Maandag 08/03/2021

n Arabisch-Amerikaanse familie verdeeld sinds de aanslagen van 9/11

'De mensen achter deze aanval haten de Verenigde Staten. Mijn familie in Amerika begrijpt dat niet'

'Door de schuld van die maniakken wordt de islam verkeerd begrepen'

Susan Sachs en Blaine Harden

Sinds vorige herfst wordt de familie Shaarawy niet alleen door een oceaan maar ook door een oorlog gescheiden. In Caïro, waar het grootste gedeelte van de familie woont, ergeren de Shaarawy's en hun schoonfamilie zich aan de volgens hen eigengereide Amerikaanse agressiviteit van de Afghaanse oorlog. Zij zien de oorlog als een typisch Amerikaanse overdreven reactie. De aanval op New York was jammer maar begrijpelijk, vinden ze. Voor hen is de Verenigde Staten een arrogante supermacht die zich niets van andere landen aantrekt en de gebeurtenissen in haar eigen belang manipuleert. Maar de tak van de familie die zich in Bayonne, New Jersey, heeft gevestigd, ziet dat allemaal anders. En dat niet alleen omdat Baher Shaarawy, 58, die op de belastingdienst van de staat New York werkt, zijn kantoor op de 86ste verdieping van de zuidelijke toren van het World Trade Center had. Hij stond in de lobby op de lift te wachten toen het eerste vliegtuig insloeg, en vluchtte in een regen van glas, metaal en brandend papier. Shaarawy en de rest van zijn Amerikaanse verwanten staan volledig achter de oorlog, met als enige voorbehoud dat de Amerikanen moeten opletten geen onschuldige burgers te doden. Hij zegt dat hij zich gezegend voelt deel uit te maken van een land dat hem, zijn echtgenote en hun vier kinderen als burgers heeft aanvaard.

De verdeeldheid in deze familie is tekenend voor de kloof tussen de Arabieren en de Amerikanen, die na 11 september alleen maar groter is geworden. Ze zegt ook veel over de druk waaronder veel Arabische Amerikanen leven, heen en weer geslingerd tussen hun oude familie en hun nieuwe vlag.

Toen ze in Caïro begreep dat de beelden op de televisie geen film waren, dat de vlammen en de rook die het World Trade Center verzwolgen echt waren, begon Aliya'a, Baher Shaarawy's nichtje van 28, te gillen. "Mijn oom, mijn oom!", schreeuwde ze, terwijl haar echtgenoot en schoonfamilie haar trachtten te troosten. Toen een telefoontje hen geruststelde dat Shaarawy veilig was, vergat de familie de verschrikking van 11 september echter snel. "Mijn familie heeft recht op haar mening, maar ik woon hier. Als het systeem mij niet zou bevallen, zou ik hier niet zijn", zegt Shaarawy.

Voor hem zijn de daders niets anders dan moordenaars. Hij kan zijn angstige vlucht uit de torens niet vergeten. De 29 slachtoffers van zijn kantoor kende hij allemaal. Sommigen waren goede vrienden. En zijn oudste zoon, die 32 is, werkt mee aan de tegenaanval van zijn geadopteerde vaderland: hij is sergeant-kanonnier op een schip in de Arabische Zee. "Ik ben tegen het terrorisme omdat ik het met eigen ogen heb gezien en omdat ik bijna was gestorven, zoals de anderen", zegt hij. "De mensen achter deze verschrikkelijke aanval haten de Verenigde Staten. Mijn familie in Amerika begrijpt dat niet. Zij horen alleen maar dat Amerika tegen hen is. Zij zien alleen de duistere kant."

Baher Shaarawy is in 1969 uit Caïro vertrokken. Zijn kinderen vliegen soms in de zomervakantie naar Caïro, alleen of met hun moeder. Politieke gesprekken met de schoonfamilie leiden vaak tot verwarring en onbegrip, vertelt de jongste dochter van Shaarawy, Dina, die 19 is en aan de New Jersey City University studeert: "Ze hebben het moeilijk met de Amerikaanse president."

De familie in Muqattam, een welvarende wijk in Caïro, heeft inderdaad problemen met George W. Bush. "Hij denkt dat hij de wereld regeert", zegt Ali Hasan Goma'a, de patriarch van de familie en de schoonvader van mevrouw Zakareya. "Je moet voor 100 procent achter mij staan, want als je maar voor 98 procent achter mij staat, ben je tegen mij - wat is dat voor nonsens? Dat is grootheidswaan!"

"De Amerikanen hoeven hun macht niet te demonstreren", zegt Mohammed Goma'a, 31, de echtgenoot van mevrouw Zakareya. Voor hem is Amerika echter geen vijand, maar wel een bullebak die zich met het leven van mensen overal ter wereld bemoeit. "Niemand heeft de VS gevraagd om politieagent te spelen", zegt hij. Zijn vader geeft hem gelijk: "Wij kunnen natuurlijk niet goedkeuren wat er in Amerika gebeurd is. Maar, en ik onderstreep de 'maar', wij keuren de Amerikaanse politiek evenmin goed, zeker niet in de Arabische wereld."

Hij en zijn familie herinneren zich bitter dat Bush zijn oorlog tegen het terrorisme 'een kruistocht' noemde, een woord dat aan de invallen van de Europese christenen in het Midden-Oosten doet denken. Ze zijn evenmin vergeten dat Bush gezegd heeft dat de wereld voor of tegen de Verenigde Staten is. Die uitspraken hebben Aziza Ahmed Hamed, de echtgenote van Goma'a senior, haar medelijden met de Amerikaanse slachtoffers bijna doen vergeten. Ze vertelt dat ze, op de dag dat de VS Afghanistan begonnen te bombarderen, Osama bin Laden op de televisie hoorde spreken en vond dat hij zinnige dingen zei. Toen hij de moslims vertelde dat ze moesten kiezen voor de Verenigde Staten of voor de islam, was dat volgens haar slechts een reactie op de uitdaging van de Amerikaanse president. "Als moslim was ik trots dat er moslims zijn die Bush durven te confronteren."

Zoals veel Egyptenaren heeft de familie Goma'a bezwaren tegen wat zij als de onvoorwaardelijke Amerikaanse steun aan Israël beschouwen, en de Amerikaanse onverschilligheid voor de nood van de Palestijnen. Vooral in verband met het Palestijnse probleem is Baher Shaarawy, de oom in New Jersey, het eens met zijn familie in Caïro. Hij zou graag zien dat de regering-Bush de Arabische Amerikanen zou betrekken bij de formulering van haar beleid in het Midden-Oosten.

De clan van Goma'a vindt dat moslims geen geweld mogen gebruiken en hun godsdienst niet aan anderen mogen opleggen. Godsdienst is een persoonlijke zaak, zeggen ze. "Osama bin Laden zit helemaal fout", verklaart mijnheer Goma'a, die 65 is. "De islamitische wereld is seculair. Iedereen kiest wat hij of zij gelooft." Zijn zoon Mohammed is het daarmee eens: "Door de schuld van die maniakken wordt de islam door de wereld verkeerd begrepen", zegt hij. Een andere zoon, Ahmed, woont in Fort Lauerdale, in Florida. "Hij is naar Amerika gegaan om de droom van alle Egyptische jongeren waar te maken", zegt meneer Goma'a. "Welke droom? Een comfortabel leven, auto's, cola-automaten. Hij was beïnvloed door de films: de Amerikaanse cowboy, de superman."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234