Dinsdag 07/07/2020

N-VA'ers zijn ethisch progressiever dan VU'ers

Snij eender welk onderwerp aan, en een N-VA'er zal een conservatiever antwoord geven dan een lid van de Volksunie. Nochtans is dat de partij waaruit N-VA ontstond. Enkel voor ethische thema's, zoals het homohuwelijk en softdrugs, geldt dit niet.

De stoelen, de tafels, de ledenlijsten en de partijkas. Dat erft de N-VA bij de langzame en pijnlijke dood van de Volksunie. Niemand geeft de eenmanspartij van Geert Bourgeois op dat moment enige kans op levensvatbaarheid. Vijftien jaar later is diezelfde Bourgeois minister-president en zijn partij de grootste van het land. Het onderzoek van de professoren Bram Wauters en Nicolas Bouteca, dat binnenkort in vaktijdschrift Res Publica verschijnt, bevestigt echter dat de N-VA meer is dan de loutere erfgenaam van de zieltogende VU.

De proffen baseerden zich niet op de partijprogramma's, maar bevroegen de leden van beide partijen. Wat er leeft in de onderbuik van de partij, brengen ze zo onder de aandacht. Bij beide partijen lag de respons (in 2001 en 2012) op hun enquêtes boven de 60 procent.

Als het gaat over migratie, economie of staatshervorming blijkt de N-VA een stuk rechtser dan de VU. Een verrassing is dat niet. Onder de vlag van de VU zaten er leden van allerlei slag, die na de versplintering ook in alle uithoeken van het politieke spectrum terechtkwamen. Wie herinnert zich nog dat Bart Tommelein (Open Vld), Theo Francken (N-VA) en Joris Vandenbroucke (sp.a) ooit dezelfde partijlokalen bezochten?

Wel onverwacht is dat de N-VA'ers vooruitstrevender denken over ethische thema's dan hun voorgangers bij de VU. Dit resultaat is des te verrassender omdat de N-VA ontstond op de fundamenten van 'Vlaams-Nationaal', de VU-vleugel die Bourgeois als boegbeeld had. Net deze vleugel had binnen de VU het meest conservatieve imago. Partijvoorzitter Bart De Wever zet zichzelf ook al jaren graag in de markt als conservatief denker.

Wat verklaart dan dat de VU'ers conservatiever zijn dan de N-VA'ers? Partijen richten zich op de grondstroom in de samenleving, en die verlegde zich het afgelopen decennium wellicht door de legalisering van het homohuwelijk en het gedoogbeleid voor cannabis in 2003.

Een tweede verklaring is dat N-VA heel wat nieuwe kiezers heeft aangetrokken, die een stuk progressiever denken over deze morele thema's dan de oorspronkelijke VU'ers. Wauters: "Wanneer je naar het dagelijkse parlementair werk kijkt, is de partij niet zo conservatief als ze op het eerste gezicht lijkt. Het conservatief-ethische imago van De Wever draagt bij tot die perceptie, maar de werkelijkheid is anders."

Niet reactionair

De partij zelf benadrukt dat ze altijd voor het homohuwelijk is geweest. In 2003 stemde Patrick De Groote in het parlement voor de wet, in de partij zitten een aantal openlijk homofiele parlementsleden. "Wij zijn misschien behoudsgezind, maar zeker niet reactionair," zegt woordvoerder Bram Bombeek. "Dat homo's zich in de echt kunnen verbinden en een gezin kunnen stichten, steunen wij ten volle."

Wat softdrugs betreft, distantieert de partij zich wel van enig gedoogbeleid of legalisering. "Wij voeren een war on drugs, maar niet zoals die in de Verenigde Staten gebeurt. Wij stoppen niemand voor een prul in de gevangenis. In Antwerpen blijkt dat ons beleid net meer mensen naar de hulpverlening leidt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234