Zaterdag 22/02/2020

Persoonlijk assistentiebudget

Na 16 jaar krijgt Gabria eindelijk geld voor een persoonlijke assistent

Tiney Herssens vroeg de eerste keer een persoonlijk assistentiebudget aan toen haar dochter Gabria, die down heeft, twee jaar was. Dat was zestien jaar geleden. Beeld Wouter Van Vooren

53 kinderen met een beperking krijgen volgende maand een budget toegekend waarmee hun ouders persoonlijke assistentie kunnen betalen. Op dat geld hebben ze allen meer dan 13 jaar gewacht. Gabria, een jongevrouw met down, is een van hen. “Ze denkt dat ze rijk wordt.”

Vorig jaar raakte Tiney Herssens dankzij een artikel in deze krant bekend als de moeder die meer dan vijftien jaar wachtte op extra ondersteuning voor Gabria, haar dochter met downsyndroom. Toen het meisje twee werd, deed ze een eerste aanvraag. De bevoegde instanties erkenden meteen haar nood aan een zogenaamd persoonlijk assistentiebudget (PAB) maar hadden geen middelen meer om haar dat budget uit te keren. Dat verhaal bleef zich jarenlang herhalen. “Daar sta je dan”, zei Herssens destijds.

De moeder dacht niet dat het PAB er snel zou komen. Maar tot haar grote verrassing was er begin dit jaar plots toch een brief. “Daarin stond er dat in 2019 opnieuw budgetten beschikbaar zouden zijn en dat Gabria, omdat ze al zo lang wacht, hiervoor in aanmerking komt.” 

Het gezin in Geraardsbergen stond perplex. “Ik vind het tot op vandaag moeilijk te geloven dat we dat geld daadwerkelijk gaan krijgen”, zegt Herssens. In april zou de eerste storting plaatsvinden. Dat is al op allerlei manieren bevestigd. “Maar ik blijf toch voorzichtig tot ik het op mijn rekening zie.” Haar dochter heeft minder reserves. “Die zit al aan iedereen het goede nieuws te verkondigen. (lacht) Gabria vertelt dat ze rijk gaat worden. Ze is helemaal in de wolken.”

Druppel

Tiney Herssens en Gabria zijn niet de enige die goed nieuws kregen. In totaal zijn er 53 kinderen die meer dan 13 jaar op de wachtlijst stonden die binnenkort een PAB krijgen. Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) maakte daarvoor 1,5 miljoen euro vrij. 

“De laatste jaren zijn we aan een inhaalbeweging bezig om het aantal budgethouders PAB te verhogen. In het verleden werden de budgetten enkel toegekend aan de meest dringende vragers. Sinds dit jaar doen we dat ook op basis van chronologie”, stelt zijn kabinet. Dat geeft mee dat het begin dit jaar aan 1.580 kinderen en jongeren een brief stuurde over een nieuwe PAB-ronde. “Zij hadden op dat moment allemaal een actieve vraag naar PAB. In 2019 volgen er bijkomend nog toekenningen.”

De vzw Gelijke Rechten voor Iedere Persoon met een handicap, kortweg GRIP, vindt dat een goede stap, maar benadrukt dat gejuich niet op zijn plaats is. “Het is een druppel op de hete plaat”, zegt beleidsmedewerker Katrijn Ruts. “Na tien jaar ministerschap krijgen kinderen met een handicap nog steeds vier keer sneller plaats in een internaat dan persoonlijke assistentie om op te groeien in hun gezin.”

De afgelopen zestien jaar hebben de ouders van Gabria zelf inspanningen gedaan om hun nu negentienjarige dochter te begeleiden. Ze schakelden vrijwilligers en stagiaires in en vroegen op school om een ION-begeleidster (inclusief onderwijs). “Ik denk dat we in totaal zestien jaar lang elke maand zo’n 400 euro hebben geïnvesteerd. Reken maar zelf uit hoeveel dat is in totaal. Ik heb het dan niet over de uren waarin andere mensen eventueel betaald werk kunnen doen.”

Het geld was voor het hoogstnoodzakelijke: zorgen dat Gabria naar school of op stage kon gaan. De hulp daarvoor vinden, was niet evident. “Haar problemen zijn met ouder worden veel complexer geworden. Haar seksualiteit is nu ook een punt, om maar iets te zeggen. Ze kan ook moeilijk naar het toilet gaan. Dat is een gevoelig onderwerp geworden.”

Het gemiddelde PAB-budget bedraagt zo'n 30.000 euro per jaar. “Met het bedrag dat ons toegekend worden, zouden we in principe iemand bijna voltijds in dienst kunnen nemen om Gabria te begeleiden”, zegt Tiney Herssens. Ze zou zichzelf mogen aannemen, maar dat is ze niet van plan. Na al die jaren snakt ze naar iets meer tijd voor haarzelf en de rest van haar gezin.

Op kot

GRIP benadrukt dat er vandaag nog heel wat gezinnen onder druk staan, omdat de ondersteuning voor hun kind thuis niet of moeilijk mogelijk is. De vereniging ziet wel een uitweg. “Binnenkort komt er 28 miljoen euro vrij, doordat kinderen vanuit de zogenoemde multifunctionele centra doorstromen naar de zorg voor meerderjarigen. “Als Vandeurzen dit geld toekent aan de langst wachtenden, dan zou geen enkel kind nog langer dan twee jaar op de wachtlijst staan”, meent Ruts.

De minister is dat niet van plan. “De afspraak die we gemaakt hebben, is dat de uitstroom uit deze centra vanaf 2020 geleidelijk wordt omgezet in persoonsvolgende financiering
(een nieuwe manier om ondersteuning aan mensen met een handicap te organiseren en betalen, red.).” 

Herssens en haar dochter bekijken nu wat ze met de extra middelen zullen doen. Ze denken aan iemand die met Gabria naar de film of een fuif wil gaan, haar op eigen benen leert te staan door te koken, kuisen, winkelen en haar helpt sociale contacten te leggen en onderhouden. “Aan die extra’s zijn we de afgelopen jaren nooit toegekomen.” Ze hoopt vooral voor structurele hulp te zorgen. “Het voortdurend afwisselen tussen verschillende begeleiders is niet ideaal. Gabria heeft iemand nodig die haar door en door kent, iemand die weet waar haar beperkingen en talenten liggen. Op die manier zal ze minder leermomenten mislopen.”

De moeder is hoopvol. “Vanaf nu kunnen we vooruitgaan en Gabria’s toekomstbeeld beetje bij beetje helpen realiseren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234