Zaterdag 13/08/2022

Vier vragenMobiliteit

Na de ambitieuze plannen, de praktijk: elektrificatie van ons wagenpark stuit op driedubbel probleem

null Beeld Wouter Van Vooren
Beeld Wouter Van Vooren

Het Europees Parlement stemt in met een wetsvoorstel om de verkoop van nieuwe diesel- en benzinewagens tegen 2035 te verbieden. Het plan is ambitieus, maar in de praktijk wordt de vergroening van het wagenpark allesbehalve vanzelfsprekend. ‘In feite zitten we met een driedubbel probleem.’

Paul Notelteirs

Hoe klaar is de Belgische laadinfrastructuur voor een massa elektrische wagens?
In het Europees Parlement probeerden verschillende partijen het klimaatplan de afgelopen dagen nog af te zwakken, maar voor Vlaanderen verandert het akkoord weinig. Vorig jaar besliste de regering al dat nieuwe wagens vanaf 2029 enkel nog ingeschreven mogen worden als ze elektrisch zijn. De belangrijkste uitdaging daarbij is om het aantal publieke laadpunten op korte termijn sterk op te drijven.

In Vlaanderen stonden er eind vorig jaar 5.798 openbare laadpalen, Brussel had er 900 en Wallonië 500. Dat is te weinig om tegemoet te komen aan de noden van een groeiende groep burgers die thuis geen ruimte hebben om eigen laadinfrastructuur te installeren. Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open Vld) wil de komende twee jaar daarom 22.000 extra laadpunten aanleggen, waarvan 10.000 in stads- en dorpskernen zullen liggen. Tegen 2030 ligt de lat op 100.000. “Maar ik heb mijn twijfels of het effectief lukt om zo snel uit te breiden”, zegt autojournalist Tony Verhelle.

Welke impact heeft de Europese beslissing op het elektriciteitsnet?

Als de Belgische overheid erin slaagt om voldoende laadpunten aan te leggen, wacht een tweede grote uitdaging. Als burgers massaal en op hetzelfde moment de batterij van hun wagen willen opladen, dreigt dat het elektriciteitsnet te overbelasten. Netbeheerder Fluvius is daar eveneens bezorgd om en stelde eerder deze week een plan voor om de komende tien jaar vier miljard euro in het laagspanningsnet te investeren.

De Vlaamse energieregulator moet het voorstel nog goedkeuren, maar docent autotechnologie Mark Pecqueur (Thomas More Hogeschool) twijfelt of de investeringen wel op tijd komen. Om het volledige wagenpark elektrisch te laten rijden, is twee gigawatt nodig. “Dat is het equivalent van twee kerncentrales. Als je ziet hoe moeilijk het is om de hoogspanningslijn Ventilus aan te leggen, vrees ik dat dit niet realistisch is.”

Lees ook

Versterking distributienet noodzakelijk voor energietransitie: Fluvius pompt 4 miljard in elektriciteitsnet

De man stelt daarom voor om in de toekomst ook auto’s op waterstof in te zetten. Dat is duurder en minder energie-efficiënt, maar de oude tankstations kunnen daarvoor gebruikt worden. Het is daarnaast mogelijk realistischer dan op korte tijd een massale uitbreiding van het elektriciteitsnet uit te voeren.

Wat betekent het klimaatplan voor de portefeuille van burgers?

Alternatieve energiebronnen zijn in opmars, maar vorig jaar was slechts 5,8 procent van de nieuw ingeschreven personenauto’s volledig elektrisch. Daar is een goede reden voor. De aankoopprijs voor een elektrische wagen ligt nog steeds een stuk hoger dan bij klassieke modellen. Een reeks fiscale voordelen zorgt ervoor dat de elektrische auto’s in de eerste plaats aangekocht worden door bedrijven. Zij houden volgens mobiliteitsprofessor Peter Van Den Bossche (VUB) ook meer rekening met de total cost of ownership. Een elektrische wagen is initieel duurder, maar er zijn ook minder kostelijke onderhoudsbeurten voor nodig. Bovendien vallen na de aankoop van een elektrisch model de eenmalige inschrijvingskost en de jaarlijkse verkeerstaks weg.

Die belastingkorting neemt uiteraard niet weg dat de vraagprijs voor een elektrische gezinswagen voor heel wat burgers te hoog is, maar Van Den Bossche denkt dat er beterschap op komst is. “Een groot deel van de meerprijs is te wijten aan het feit dat zulke auto’s op kleine schaal geproduceerd worden.” De komende jaren zal de vraag stijgen en wordt het voor fabrikanten ook aantrekkelijker om modellen te ontwikkelen die op verschillende budgetten gericht zijn.

Gaat je auto opladen op termijn goedkoper zijn dan hem vol te tanken? De inflatie en de volatiele energieprijzen maken het sowieso moeilijk om voorspellingen te doen op lange termijn. Wat wel zo is: wie zonnepanelen heeft en zijn auto thuis kan opladen, rijdt de facto gratis.

Hoe reageert de auto-industrie op het Europese akkoord?

Het klimaatplan komt voor verschillende belangrijke automerken niet als een donderslag bij heldere hemel. Audi ontwikkelt geen benzine- en dieselmotoren meer en ook Mercedes neemt er vanaf 2025 afscheid van. Dat betekent niet dat alle wagens die ze verkopen elektrisch aangedreven worden, maar de stopzetting betekent wel dat de producenten niet op zoek gaan naar achterpoortjes om de status quo te verdedigen. Al geldt dat niet voor iedereen. Dankzij grondig lobbywerk van bedrijven als Ferrari en Lamborghini geldt de Europese ban op verbrandingsmotoren niet voor de kleinere producenten. Zij hoeven ook geen tussentijdse doelen te halen.

De wagenindustrie mag zich sowieso opmaken voor uitdagende tijden. De afgelopen maanden hadden verschillende fabrikanten problemen om cruciale auto-onderdelen in handen te krijgen. Bovendien heeft de sector het net als de rest van de arbeidsmarkt moeilijk om geschikt personeel te vinden. “Samen met de moeilijkheden om het elektriciteitsnet uit te breiden zitten we dus met een driedubbel probleem”, besluit Verhelle.

Lees/luister ook

▶ ‘Mijn verlengkabel heeft mij al vaak uit de nood geholpen’: is elektrisch rijden altijd voordeliger? En hoe begin je eraan?

Deze Chinese provinciestad is de elektrische-autohoofdstad van de wereld

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234