Maandag 24/01/2022

Mysterieuze nieuwe leider voor China

In China werd gisteren een nieuwe partijleider 'verkozen'. Zoals verwacht is het Hu Jintao (59) geworden. Maar wie is deze altijd glimlachende mystery man?

Brussel / Peking

Van onze medewerker

Karel Depauw

Tijdens zijn bezoek aan Europa vorig jaar en de VS dit voorjaar zaten de regeringen met de handen in het haar: wie was de man die als aankomend partijleider voor het eerst het Westen aandeed? Een enkele korte persconferentie had hij ooit gegeven maar geen enkel interview. Een Chinese politieke analist stelde het zo: "Wie beweert Hu te kennen, liegt." The New York Times bestempelde hem dan dan ook als "China's mystery man".

Zijn belangrijkste openbare verschijning tot dan toe was de plechtig voorgelezen tv-verklaring uit 1999 waarin hij de felle protesten tegen het Amerikaanse bombardement op Chinese ambassade in Belgrado zijn zegen gaf. Pittig detail: naar verluidt zwoer zijn dochter, onder een andere naam, enkele dagen later trouw aan de grondwet van de VS om de Amerikaanse nationaliteit te verkrijgen.

Een blik op Hu's politieke carrière onthult tegengestelde politieke inclinaties: hij genoot de bescherming van zowel de conservatieve bejaarde Song Ping als van de gewezen 'liberale' partijleider Hu Yaobang. In 1964 trad Hu toe tot de partij toen hij op de prestigieuze Qinghua-universiteit in Peking voor hydraulisch ingenieur studeerde.

Zijn 'foute' familiale klasseachtergrond - Hu is de zoon van 'kapitalistische' handelaren - was blijkbaar geen bezwaar. Hu trok Songs aandacht toen hij tijdens de Culturele Revolutie (1966-'76) als jonge intellectueel naar een afgelegen streek in de provincie Gansu werd gestuurd. Song selecteerde Hu als veelbelovend talent in 1974, toen de partij immers dringend behoefte had aan jong bloed. Bij iedere daarop volgende verjongingsgolf klom Hu onder zijn bescherming steeds hoger op in China's communistische hiërarchie. Na iedere nieuwe benoeming werd Hu dan telkens de jongste onder collega's én de jongste in zo'n positie. Nu wordt hij dus de jongste partijleider ooit in China.

Tijdens zijn gestage opmars door de partij werd hij tevens opgemerkt door de gewezen 'liberale' partijleider Hu Yaobang. Die benoemde hem in 1982 tot hoofd van de Communistische Jeugdliga, de meest hervormingsgezinde vleugel van de partij. Wellicht is het de invloed van zijn 'liberale' patroon dat de centrale partijschool onder Hu's leiding behoorlijk wat studiewerk verrichte naar het functioneren van sociaal-democratische partijen in West-Europa. In 1985 kreeg hij van Hu Yaobang het partijleiderschap van China's armste provincie, Guizhou. "Om hem te harden in een moeilijke provincie", stelde die. Guizhou was in die tijd een schuiloord voor liberale intellectuelen die de politieke perikelen in de hoofdstad ontvluchtten.

Toen Hu Yaobang in 1987 in ongenade viel wegens een te makke houding tegenover studentenprotesten distantieerde zijn beschermeling zich wonderbaarlijk snel van zijn 'liberale' patroon. Een tolerante houding tegenover protest is dan ook niet Hu's kenmerk. Tijdens zijn partijleiderschap in Tibet - Hu was er de eerste niet-militaire partijleider - braken grootschalige protesten tegen het Chinese bewind uit (1989). In overleg met Peking kondigde Hu de krijgswet af en de Gewapende Volkspolitie opende het vuur op de demonstranten. Ettelijke tientallen doden waren het gevolg. Hu was ook een van de eerste provinciale partijleiders die de leiding in Peking hun steun betuigden toen het leger de Tian'anmen-protesten (1989) bloedig onderdrukte.

Vermoed wordt dat die twee feiten de weg vrijmaakten voor zijn 'helikoptervlucht' naar het Permanent Comité in 1992, zonder eerst een termijn in het Politbureau te zitten. China's gewezen sterke man Deng Xiaoping riep hem prompt uit tot de "kern van de vierde generatie". Daarmee maakte Deng duidelijk wie later partijleider Jiang Zemin moest opvolgen. Vanaf dat moment vergaarde Hu een hele serie titels die hem klaarstoomden voor het partijleiderschap. Hij hoedde zich er ondertussen voor iemand voor het hoofd te stoten. Chinese critici bestempelen hem dan ook als een 'jaknikker.' Als de 'perfecte mandarijn' wordt hij ook omschreven: flexibel en uitermate trouw. Anderen menen dat hij rustig zijn tijd afwacht tot de informele macht van de vorige machthebbers uitdooft. Vooralsnog blijft hij dus een mysterie.

Hu wordt omschreven als de 'perfecte mandarijn': flexibel en uitermate trouw

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234