Dinsdag 05/07/2022

NieuwsStrips

Na 201 albums in 40 jaar is Urbanus straks geen stripfiguur meer

Urbanus en striptekenaar Willy Linthout. Beeld Thomas Vanhaute
Urbanus en striptekenaar Willy Linthout.Beeld Thomas Vanhaute

De stripreeks Urbanus houdt er mee op. Dat kondigen auteurs Urbanus en Willy Linthout aan. In oktober verschijnen kort na elkaar de laatste twee strips: Het laatste avontuur en Het allerlaatste avontuur. Een gesprek met de twee geestelijke vaders van Vlaanderens meest absurde reeks over het waarom, maar ook over borsten, billen en hun publiek.

Geert De Weyer

Oplettende lezers voelden al nattigheid in 2020, toen op het slotplaatje van album 191 het Japanse gelukskatje Maneki Neko voor de eerste keer aftelde naar het einde van de reeks. Of zo leek het. Deze week werd die vrees bewaarheid op een persconferentie in het Japanse restaurant Takumi Ramen in Antwerpen.

“Urbanus heeft me altijd de keuze gelaten”, begon Linthout. “‘We stoppen als jij stopt.’ Ik ben 69 jaar, we werkten zo’n veertig jaar aan 201 albums. Een mooi moment om er een eind aan te breien. Ik wil ook eens iets anders doen, en fysiek begon het te wegen.”

“Mijn geheugen is een bank met vijf oude vrouwen op waar, telkens wanneer er aan één kant een bijschuift, er aan de andere kant een afvalt”, omschreef Urbanus het. “Ik wil mijn hoofd ook een beetje vrijhouden.” Maar hij is vooral dankbaar: “Dankzij de strip ben ik populair gebleven bij verschillende generaties.”

Urbanus startte in 1982. Opmerkelijk: van een marktstrategie was nooit sprake. “Of Urbanus een volwassen dan wel een kinderstrip moest worden, daar is nooit over nagedacht.” Maar wie bleek uiteindelijk het publiek? “Ik heb altijd verkeerdelijk gedacht dat Urbanus een volwassen strip was, omdat ik ervan uitging dat kinderen niet naar Urbanus-optredens gingen en zijn muziek niet beluisterden. Dat was fout. Vijftig procent van onze lezers zijn volwassen en/of volwassenen die de strips zogezegd voor hun kroost kopen. De andere helft zijn jongeren van een jaar of tien, twaalf. Daar zitten vreemd genoeg veel meisjes tussen, wat ik opmerkte als ik strips signeerde. Dat is heel veel, ik wist niet eens dat die groep strips las. En dan nog zo’n strip…”

Op zijn hoogtepunt werden 60.000 exemplaren verkocht, de laatste jaren waren dat er 15.000. Maar beiden ontkrachten meteen het gerucht dat de tanende oplage aan de oorzaak van de stopzetting lag. Linthout: “En het is zeker ook niet zo dat de uitgeverij ons gevraagd heeft te stoppen.”

Willy Linthout en Urbanus. Beeld Photonews
Willy Linthout en Urbanus.Beeld Photonews

Stout

Een brave reeks is Urbanus nooit geweest. Heikele thema’s als seks en de dood werden aangekaart, terwijl borsten en billen, zelfs vrijende koppeltjes, ongegeneerd in beeld werden gebracht. Maar dat ze wilden shockeren om te shockeren? “Nee gij!” meent Linthout. “Wij wilden ons gewoon amuseren.” Hij staakt zijn betoog om album 163 uit 2015, met als titel Retteketettekenetteke, van tafel te nemen. Op de cover ervan heeft Urbanus nepborsten op zijn hoofd gebonden en verkoopt een plastisch chirurg aan een standje puntige, hoekige, kleine of hangende nepborsten in alle kleuren en maten. “Bij die cover heb ik wel even gedacht: zijn we nu niet te ver gegaan? Dat was op het randje. Maar telkens als we er zelf hard mee moesten lachen, gingen we ervoor.”

Of hun humor in deze woketijden op eenzelfde manier geapprecieerd zouden worden? “Mensen met een donkere huidskleur, de omschrijving ‘neger’, een Chinees met lange tanden… blijkbaar mag dat niet meer”, aldus Linthout. “Maar het zij zo, dan passen we ons aan. Daar zijn we nooit moeilijk in geweest.”

“We zijn gewoon de vlagjes die de lading dekken van wat het plebs onder de tafel zit te fezelen”, zegt Urbanus. “Maar wij doen dat op een podium met spots onze kop. Nu, als de samenleving verandert, veranderen wij ook ons vlagje. Ik ga met homo’s, lesbiennes of gehandicapte mensen zeer voorzichtig om. Als zij op tafel kloppen omdat er iets mis, dan hebben ze misschien wel een punt. Tegenwoordig moet je bijvoorbeeld ‘een mens met een handicap’ zeggen in plaats van ‘een gehandicapte’. Voor 100 procent mee eens. Die mens heeft één iets anders dan de meesten van ons en wordt gebrandmerkt als gehandicapte? Komaan. In de show waarmee ik nu toer verbeeld ik dat met een mopje: het is niet omdat je één zwarte streep op het achterste van een wit paard zet, dat het een zebra is.”

Vast staat dat ze het zullen missen. Maar stilzitten zit er niet in. Urbanus werkt aan zijn theatershow, Linthout kondigde ook aan dat hij na vijftien jaar een vervolg breidt aan zijn graphic novel Jaren van de olifant, waarin hij het leven na de zelfdoding van zijn zoon op een surrealistisch en gevoelige manier in beeld bracht. Het boek werd internationaal vertaald en werd in de VS zelfs genomineerd voor een Eisner Award, een van de belangrijkste internationale striprijzen. Linthout: “Nee, voor mij is het nog niet gedaan met strips.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234