Vrijdag 23/10/2020

Analyse

N-VA weet het zelf niet meer

Beeld bas bogaerts

Het was niet de beste zomer voor N-VA. Ballon- netjes die doorgeprikt worden nog voor ze goed en wel waren opgelaten, partijleden die elkaar openlijk tegenspreken en coalitiepartners die N-VA in de hoek zetten. Wat is er aan de hand met de partij die tot voor kort befaamd was voor haar orde en ijzeren discipline?

Het antwoord is simpel: de partij is er zelf niet uit. In een worsteling met het Vlaams Belang hamert de N-VA steeds harder op het veiligheidsthema om haar extreemrechtse concurrentie van de mat te duwen. Daardoor dreigt ze steeds vaker zelf van de mat te geraken, tot frustratie van sommigen van haar eigen leden. Zo was er gisteren Vlaams minister-president Geert Bourgeois, die in De Standaard zijn ergernis niet kon wegsteken.

Tezelfdertijd stond in deze krant en in Het Laatste Nieuws een interview met voorzitter Bart De Wever. Voor N-VA ongetwijfeld een ietwat ongelukkige timing, want het is bij momenten treffend hoe de twee grootste kopstukken van de partij elkaar tegenspreken. Zo pleit Bourgeois duidelijk voor een rechterlijke toetsing bij aanhoudingen, terwijl De Wever nog eens benadrukt dat wat hem betreft IS-aanhangers zomaar mogen worden aangehouden. Wat er precies staat in de befaamde nota die de partij hierover voorbereidt, wil men bij de N-VA niet kwijt. Feit is wel dat ze nog elke dag aangepast wordt, hoewel er al duchtig over gecommuniceerd wordt.

Jonas Muylaert.Beeld Wouter Van Vooren

Polemisch discours

Tussen Bourgeois en De Wever is de tegenstelling dan wel het grootst, ze is exemplarisch voor de rest van de partij. Aan de ene kant zijn er de legalisten, die gruwelen van de ranzige toon van extreemrechts. In het kamp van Bourgeois zit onder anderen grondwetspecialist Hendrik Vuye. Die ergerde zich deze zomer nog aan wat ondertussen mainstream is geworden binnen N-VA: het polemische en ondoordachte veiligheidsdiscours dat steeds meer opschuift richting Vlaams Belang. Dit zijn ook vaak de politici die op de klassieke nationalistische flank doorduwen, en zo dichtbij de kerngedachte van de 'oude' N-VA zitten, met bijvoorbeeld ook een Jan Peumans erbij.

Maar die groep is dus lang niet dominant meer in de partij. Bart De Wever koos een andere, meer securitaire lijn. En zijn woord is nog altijd wet in de partij. Het motief om het roer naar rechts te gooien is strategisch: het Vlaams Belang zo klein mogelijk houden. Dat dat discours vaak noch uitgewerkt, noch juridisch afgetoetst is, hindert blijkbaar niet. Het is de intentie die telt. Zo wilde men deze zomer de vrije meningsuiting inperken, een boerkiniverbod invoeren en terreurrechtbanken oprichten.

De paradox is dus dat de partij de voorbije weken het meest in verlegenheid werd gebracht door politici die het dichtst bij de voorzitter staan. Mensen als Theo Francken, Nadia Sminate, Peter De Roover, Annick De Ridder en Louis Ide volgen louter het voorbeeld van De Wever, maar gaan, bij gebrek aan politiek fingerspitzengefühl, vaker uit de bocht dan hun voorzitter. Het vergt dan ook heel wat evenwichtstalent om de dunne lijn te volgen die de top van N-VA, met voorzitter De Wever op kop, uitzet. Bij elke peiling die VB weer wat groter maakt, wordt de lijn iets dunner.

Het maakt er de sfeer binnen de partij niet beter op. Toen Liesbeth Homans deze zomer in De Morgen toegaf dat haar grootste vijanden in haar eigen partij zitten, moet dat herkenbaar geklonken hebben. Hendrik Vuye bijvoorbeeld, die zelf het fractieleiderschap moest afgeven aan zijn vroegere kameraad maar huidig rivaal De Roover, liet niet na het interview met Homans mede te verspreiden op Twitter. Homans zelf bleef deze week opvallend afwezig van het eerste nazomerse partijbestuur. Om privéredenen, maar de interne positie van de Vlaamse 'vice' raakt zo steeds meer geïsoleerd.

In een interview in deze krant ontkent vicepremier Jan Jambon elke verdeeldheid. Het veto van Bourgeois tegen de politiestaat staat niet zo veraf van zijn pleidooi voor een noodtoestand in uitzonderlijke gevallen, zegt hij. Toch lijkt de N-VA nu een echte grote partij geworden, zo eentje waar diegene die het hardst roept, het meeste aandacht krijgt. En hard roepen moet, want na de heropstanding van het VB zijn de zetels niet meer gratis. Op den duur roept iedereen om het even wat. En zeker nu de omstandigheden de partij niet meezitten - de economische motor slaat voorlopig niet aan en de peilingen zijn in dalende lijn - kan zenuwachtigheid snel omslaan in paniek.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234