Zaterdag 20/07/2019

#Metoo

Na de kritiek op #metoo: hebben Deneuve en co een punt?

De Franse superster Catherine Deneuve was de meest prominente ondertekenaar van de open brief. Beeld AFP

Mannen hebben het recht om vrouwen lastig te vallen. Dat stellen een reeks prominente Franse vrouwen, onder wie actrice Catherine Deneuve en schrijfster Catherine Millet. De slinger van de #metoo-beweging dreigt door te slaan, vinden ze.

"Verkrachten is een misdaad. Maar aanhoudend of op een onhandige manier versieren is dat niet." Zo begint de open brief gepubliceerd op de site van de Franse krant Le Monde, ondertekend door 100 actrices, schrijfsters en vrouwen uit de wetenschappelijke wereld.

Ze tonen zich erg kritisch tegenover de #metoo-beweging. "In de pers en de sociale media is een campagne van publieke beschuldigingen op gang gekomen, zonder recht van antwoord. Bepaalde mannen worden afgeschilderd als aanranders, sommige verloren hun job." 

Na de onthulling van het veelvuldige seksueel wangedrag van Hollywood-producer Harvey Weinstein kwamen overal ter wereld en in zowat alle domeinen gelijkaardige verhalen aan de oppervlakte. Maar er dreigt nu een soort van mannenhaat te ontstaan, waarschuwen de vrouwen. Ze vrezen ook een golf van puritanisme, waar flirten geen plaats meer heeft tenzij beide partners hun fiat hebben gegeven via een app op de smartphone.

Seksuele revolutie

Ze verwijzen naar de seksuele revolutie om hun punt te maken. "Seksuele bevrijding betekent ook de vrijheid om iemand lastig te vallen", schrijven ze. "Vandaag hebben vrouwen genoeg inzicht om duidelijk het verschil te maken tussen een daad van seksuele agressie en plomp en onhandig geflirt."

De Franse vrouwen krijgen, zeker op dat punt, bij ons bijval. "We moeten inderdaad erg opletten dat de discussie niet doorschiet", zegt actrice Hilde Van Mieghem. "Je kunt niet alles op één hoop gooien. Het sensuele spel tussen man en vrouw is van alle tijden. Maar elke vrouw weet maar al te goed wanneer het om grensoverschrijdend gedrag gaat."

Van Mieghem nam het op voor de vrouwen die anoniem getuigden dat ze werden lastiggevallen door tv-ster Bart De Pauw. Toen hij daarvoor werd ontslagen bij de VRT, zeiden sommigen toen al dat de slinger was doorgeslagen. "Dat is uit onwetendheid", zegt Van Mieghem. "Als het enkel om flirten en wat onschuldige sms'jes ging, zoals hij beweerde, was er inderdaad niets aan de hand." 

Collega-actrice Chris Lomme heeft zich naar eigen zeggen nooit geërgerd aan het gedrag van mannen. "Wie me verveelde, had het wel geweten. Misschien heb ik geluk gehad. Wie slachtoffer wordt, moet zich kunnen verdedigen. Maar er moet geflirt blijven worden. Op voorhand zeggen ‘mannen zijn vervelend’, dat is geen houding. We moeten niet plots gaan oppassen hoe we ons moeten gedragen."

Collectieve kramp

Maar zijn we ook effectief collectief in een kramp geschoten? Schrijfster Kristien Hemmerechts nuanceert: "Vaak hoorde ik mannen zeggen: ‘we gaan niets meer durven’, of ‘er komt een heksenjacht’. Die heb ik niet gezien. In Vlaanderen is er één naam gevallen – Bart De Pauw – en daar is het gestopt. Sinds de #metoo-beweging worden aanklachten eindelijk ernstig genomen." 

"In de VS wordt wél erg preuts gereageerd", geeft Van Mieghem aan. "Daar is versieren tegenwoordig al uit den boze." Een deel van de Franse reactie is van daaruit te verklaren. Er is inderdaad een cultureel verschil, zegt ook Anke Gilleir, hoogleraar letterkunde en genderstudies aan de KU Leuven. "De Angelsaksische cultuur is heel wat puriteinsers dan de Europese. Daarom gaan de Fransen hier anders mee om." 

Bovendien speelt er een generatiekwestie. Een heel aantal van de Franse ondertekenaars behoort tot de generatie die op de eerste rij stond bij de seksuele revolutie in de jaren 60. 'Moeten we vijftig jaar later opnieuw bevrijd worden?', vragen zij zich af.  "Voor hen komt de hele #metoo-beweging allicht bevreemdend over", zegt Gilleir. "Let wel: zij waren toen al rijk en beroemd, een bevoorrechte positie. Voor de vrouw in de straat is toen niet alles omgeslagen. Vooral de man heeft destijds geprofiteerd van de seksuele revolutie."

Columniste Heleen Debruyne ziet nog een bijkomende reden. "In Frankrijk had je de hashtag #BalanceTonPorc, waarbij werd opgeroepen om mannen met naam en toenaam te noemen die zich misdragen zouden hebben. Het is logisch dat daar reactie op komt, zoiets is erg kwalijk. Bij ons kwam het nooit zo ver." 

Of Deneuve en co dan een punt hebben? "Ja, maar ze moeten zelf kritisch durven kijken naar de erfenis van de seksuele revolutie. De #metoo-beweging is daar wel degelijk een noodzakelijke aanvulling op."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden