Maandag 27/06/2022

ReportageGasexplosie

Na de explosie in Turnhout: ‘Enkel als er sprake is van kwaad opzet trekt een verzekeraar zich terug’

Reddingswerkers ruimen puin in het flatgebouw in Turnhout. Beeld BELGA
Reddingswerkers ruimen puin in het flatgebouw in Turnhout.Beeld BELGA

Het appartementsgebouw in Turnhout waar een zware gasontploffing plaatsvond, zal allicht volledig gesloopt worden. Christel Joris (46), die de explosie overleefde, vond voorlopig onderdak bij haar zus. ‘Ik stak mijn drie katten in een mand, pakte mijn telefoon en rende weg.’

Eline Bergmans en Douglas De Coninck

Bij de explosie in een sociale woonblok in de Boerenkrijglaan in Turnhout, vrijdagochtend rond 8.15 uur, vielen vier doden. Naast een stel uit Turnhout (60 en 70) kwam ook een koppel van Georgische origine (79 en 72) om het leven.

Enkele mensen werden naar het ziekenhuis gebracht. Een vrouw op de eerste verdieping zakte door haar vloer, kwam op het gelijkvloers terecht en zat 14 uur vast onder het puin. Politie, brandweer en civiele bescherming konden haar ’s nachts bevrijden. De 71-jarige vrouw kon al die tijd telefonisch contact houden met de hulpdiensten, en met haar zoon. In een reactie zegt hij aan Het Laatste Nieuws dat zijn moeder nog een lange revalidatie wacht, maar dat ze haar redders erg dankbaar is.

“Zij is mijn buurvrouw”, wijst Christel Joris (46), bewoonster van de flat ernaast, een dag later vanop een parkeerterreintje aan de achterkant van het gebouw waar in totaal zestien appartementen zijn. “Ze is gered door een tafel waaronder ze kon schuilen.”

De sociale woonblokken van huisvestingsmaatschappij De Ark bevinden zich pal tegenover de Majoor Blaironkazerne. De blokken werden in 1971 gebouwd door het leger en dienden oorspronkelijk als wooneenheden voor militairen die daar gekazerneerd waren.

Begin jaren 90 kwamen de twee panden in handen van De Ark en werden ze een eerste keer gerenoveerd. Enkele jaren geleden vond er een renovatie van de buitenkant van de gebouwen plaats. Hoe grondig die werken gebeurden, zal worden onderzocht. Dit weekend vonden er bergingswerken plaats en slachtofferhulp. Zaterdag kwamen er deskundigen om de eerste vaststellingen te doen, maar ook om te bepalen wat er met het gebouw moet gebeuren. “Allicht moet het gebouw volledig gesloopt worden”, zegt burgemeester Paul Van Miert (N-VA).

Ook het woonblok tegenover het getroffen gebouw liep heel wat schade op, maar die appartementen werden weer vrijgegeven. De bewoners van de appartementen in het gebouw die geen onderdak konden vinden bij familie, werden ondergebracht door diensten van de stad.

Een aantal van hen mocht zaterdag even binnen om de meest kostbare spullen op te halen. Voor Christel Joris zat dat er niet in. Haar flat is te zwaar getroffen. “Toen ik na die knal de deur van mijn slaapkamer opende, zag ik de ravage in mijn flat. Je instinct neemt het op zo’n moment over. Ik stak mijn drie katten in een mand, pakte mijn telefoon en rende weg. Vijf minuten later stond ik op straat en zag ik dat enorme gat.”

“Mijn slaapkamerdeur heeft mij behoed voor de luchtverplaatsing”, vertelt ze. “Had die deur de klap niet opgevangen, dan weet ik niet of ik hier nu nog zou staan.”

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Het onderzoek van het Turnhoutse parket loopt nog, maar geen van de omwonenden twijfelt eraan dat gas de oorzaak is. Een bewoner aan de overeind gebleven zijkant van het gebouw zou enkele seconden voor de explosie op de deuren van zijn buren zijn beginnen bonken. “Hij heeft alle ramen opengezet en geroepen dat iedereen het gebouw moest verlaten”, zegt Christel Joris. “Hij riep blijkbaar ook dat niemand het licht mocht aandoen, zo hoorde ik achteraf. Hij heeft dus wel degelijk gas geroken, en hij stond al buiten toen die vuurbal er opeens was. Ikzelf zat in het andere deel, met een andere traphal, en heb zijn noodkreten niet gehoord.”

De gasexplosie in Turnhout roept herinneringen op aan de ontploffing aan de Antwerpse Paardenmarkt vier jaar geleden. Daarbij vielen twee doden en 27 gewonden. De materiële schade was enorm. De Antwerpse correctionele rechtbank veroordeelde de verhuurder van het pand Hamdi C. vorige zomer tot 18 maanden cel (de helft met uitstel) wegens onopzettelijke doding en onopzettelijke slagen en verwondingen. “De ontploffing had vermeden kunnen worden, als hij had gehandeld na het gaslek in 2017, en als hij had gereageerd op de signalen dat er een gasgeur was waargenomen in het gebouw”, aldus het vonnis.

Samen met zijn verzekeraar moet C. aan de burgerlijke partijen in totaal meer dan een miljoen euro schadevergoedingen betalen. Maar verschillende partijen tekenden beroep aan, waardoor het proces zal worden overgedaan.

Volgens de Limburgse branddeskundige Walter Huys is het uitzonderlijk dat de kosten op een particulier worden verhaald. “In dergelijke dossiers wordt vaak lang getwist onder de verzekeraars. Maar enkel als er sprake is van kwaad opzet trekt een verzekeraar zich terug.”

Wat de precieze oorzaak is van de ontploffing in Turnhout zal nog moeten blijken. De brokstukken werden verzameld in een loods en gesorteerd op alle zaken die met gas te maken hebben, maar er is verder onderzoek nodig om te achterhalen wie of wat de explosie veroorzaakt heeft.

Volgens expert Walter Huys, die niet geraadpleegd werd in deze zaak, zijn de meeste gasontploffingen te wijten aan nonchalance, waarbij bijvoorbeeld een kraantje per ongeluk wordt opengezet. Ook een leidingbreuk, bijvoorbeeld door slijtage, en niet- of slecht onderhouden installaties of onvakkundig aangelegde voorzieningen kunnen aan de oorzaak liggen. “Kwaad opzet is eerder uitzonderlijk”, zegt hij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234