Donderdag 04/03/2021

Na B-H-V draait de communautaire carrousel gewoon weer voort

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Socioloog en auteur Luc Huyse ziet de politieke agenda niet vlug gevuld met "echte" problemen van de mensen. Zelfs al raakt B-H-V gesplitst, dan nog zal de communautaire carrousel tingeltangelend voortdraaien, stelt Huyse. Hij geeft vijf redenen ter verklaring.

Verleden zaterdag was Walter Pauli in deze krant standpuntauteur van dienst. Hij schreef: "Splits B-H-V zo snel als kan, zorg voor een aanvaardbaar politiek compromis, ram het als het moet door de strot van parlementen en partijen, beneden en boven de taalgrens alsook in Brussel, maar zorg dat de federale regering eindelijk toekomt aan regeren: de aanpak van de vergrijzing, eindelijk naar een deugdelijk en breed gedragen asielbeleid, naar een aanpak van armoede, naar een sociaaleconomisch relancebeleid. Splits B-H-V, red het land, bestuur de samenleving, steun zijn inwoners."

Wie wat ouder is dan Pauli heeft dat in het verleden al zo vaak gehoord: bevrijd ons van de communautaire twisten, zodat de politici eindelijk hun agenda kunnen vullen met de problemen waar de mensen echt van wakker liggen. Ik vrees dat die verzuchting nog enige tijd een droom zal blijven. Na B-H-V komt de benoeming van de drie balorige burgemeesters en, na de regeling daarvan, de kwestie van de onderwijsinspecties in de Franstalige scholen uit de rand en dan, na weer een compromis, ... enzovoort, enzovoort.

Deze carrousel blijft tingeltangelend voortdraaien. Daar zijn op zijn minst vijf redenen voor te bedenken.

1
Er is de komst van de regionale entrepreneur. Het is de politicus, en ze zijn met velen, voor wie politiek denken en handelen in communautaire termen een vanzelfsprekendheid is. Zij zien de verdediging van Vlaamse of Waalse belangen als prioritair beleidsprobleem. In het beste geval is het overtuiging wat hen drijft. Maar belangrijker nog is het besef dat langs deze weg aantrekkelijke loopbaankansen te rapen liggen. Een Olivier Maingain leeft van het stokebranden. Michel Doomst zou zonder communautair vuur slechts de burgemeester van Gooik zijn, terwijl hij nu schittert in Het journaal en in Terzake.

2
Ontwikkelingen op electoraal vlak hebben in de politiek de drang naar communautaire profilering aangewakkerd. Decennialang lagen de partijen qua electorale sterkte ver uiteen. In Vlaanderen was de CVP veel groter dan de concurrenten, in Wallonië nam de PS die toppositie in. Een tiental jaren geleden trad er een nivellering in.

Aan Vlaamse kant scoren nu vier partijen tussen de 15% en de 22%. Aan de andere zijde van de taalgrens is de afstand die PS, liberalen, Ecolo en CDH scheidt ook kleiner geworden. In die situatie kan winst of verlies van 1 à 2 procent beslissen wie de grootste formatie wordt, en wie bijgevolg bij de vorming van een regionale regering de toon kan zetten. Het was te verwachten dat er op de kiezersmarkt een communautair opbod zou ontstaan.

3 De communautaire verpakking van een beleidsprobleem is vaak minstens gedeeltelijk het product van tactiek en strategie. Die emballage kan dienen als glijmiddel in de besluitvorming van regering en parlement. Al enige tijd is de federale machinerie immers zo afgesteld dat een knelpunt met communautaire inslag sneller opgemerkt wordt en hoger op de agenda komt te staan.

4 In ons land pakt men zelden delicate dossiers frontaal aan. Er wordt gezocht naar een stukje slagveld dat wat meer in de marge ligt. De rivalen kunnen daarop dan elkaars kracht, uithoudingsvermogen en compromisbereidheid testen, zonder gevaar voor een noodlottige strijd op leven en dood. Dat is wat indertijd in en met de Voerkwestie is gebeurd, en wat nu met B-H-V aan het gebeuren is. Al kan met die strategie de zaak natuurlijk escaleren. "Voeren dreigde mijn Waterloo te worden"" liet Wilfried Martens, de toenmalige premier, later weten. Toch is de confrontatie zonder veel oorlogsschade verlopen. Het is de vraag of de huidige generatie politici, verblind als zij is door het staren in de lichtbak van de komende verkiezingen, een onbeheersbare escalatie van het symptoomgevecht zal weten te vermijden.

5 Communautaire schermutselingen dienen ook als camouflage voor de faalangst die de politieke klasse vertoont als zij daadwerkelijk geconfronteerd wordt met de problemen waar Walter Pauli het over heeft: het asielbeleid, de vergrijzing, de toegenomen armoede, de economische relance. Voeren, B-H-V en wat nog komt, leiden de publieke aandacht af. De media doen gretig aan die manoeuvres mee. Communautaire windhozen verschaffen emoties, drama, spanning en vullen moeiteloos zenduren en vierkante meters krantenpapier. Dat is mooi meegenomen. Het is maar dat u het weet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234