Maandag 14/10/2019

Germanwings crash

Mysterie rond crash groter na onthulling buitengesloten piloot

Beeld AFP

Uit de analyse van de geluidsopname zou blijken dat één piloot - volgens Le Monde de copiloot - was buitengesloten uit de cockpit alvorens het toestel van Germanwings zich minuten later in een bergwand boorde. Hoe kan dit en was er kwaad opzet in het spel? Indien de informatie van The New York Times bevestigd wordt, dan treedt de piste van zelfmoord van één van de piloten of een aanslag op de voorgrond.

De crash wordt voorlopig nog met veel mysterie omhuld, maar deze nieuwe gegevens werpen een heel nieuw licht op de crash. "Als de piloot in de cockpit onwel zou zijn geworden, had de piloot buiten de cockpit met de emergency code binnen moeten kunnen geraken", zei Filip Van Rossem, woordvoerder van de Belgian Cockpit Association in 'De ochtend' op Radio 1. Dat de piloot toch niet met die code de deur kon openen, lijkt erop te duiden dat hem de toegang bewust werd ontzegd.

Programmeurs

"Bovendien kan die emergency code niet door de piloten zelf gewijzigd worden", voegde Van Rossem daaraan toe. "Enkel programmeurs kunnen dat doen tijdens het onderhoud van het vliegtuig."

"Wat er met het vliegtuig gebeurd is, kan voor een zeer groot stuk bepaald zijn door het feit dat er maar één persoon in de cockpit was", meende Van Rossem. De piste van een piloot in de cockpit die onwel is geworden, lijkt weinig waarschijnlijk. Dat één piloot zich bewust heeft opgesloten in de cockpit, is waarschijnlijker.

"Dit onderzoek naar de veiligheid kan snel omslaan in een crimineel onderzoek", stelt een expert in luchtvaartveiligheid tegenover de Franse krant Le Figaro. "Het Franse onderzoeksorgaan voor de luchtvaartveiligheid BEA heeft de informatie van The New York Times nog niet tegengesproken. Indien die informatie fout zou zijn, hadden we het al geweten." Volgens informatie van Le Monde zou de 'meer ervaren' piloot nog in de cockpit gezeten hebben en was de copiloot buitengesloten.

Versterkte deur

Na de aanslagen van 9/11 is de cockpit van commerciële vliegtuigen beveiligd met een codeslot, voornamelijk tegen ongewenste indringers, zoals kapers. De cockpit van de Airbus heeft een zwaar versterkte deur die je uiteraard niet zomaar kan openen. Als een piloot of iemand van de crew naar binnen wil, dan moet hij of zij via de interfoon toelating vragen. Vaak wordt er ook vooraf een wachtwoord afgesproken.

De deur kan vanuit de cockpit dus geopend, maar ook geblokkeerd zoals uit de onderstaande video van Airbus blijkt. Daarin wordt de veiligheidsprocedure voor het openen van de cockpitdeur getoond.

Alarm

Wanneer de piloot die is buitengesloten de emergency code ingeeft, wordt er een alarm geactiveerd in de cockpit. Maar de piloot die zich nog in de cockpit bevindt, heeft dertig seconden de tijd om de deur opnieuw te blokkeren door eenvoudigweg op een knop te drukken.

Als de piloot in de cockpit een fout maakte en de tweede (buitengesloten) piloot de code van vijf cijfers zou vergeten zijn, heeft het hoofd van de cabinebemanning ook nog een code. Die kan de deur openen, zolang die niet binnen de dertig seconden is geblokkeerd door de piloot in de cockpit.

In het geval van een technische panne heeft de cabinechef doorgaans ook nog een sleutel. "Maar de cockpit kan altijd vanbinnen afgesloten worden door de piloot", stelt boordcommandant Nicolas Redier. Sinds 11 september 2001 is er ook geen bijl meer aan de buitenkant van de cockpit waarmee in geval van nood de deur kan ingebeukt worden.

Kortom: de procedure om kapers buiten te houden die na 9/11 is ingesteld, heeft dus één belangrijk hiaat. Het verhindert niet dat een piloot met slechte bedoelingen zich kan barricaderen in de cockpit.

Raam stuk?

"Wat ik nog altijd niet begrijp, is het rechtlijnige traject en de trage daling richting bergwand", zegt Redier nog. Deze morgen gaf een piloot van Air France in die context nog een andere mogelijke piste mee aan Le Figaro: "De boordcommandant verlaat de cockpit om te gaan plassen. Op dat moment is er in het toestel een abrupte drukverlaging die het vliegtuig vervormt. Ook de deur raakt vervormd en kan niet meer geopend worden terwijl de piloot in de cockpit bewusteloos is".

Dat zou kunnen overeenstemmen met de hypothese die gisteren al de ronde deed op forums van professionele piloten. Daar luidde het dat het raam van de cockpit het zou hebben begeven, waardoor de piloot door zuurstofgebrek het bewustzijn verloor.

Wachten op andere zwarte doos

Volgens oud-directeur Jean-Paul Troadec van de Franse onderzoeksraad voor luchtvaartveiligheid BEA moet voorzichtig worden omgegaan met de onthulling dat een van de piloten zou zijn buitengesloten. Die informatie moet worden afgezet tegen andere gegevens uit bijvoorbeeld de flight data recorder om tot een afgewogen oordeel te kunnen komen, zei hij tegen BFMTV. Alleen de cockpit voice recorder, met daarop de gesprekken van de piloten in de cockpit, is tot nog toe gevonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234