Maandag 21/06/2021

n Kinderhandelaars azen op Sumatra's 35.000 tot 50.000 nieuwe wezen

In Jakarta wordt een organisatie ervan beschuldigd kinderen per sms te koop hebben aangeboden

Honderden kinderen 'verdwijnen' uit Atjeh

Mohamad Yunus zoekt zijn twee kinderen. Zeven en twee jaar oud zijn zij pas. Al dagen trekt hij van het ene vluchtelingenkamp naar het andere. Met twee foto's in zijn hand staat hij voor de poort van een van de opvangcentra in Banda Atjeh en schiet iedere voorbijganger aan. 'Kunt u mij helpen?', vraagt hij zacht.

Banda Atjeh

Van onze correspondent

Michel Maas

Zijn kinderen leven nog. Yunus weet het zeker, want buren in zijn dorp Kampung Jawa hebben ze na de ramp van 26 december nog gezien. "Zij hebben gezien hoe hulpverleners ze meenamen om ze in veiligheid te brengen. Sindsdien ben ik ze kwijt." Hij was dolgelukkig toen hij hoorde dat zij nog leefden, maar zijn geluk is de laatste dagen verkeerd in groeiende wanhoop. "Er wordt zoveel over adoptie gesproken. Wie weet heeft iemand ze al opgehaald en uit Atjeh weggebracht, en hoe moet ik ze dan ooit nog terugvinden?"

Adoptie is het jongste gevaar dat boven de hoofden van naar schatting 35.000 tot 50.000 verweesde kinderen in Atjeh hangt. President Susilo Bambang Yudhoyono spreekt over verontrustende berichten dat 'buitenlanders' kinderen zouden adopteren. Ze zouden bovendien per sms voor adoptie worden aangeboden, en die adoptie zou 'free and easy' zijn.

Nog verontrustender zijn de 'indicaties' die de Indonesische politietop zegt te hebben dat er groepen en individuen zouden zijn die kinderen uit vluchtelingencentra halen en verkopen. Deze kinderhandelaars brengen ze naar Maleisië, Taiwan en Japan, waar ze als seksslaven worden gebruikt. Handel in kinderen is al jaren een groot probleem in Indonesië, waar de alomtegenwoordige corruptie het voor de handelaars gemakkelijk maakt om uit handen van de politie te blijven.

In Banda Atjeh groeien de geruchten, en groeit met de geruchten de vrees dat die misschien voor een deel ook wel eens waar zouden kunnen zijn. Op de dag dat de tsoenami de helft van Banda Atjeh verwoestte reed een legertruck door de resten van de stad. Militairen redden overlevenden. Het vreemde was, gaat het verhaal, dat zij alleen kinderen redden, en volwassenen aan hun lot overlieten. Met een vrachtwagenlading kinderen reden zij de stad uit. Zij zouden naar Saree zijn gereden, een uur buiten de stad. Toen Jarmin Dinamika, een lokale journalist, inderdaad zijn vermiste kind terugvond in Saree leek het bewijs geleverd. Honderd kinderen zouden zich in het stadje bevinden.

Ouders trokken naar Saree. Onder hen was ook Ferry Effendi, verslaggever van het televisiestation SCTV, die een kind in de ramp is kwijtgeraakt. Hij vond niets. Niet zijn eigen kind, maar ook geen honderd andere kinderen. Later zijn "honderd of tweehonderd" kinderen gezien op het vliegveld van Banda Atjeh. Een vliegtuig stond klaar om ze mee te nemen, maar de kinderen wilden niet. Ook dat verhaal is nooit bevestigd.

Dat er kinderen zijn verdwenen is echter zeker. 'Ibu' (moeder) Draga, directrice van Fajar Hidaya, een stichting die een islamitische school "met twaalfhonderd leerlingen" beheert. Haar stichting heeft kinderen uit Atjeh naar Jakarta gehaald. "Zeventien kinderen", zegt Draga, "geen honderd". Lokale media beschuldigen haar organisatie ervan de kinderen via sms te koop te hebben aangeboden. Na dat bericht zijn de Atjehse kinderen bij Fajar Hidaya verdwenen. "Zij zijn opgehaald door familie", aldus Draga woensdag. "Daarvoor hadden wij ze naar Jakarta gehaald. Als zij hier bij elkaar zitten zijn zij makkelijker te vinden voor hun familie. Bovendien is de omgeving hier beter voor ze. In Atjeh lopen zij maar ziektes op."

Haar stichting is, zegt ze, nu overigens gestopt met het overbrengen van kinderen uit Atjeh naar Jakarta. Dat is gebeurd op last van de regering die, gealarmeerd door berichten in de media, heeft bepaald dat minstens een maand lang geen kind Atjeh meer mag verlaten. Die maatregel moet de kinderen beschermen tegen kindersmokkelaars, aldus vice-president Jusuf Kalla. Op vliegvelden van Banda Atjeh en Medan wordt verscherpt gecontroleerd. "Wij kunnen misschien niet verhinderen dat kinderen de provincie uit worden gebracht, maar wel dat zij het land uit gaan", aldus minister van Justitie Hamid Awaluddin.

Opvangcentra zijn gewaarschuwd kinderen alleen nog maar mee te geven aan mensen die kunnen bewijzen dat zij familie zijn. Unicef, de kinderorganisatie van de VN, zal een speciaal kamp opzetten voor kinderen, om zo een betere greep op de situatie te krijgen. Dat helpt niet alleen tegen kinderhandel, maar ook tegen overhaaste adopties. Hulpverleners zijn het erover eens dat het niet goed is om de kinderen uit Atjeh weg te halen. Zij zijn al genoeg getraumatiseerd.

De regering steunt het VN-plan om een kinderkamp op te zetten, maar verhoogt aan de andere kant zelf de druk om kinderen in gezinnen onder te brengen. President Susilo Bambang Yudhoyono zelf heeft zijn ministers opdracht gegeven ieder twee kinderen te adopteren. Yudhoyono's echtgenote, first lady Ani, had er bij een bezoek aan Atjeh afgelopen week zelfs meteen twee willen meenemen. Zij verscheen op tv, met de kinderen op haar schoot. Een van hen werd door een familielid herkend en op het nippertje voor deze haastige presidentiële adoptie behoed. Het werd teruggegeven aan zijn familie.

Terwijl de VN aan een oplossing werkt blijkt de regering ook al tal van kinderen in weeshuizen in Medan te hebben ondergebracht, en bij 'gastgezinnen' in Atjeh. Ze zouden daar slechts tijdelijk zitten, in afwachting van hereniging met hun families. Weeshuizen zijn in Indonesië niet zelden betrokken bij illegale adoptiepraktijken en kinderhandel.

Ook de populaire islamitische televisiepredikant Abdullah Gymnastiar, oftewel 'AA Gym', heeft nu zijn gewicht in de strijd geworpen. Hij heeft de bevolking opgeroepen meteen zoveel mogelijk Atjehse wezen te adopteren. Dat moet dan natuurlijk wel gebeuren door goede moslimgezinnen, vindt AA Gym. Dat vindt ook de regering. Vice-president Jusuf Kalla heeft aangekondigd dat adopties behalve door de overheid ook door de raad van ulama's (het hoogste islamitische college) moeten worden goedgekeurd. "Omdat Atjeh overwegend islamitisch is, moeten de kinderen bij voorkeur worden gegeven aan mensen die de islamitische religie belijden", aldus Kalla. Zijn woorden vinden een schelle echo op een pamflet bij een hulppost van de strikt islamitische Partij voor Voorspoed en Gerechtigheid (PKS) in Banda Atjeh: "Laat geen kinderen adopteren door kafirs (ongelovigen)."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234