekscommissie was”. 

Die ‘als de crisis nu niet zo diep was’ is belangrijk. Niemand wil nu, in het oog van de storm, de kapitein van het schip vervangen. Een ontslag eisen komt snel over als politieke spelletjes, op een ongepast moment. 

Ook N-VA, dat geen vertrouwen gaf aan Wilmès II, houdt de handrem opgetrokken. “We proberen inhoudelijk ons punt te maken, maar al te snel krijg je het verwijt dat je bezig bent met een afrekening op het moment dat er elke dag letterlijk tientallen doden vallen”, zegt De Roover.

In de regering valt bovendien te horen dat enkele dagen in zo’n crisis een wereld van verschil kunnen maken. Een week geleden nog maar schreef de grootste Vlaamse krant dat België de crisis goed aanpakte. Wat als de piek straks voorbij is? 

“Met haar ene oneliner ‘Blijf in uw kot’, heeft ze zeker gescoord, maar onderweg heeft ze toch steken laten vallen”, zegt De Roover. “Dat De Block een deel van haar operationele taken moest afstaan aan De Backer was toch duidelijk een teken van wantrouwen vanuit de rest van de regering.”

Op het kabinet-De Block klinkt het kort: “Maggie doet haar plicht en doet voort.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234