Vrijdag 26/04/2019

Interview

Na arrestaties bij vzw: "Als je niet voor open grenzen bent, moet je soms mensen verwijderen"

Professor Grondwettelijk recht Koen Lemmens. Beeld rv

Grondwetsspecialist Koen Lemmens (KULeuven) vraagt zich af waarom de overheid geen mensen zonder wettig verblijf zou mogen oppakken in een culturele organisatie. "Op een bepaald moment heeft handhaving ook zijn rechten."

Minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld) wil na de inval bij vzw Globe Aroma zo snel mogelijk overleg met de vier betrokken ministers die samenwerken in het Kanaalplan. Hij benadrukt dat hij "dergelijke doelgerichte controles op mensen zonder papieren" niet goedkeurt. 

Een uitspraak die professor Koen Lemmens, hoofddocent mensenrechten aan de KU Leuven, tegen de borst stuit.

U vindt dat een onverwachte controle op mensen zonder wettig verblijf wel moet kunnen in een organisatie die zich over zulke mensen ontfermt?

"Mijn punt is dat als we met zijn allen zeggen dat we niet voor open grenzen zijn, dat we dan ook consequent moeten aanvaarden dat de overheid soms mensen, uiteraard met naleving van de wet en de mensenrechten, van het grondgebied mag verwijderen."

"Je kunt zeggen dat je niet mag binnenvallen bij mensen die hen onderdak verlenen, als je kijkt naar het protest tegen de wet op woonstbetreding. Anderen vinden dat je hen ook niet mag oppakken aan de schoolpoort, en nu ook niet in artistieke vzw’s. Wel in de sportclub? Op een bepaald moment heeft handhaving ook zijn rechten."

Zo'n organisatie krijgt wel subsidies voor haar werking, van drie verschillende niveaus dan nog.

"De vraag is of de overheid betaalt om mensen te helpen die een bevel hebben om het grondgebied te verlaten. Niets belet om mensen te helpen die nog in een asielprocedure zitten, of die erkend zijn als vluchteling. Je moet een duidelijk onderscheid maken tussen uitgeprocedeerden, transitmigranten, nieuwkomers, asielzoekers en vluchtelingen."

Willen we dan dat verenigingen een identiteitscontrole doen voor ze iemand helpen?

"
Men vraagt niet aan het middenveld om de identiteit te controleren, of om die mensen aan te geven. Maar nú wekken sommigen de indruk dat zelfs de bevoegde instanties dat niet zouden mogen. Wat dat betreft heeft Mark Elchardus een punt: als je niet voor open grenzen bent, moet je soms mensen verwijderen."

Is er geen consternatie omdat we er tot nu toe van uitgingen dat zo'n organisatie een vrijplaats is? Een veilige haven voor iedereen, ongeacht geslacht, geloofsovertuiging, geaardheid of papieren?

"Ik begrijp de menselijke nood aan vrijplaatsen, maar ik betwijfel of er juridisch ooit bepaald werd dat culturele organisaties plaatsen zijn waar mensen zich kunnen onttrekken aan definitieve beslissingen, waartegen alle rechtsmiddelen zijn uitgeput. Uiteindelijk is toch de rechtsstaat in het geding. Indien men vindt dat de wet niet mag worden toegepast, is het aangewezen om de wet te veranderen. Daar kunnen trouwens goede redenen voor zijn. Maar in individuele gevallen de wet buiten toepassing laten, dat lijkt me niet ideaal."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.