Zondag 17/11/2019

Rohingya

Myanmar en Bangladesh praten over terugkeer Rohingya-vluchtelingen - VN sceptisch over succeskans

Het Unchiparang-vluchtelingenkamp in Bangladesh. Beeld REUTERS

Myanmar en Bangladesh zijn vandaag besprekingen begonnen over de terugkeer van de eerste Rohingya-vluchtelingen naar Myanmar. Het repatriëren moet 23 januari beginnen. Waarnemers van onder meer de Verenigde Naties zijn sceptisch over de kansen van de operatie.

Een bilaterale ambtelijke werkgroep moet in de Myanmarese hoofdstad Naypyidaw de details uitwerken van de afspraak die de buurlanden november vorig jaar maakten om een groot deel van de vluchtelingen binnen drie maanden te repatriëren. De werkgroep moet bepalen hoeveel vluchtelingen terugkeren, hoe ze worden gescreend en waar ze worden ondergebracht.

Transitiekamp

Volgens de Myanmarese minister van Sociale Zaken, Hulpverlening en Hervestiging Win Myat Aye zal het eerste opvangkamp volgende week op tijd klaar zijn. Hla Po Khaung, een transitiekamp in het noorden van de deelstaat Rakhine, zal dertigduizend mensen huisvesten. De terugkerende vluchtelingen zullen echter eerst in twee kampen voor persoonscontrole worden opgevangen.

Meer dan 650 duizend Rohingya, leden van een vervolgde islamitische minderheid in het overwegend boeddhistische Myanmar, vluchtten in augustus vorig jaar naar buurland Bangladesh. Ze werden verdreven door veiligheidsoperaties van het Myanmarese leger na enkele aanvallen van Rohingya-militanten. Bij de operaties, door de VN veroordeeld als etnische zuiveringen, werden vele burgers gedood en verkracht en talloze dorpen in brand gestoken.

Rechten

Volgens de VN is terugkeer van de Rohingya-vluchtelingen, die nu gehuisvest zijn in overvolle opvangkampen in het zuiden van Bangladesh, alleen mogelijk als Myanmar hun rechten en veiligheid kan garanderen. De Rohingya worden in Myanmar beschouwd als illegale immigranten uit Bangladesh, ook al wonen ze vaak al generaties in de Myanmarese deelstaat Rakhine. Ze hebben geen burgerrechten en hebben geen recht op gezondheidszorg of onderwijs.

Ook de regering van Bangladesh heeft altijd gezegd dat de rechten en veiligheid van de vluchtelingen gegarandeerd moeten zijn. De Myanmarese autoriteiten zeggen dat terugkerende Rohingya de Myanmarese nationaliteit kunnen aanvragen als ze kunnen aantonen dat hun voorouders altijd in Myanmar hebben geleefd. Onduidelijk is hoeveel Rohingya zich kunnen kwalificeren: veel Rohingya zijn analfabeet en de meesten hebben geen papieren.

Ongunstige voortekenen

De voortekenen zijn niet gunstig. Bij een eerdere geweldsgolf begin jaren negentig vluchtten ook honderdduizenden Rohingya naar Bangladesh. In 1992-1993 werden velen gerepatrieerd. Een groot deel van hen is nu opnieuw gevlucht. Rohingya in de Bengalese kampen zeggen alleen terug te willen als de internationale gemeenschap garant staat voor hun rechten en veiligheid. 

Rohingya vluchtelingen in een vluchtelingenkamp nabij Cox bazar, Bangladesh. Beeld AP

Bangladesh wil de terugkeeroperatie beginnen met een willekeurige groep vluchtelingen op lijsten van honderdduizend nieuwkomers in de opvangkampen nabij Cox's Bazar. Hun namen zouden dan moeten worden vergeleken met bevolkingsregisters in Myanmar. Myanmar wil eerst een test met een groep van duizend vluchtelingen, vijfhonderd hindoes en vijfhonderd moslims. Vluchtelingen zonder documentatie zullen bevraagd worden naar namen van dorpen, straten en andere details van de streek waar ze zeggen vandaan te komen.

De Myanmarese leider Aung San Suu Kyi heeft afgelopen weken meermalen beloofd de situatie in Rakhine te zullen normaliseren. Suu Kyi noemde het instellen van een onderzoek naar de dood van een tiental Rohingya door het Myanmarese leger zaterdag 'een positieve stap'. De legerleiding gaf onlangs voor het eerst toe dat militairen verantwoordelijk waren voor de dood van de Rohingya, die vorige maand werden gevonden in een massagraf in Rakhine.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234