Zaterdag 14/12/2019

Muzikale tijdreiziger

Als presentator van het onvolprezen Later... is Jools Holland inmiddels aan zijn drieëntwintigste seizoen toe, en er zit nog geen sleet op de formule. Ook met zijn Rhythm & Blues Orchestra blijven de successen elkaar opvolgen. 'Ik speel al veertig jaar uitsluitend de muziek die ik zelf mooi vind. Dat is een onbetaalbare luxe.'

Jools Holland breekt zich momenteel het hoofd over wat de volgende stap in zijn rijkgevulde loopbaan moet worden. Twee opties dienen zich aan: ofwel een plaat met gastzangeressen waarvoor hij alvast de titel Voices of Goddesses heeft bedacht, ofwel een instrumentale pianoplaat - iets wat naar zijn aanvoelen vandaag nog maar heel weinig muzikanten aandurven.

Tussendoor werkt Holland ook nog een tournee af met zijn Rhythm & Blues Orchestra, een bigband die intussen tot drieëntwintig muzikanten is aangegroeid, en de laatste jaren haast overal voor volle zalen speelt. "Het is een hele organisatie om zo'n groot gezelschap op de baan te houden", vertelt de keurig in het pak zittende orkestleider terwijl hij in een kopje dampende koffie roert. "Maar gelukkig heb ik iemand die zich om de praktische kant van de zaak bekommert.

"Ik hou ontzettend van het grootse, warme geluid dat zo'n bigband voortbrengt. Natuurlijk: je zou al die instrumenten ook in een sampler kunnen stoppen, of ze nabootsen met keyboards. Maar de vibe die de interactie tussen zoveel verschillende muzikanten met zich meebrengt, kun je onmogelijk faken."

Jools Holland houdt wel van een uitdaging. Sinds hij in '81 uit de popgroep Squeeze stapte en samen met zijn orkest onder eigen vlag begon te varen, bracht hij op gezette tijdstippen platen uit waarop hij samenwerkte met de grootste artiesten ter wereld. De lijst is even lang als indrukwekkend, maar George Harrison, Sting, Bono, Mark Knopfler en Amy Winehouse mogen niet onvermeld blijven. "Als het verlangen er is om samen muziek te maken, zou je er versteld van staan hoe snel drukbezette popsterren een gaatje in hun agenda vinden", klinkt het bescheiden.

"De meesten komen graag langs, omdat ze bij mij iets kunnen doen dat een beetje buiten hun comfortzone ligt. En het is maar voor één nummer, waardoor ze als vanzelf het gevoel krijgen dat ze een beetje met vakantie zijn."

In een televisiedocumentaire die over Jools Holland gedraaid werd, zegt soulster Edwin Starr dat hij veel vaker platen zou opnemen indien het altijd zo gemakkelijk zijn als met Jools Holland in de studio zitten. "Ik maak er een punt van om mijn gasten op hun gemak te stellen. Als Shane MacGowan bijvoorbeeld een sloot whiskey nodig heeft om te kunnen zingen, dan zorg ik dat die voorradig is.

"Muziek maken zélf voelt nooit als werk aan. Het zijn net de momenten ertussen die verveling met zich durven meebrengen. En of ik nu met Eric Clapton of met een nieuwere naam als Paloma Faith samenwerk: ik stel keer op keer vast dat ze hun ego aan de kant schuiven, en zich helemaal ten dienste stellen van de song.

"Trouwens: hoe ouder ik word, hoe meer plezier ik aan die samenwerkingen beleef. Omdat de ervaring me leert dat, al heb je op voorhand geen idee wat er gaat gebeuren, het toch altijd een plezierige dag oplevert. Als jij een stuk schrijft, weet je vast ook niet altijd precies op welke manier de woorden op hun plaats zullen vallen. Dan lijkt het of een hogere kracht het van je overneemt. Wel, met muziek is dat precies hetzelfde."

Het merendeel van zijn platen neemt Holland gewoon thuis in zijn eigen studio op. "Dat wil zeggen dat er regelmatig grote sterren langskomen, en dan kijken de buren heel raar op als Bryan Ferry of Norah Jones plots op de stoep staan. Maar ze klagen niet. Zelf kan ik overigens ook enorm onder de indruk zijn van de muzikanten die ik over de vloer krijg, en dan vooral van de betekenis die ze in mijn eigen muzikale ontwikkeling hebben gespeeld.

"Gladys Knight is zo iemand. Ik ben opgegroeid met haar muziek, spaarde als tiener voor haar platen en ging kijken telkens ze kwam optreden. Dus toen ik haar te gast had bij Later... was dat toch Een Moment. Als kind kon ik me niet voorstellen dat ik haar ooit zou ontmoeten. Of neem Paul McCartney. Dat is inmiddels een echte vriend geworden. Een Beatle! Onvoorstelbaar, toch? Alleen: ik zeg hen nooit wat ze voor mij betekend hebben. In die zin kun je het vergelijken met verliefd zijn op je beste vriendin: het is beter om die gevoelens voor jezelf te houden, omdat je anders misschien een nauwe verwantschap opblaast."

Jools Holland ziet zichzelf als een muzikale tijdreiziger. Naast zijn eigen composities covert hij nummers die teruggaan tot de jaren twintig van de vorige eeuw. "We nemen een compositie van Count Basie, spelen die wat sneller dan het origineel, en geven er een eigen, modernere twist aan. Kijk: het is sowieso een uitzonderlijk gegeven om een bigband aan het werk te zien, en bovendien schrik ik er niet voor terug om halverwege een optreden de hele set om te gooien, als ik denk dat het op die manier een betere avond wordt.

"Dit concept is natuurlijk deels ingegeven door nostalgie. De muziek die ik het liefst hoor, dateert uit de helft van de vorige eeuw. Niet dat ik zelf in die periode had willen leven, want toen viel er nauwelijks geld te verdienen met muziek. Bovendien was de competitie moordend. En toen de jaren vijftig aanbraken, werden de meeste bigbands weer ontbonden omdat ze niet rendabel waren. Ik scoor misschien geen hits, maar het lukt me wel al bijna veertig jaar om de muziek te spelen die ik zelf mooi vind. Die luxe is onbetaalbaar."

Ideale scenario

Inmiddels is Later..., door vriend en vijand omschreven als het beste muziekprogramma op televisie, al aan zijn drieëntwintigste jaargang toe. "De formule blijkt tegen de eeuwigheid bestand", vindt Holland, die van in het prille begin de presentatie op zich neemt. "Dat zal pas veranderen als er geen nieuwe songs meer geschreven worden en alle jonge talenten op zijn. Ik ben niet degene die daar voor de magie zorgt. Dat doet de muziek zélf. Weet je: toen we een paar jaar bezig waren, beseften we plots dat we geen rockprogramma maakten. We moesten álle genres coveren, want de BBC wilde maar één keer investeren. En dus hebben we de nood tot een deugd omgebogen.

"Achteraf is het feit dat er heel uiteenlopende dingen naast elkaar staan onze sterkte gebleken. In het ideale scenario heb je een nieuwe en een oude artiest. Een levende legende, en iemand die op het moment zélf heel populair is, naast iemand uit de jazz of de wereldmuziek. Die combinatie benadert de perfectie. En niks tegen The Voice of X Factor, maar ik stel toch vast dat de nieuwelingen die bij ons een podium krijgen, er doorgaans wél in slagen om een lange carrière in de muziek uit te bouwen. Ik ben er alleszins ontzettend trots op dat namen als KT Tunstall en Seasick Steve via ons programma wereldwijd zijn doorgebroken."

Jools Holland and his Rhythm & Blues Orchestra treden morgen om 20u op in de Ancienne Belgique, Brussel. www.abconcerts.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234