Dinsdag 17/09/2019

Drifters

Na de dood van haar papa en zus vecht dit Kortrijkse Instagram-idool voor geluk

Siel Verhanneman. Beeld Wouter Van Vooren

In de reeks 'Drifters' laten we maandelijks een twintiger aan het woord die naarstig aan zijn of haar droom voorttimmert, maar ook met twijfels wordt geconfronteerd. Drifter #8: Siel Verhanneman (27), Kortrijks dichteres die haar Instagram-volgers over de dood leert praten.

Ik raak de rug van de boeken aan.
De groeven zijn zacht.
Groeven ontstaan omdat hij ooit de bladzijden had omgeplooid.

Ik voel en denk na.
Ik wil meer.
Ik wil de groeven en het voelen voorbij.
Ik wil de groeven en het voelen overstijgen.

Ik wil weten.
Of hij alle woorden had gelezen of soms enkel naar de pagina’s staarde.
Ik wil de woorden en de pagina’s voorbij.

Ik huil
Ik wil
zo veel maar er kan nog zo weinig
bestaan.

"'Ik kan nu toch nog niet mijn papa verliezen', dacht ik toen ik hoorde dat hij was overleden. Mensen praten voortdurend over kanker en andere griezelige ziektes, maar je denkt altijd dat jouw naasten nog jaren van zo’n leed zullen gespaard blijven."

In 2013 is Siel Verhanneman haar vader verloren, vorig jaar stierf haar zus. Vaarwel zeggen lijkt zo een constante in Siels leven. Met vallen en opstaan vecht ze zich terug een weg in het leven en dat op originele wijze: "Sinds het overlijden van mijn vader deel ik korte poëtische teksten rond rouw en verdriet op Instagram via de hashtag #vijftiendeverdieping. Omdat ik mensen die iets gelijkaardigs meemaken het gevoel wil geven dat ze er niet alleen voor staan."

Met succes: Siels duizenden volgers liken haar poëzie in hordes, en delen eigen verlieservaringen. In april vorig jaar, één maand voor de dood van haar zus, heeft die overweldigende respons op sociale media Siel ertoe gebracht om een dichtbundel in eigen beheer uit te brengen: Als ik stil ben, heb ik een bos in mijn hoofd, over de dood van haar papa. Ze heeft uiteindelijk meer dan vijfhonderd bundels zelf verkocht. In januari bracht uitgeverij Manteau een nieuwe druk uit. "Het enige wat ik wil doen, is schrijven. Ik kan me toch niet dagelijks in de pijnstillers storten en hopen dat alles terug zoals vroeger wordt", zegt de Kortrijkse, die als educatief medewerker in de lokale bibliotheek werkt. "Mijn pen stuwt me vooruit."

Wel worstelt Siel met de idee dat ze enkel kan creëren als haar iets slechts overkomt. "Ik moet mezelf overtuigen dat ik geen verdriet nodig heb om een deftige zin te kunnen neerpennen. Maar dat is moeilijk. Het belangrijkste aan mijn bundel zijn de teksten over mijn papa. Ik vind het raar om te beseffen dat ik door zijn dood sta waar ik nu sta. Ik wil zijn overlijden niet uitbuiten. Ik wil niet om aandacht schreeuwen. Ik wil gewoon ruimte creëren zodat andere mensen over verlies kunnen praten."

'Mijn pen stuwt me vooruit.' Beeld Wouter Van Vooren

Altijd de beste, tofste

In haar schrijfsels geeft Siel zichzelf dan wel bloot, maar in het 'echte leven', weg van de veiligheid van (virtueel) papier, is ze lang niet zo open over de dood. "Bij vriendinnen houd ik mezelf in", geeft ze toe. "Zeker in het begin heb ik mijn uiterste best gedaan om vrolijk te doen. Ik wilde niemand met mijn verdriet belasten. Ik dacht: 'Wat kan ik hen vertellen? Ik zal de sfeer bedrukken. Als ik begin te huilen, wat moeten ze met mij aanvangen?' Wanneer ik poëzie op sociale media post, reflecteer ik ook of het niet te zwaar is, maar mijn volgers kunnen wegscrollen. Mijn vrienden niet."

Siel wil altijd en overal de "beste, tofste versie" van zichzelf tonen. "Ik wil niet klagen", zegt ze. "Niet beweren dat wat ik heb meegemaakt het ergste is wat iemand ooit is overkomen. Maar dat sloopt energie. Steeds vaker ervaar ik de nood om te tonen: neen, het gaat eigenlijk niet zo goed met mij."

Beeld Wouter Van Vooren

De belangrijkste persoon in Siels leven is haar lief. Tijdens alle momenten van wanhoop en het onmogelijke is hij er voor haar geweest. "Maar toen mijn zus vorig jaar is overleden, is er bij hem iets geknakt. Voor de derde keer was iemand in zijn nabije omgeving gestorven, na mijn papa en één van zijn jeugdvrienden. Sindsdien heeft hij een panische angst om dood te gaan. 'Want als ik er niet meer ben, ben je helemaal alleen', zegt hij. Als hij iets 'verdachts' in zijn lichaam voelt, begint hij te flippen. Hij hoest dan eens en zegt: 'Ik ben ernstig ziek, ga sterven'. Samen met een rist dokters heb ik al op hem moeten inpraten: 'Neen, je gaat niet dood'."

Voor Siel zijn de angsten van haar vriend schrikken. "Dat de persoon die al tien jaar voor mij zorgt nu ook een moeilijke fase beleeft, is confronterend. Ik heb altijd gedacht dat ik na al die momenten van afscheid een doodsangst zou ervaren. Het voelt unfair dat het de ander is."

Het cliché luidt dat wanneer je als koppel een rouwproces doormaakt, je er sterker uitkomt, maar Siel ervaart het toch eerder als een beproeving. "We hebben net een huis gekocht, maar ik wil dat niet vieren. Heb het ook tegen weinig mensen verteld. We zijn bang van geluk geworden. Soms staan wij hier in de keuken naar elkaar te kijken en zeggen we: 'Fuck, hoe moeten we hiermee omgaan." Maar Fools like us always survive, de titel van een Admiral Freebee-nummer, is niet voor niets ons mantra. Hier spartelen we ons ook door."

Die kinderwens moet wel even wachten. "Ik heb altijd gezegd dat ik op mijn 26ste mama zou worden. Vorige zomer hebben we dat ook effectief geprobeerd; na al die pikzwarte jaren zou een kindje blijdschap brengen, zo geloofden we. Maar gelukkig is dat niet gebeurd. We hebben aan onszelf moeten toegeven dat we het ouderschap voorlopig niet aankunnen. We stellen het uit tot we opnieuw steviger in onze schoenen staan. Hopelijk komt het er ooit van. Soms ben ik bang dat de volgende tegenslag een kinderloos bestaan zal zijn."

'Soms ben ik bang dat de volgende tegenslag een kinderloos bestaan zal zijn.' Beeld Wouter Van Vooren

Siel versus de leegte: 1-0

Ze spreekt liefdevol, met een ontwapenende eerlijkheid; cynisch of bitter wordt het nooit. "Ligt niet in mijn aard. Soms erger ik me wel sneller. Aan mensen die klagen terwijl alles in hun leven gesmeerd loopt, bijvoorbeeld. 'Argh Siel, ik heb het afgelopen weekend zo druk gehad. Ik moest naar tien familiefeesten en nog meer barbecues. Zo vermoeiend.' Serieus? Wees blij dat je nog een familie hebt."

Siel ligt vaak wakker van wat het leven al voor haar is geweest. En van wat nog moet komen. "Mijn grootste angst bestaat erin om opnieuw iemand te verliezen", zegt ze. "Omdat ik donders goed weet hoe het in elkaar zit. Hoeveel nachten ik al wenend in slaap zal vallen. Ik kan dat niet nog eens aan. Het is te hard. Hoe goed ik er ook door schrijf, hoeveel inspiratie ik er ook uit haal: ik wil nu jaren niemand meer afgeven."

De Kortrijkse hunkert naar een evenwichtiger bestaan. Meer balans, minder emotionele rollercoaster. Dankzij een uitstekende therapeute vindt ze nu steeds vaker gemoedsrust. Nodigt ze al eens vriendinnen uit voor een spaghetti bij haar thuis. Kleine overwinningen op de allesverzengende leegte. "Weet je, ik droom nog veel. Ik droom ervan een tweede bundel uit te brengen. En van een eigen novelle, ooit. Ik zie mensen graag. Ik wil leven."

Siel: 'Ik droom nog veel. Ik wil leven' Beeld Wouter Van Vooren
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234