Zondag 24/01/2021

Muziek, voetbal en machtsmisbruik

Dirk Voorhoof en Jogchum Vrielink buigen zich over het voetbalincident op Rock Werchter

De voetballiefhebbers die Rock Werchter bezochten, moesten dit jaar vaststellen dat er op het festivalterrein televisieschermen ontbraken om naar het WK voetbal te kijken. Vooral voor de Nederlandse bezoekers was dat een tegenvaller, aangezien Oranje op 2 juli de kwartfinale speelde tegen Brazilië. De organisatie was zich daarvan bewust, maar onder de ietwat cynische titel ‘Oranje boven’ luidde het op de website van het festival niettemin eenduidig dat er “geen scherm (wordt) geplaatst in het festivalpark om de kwartfinales van het WK te volgen”. “Sorry folks!”

Veel Oranjesupporters trokken daarom de nabije omgeving in. Ook in de wijde omtrek van de weide hadden de horecagelegenheden echter het verbod gekregen om de wedstrijden te tonen. Een politieverordening bepaalde dat het verboden was voor “campinghouders, parkinghouders en standhouders” om tijdens de festivaldagen “op het openbaar domein en op privéterrein sportwedstrijden te vertonen in welke vorm dan ook”. De verordening was genomen bij hoogdringendheid en zou, ingevolge haar artikel 5, nog “op de eerstvolgende gemeenteraad bekrachtigd worden”. Het “goede verloop van het Rock Werchterfestival”, alsook de “openbare orde en rust” en last but not least “het potentiële risico op conflicten bij het vertonen van sportwedstrijden” zouden tot de politiemaatregel hebben genoopt.

Gevolg: in heel Werchter was er geen plek waar de wedstrijd werd getoond. In heel Werchter? Nee, één of twee cafés lagen net buiten de ingestelde ‘schutskring’ en binnen het gebied had een bereidwillig gezin zijn (afgesloten) tuin opengezet voor een kleine honderd voetballiefhebbers die op voorhand plechtig hadden beloofd geen amok te maken. Na afloop van de wedstrijd, op het moment dat de aanwezige Nederlanders met de hoed rondgingen om vrijwillig hun dankbaarheid te betonen aan hun gastheren, maakte de politie haar opwachting. De agenten maakten een pv op, waarbij ze naar verluidt aankondigden dat de boete kon oplopen tot 20.000 euro. In een reactie op deze interventie schaarde burgemeester Dirk Claes zich achter het politieoptreden: “Alle standhouders en handelaars hielden zich netjes aan de spelregels. Deze particulier wilde toch zijn graantje meepikken, zonder ons iets te vragen.” Wel nuanceerde hij de mogelijke sanctie: “In het gemeentereglement kan zoiets maar oplopen tot 250 euro.”

Het lijkt een trend: bij allerlei evenementen worden op gemeentelijk niveau steevast massa’s beperkingen opgelegd die vaak veel te ruim zijn geformuleerd, met miskenning van allerlei rechtsbeginselen en grondrechtelijke principes. Getuige de website van de gemeente Rotselaar waarop alleen al voor Rock Werchter niet minder dan twaalf politieverordeningen werden afgekondigd, met talloze verboden.

Ook in hun toepassing leveren dergelijke verordeningen allerlei problemen op. Terwijl de verordening zich bijvoorbeeld uitsluitend richt tot “campinghouders, parkinghouders en standhouders” wordt zij hier zonder meer toegepast op een gewoon gezin dat de wedstrijd vertoonde in de beslotenheid van hun (omheinde) tuin. Ook los daarvan was de kenbaarheid van de verordening problematisch: ze werd afgekondigd én trad in werking op 2 juli. De dag van de wedstrijd zelf dus. Bovendien had de dreiging van 20.000 euro boete, indien daar daadwerkelijk sprake van was, veel weg van intimidatie. Het fundamenteelste probleem met dit soort politieverordeningen en gemeentelijke maatregelen is echter dat hun grondslag vaak ongeloofwaardig is, zodat het verwijt van machtsmisbruik in zicht komt. Zo ook in casu. “Het potentiële risico op conflicten bij het vertonen van sportwedstrijden” en de bedreiging voor de “openbare orde” zijn wel heel erg hypothetisch. Dat blijkt ook ten overvloede uit de ervaringen in Leuven, dat als uitwijkhaven op die bewuste 2 juli volledig oranje kleurde en waar het bekijken van de wedstrijd incidentloos verliep.

Naar de werkelijke reden waarom men halsoverkop is overgegaan tot het invoeren van het bewuste verbod blijft het gissen. De kans is echter reëel dat dit te maken heeft met commerciële overwegingen en druk vanuit de festivalorganisatie. De publieke ruimte, en hier zelfs de private ruimte, wordt gereglementeerd in functie van commerciële belangen. Een fenomeen dat steeds meer toepassing vindt voor festivals, stadsevenementen en allerlei sportmanifestaties. Dat gebeurt trouwens niet enkel in België. Ook de FIFA en de organisator van de Olympische Spelen ontwikkelen een steeds grotere druk op lokale overheden. Opmerkelijk daarbij is dat concert-, festival- en eventorganisatoren klagen over te veel milieureglementering en geluidsnormen, maar zelf zijn ze wel vragende partij om via allerlei lokale reglementen en politieverordeningen hun belangen veilig te stellen en aan de gemeenschap op te dringen. Dat de lokale overheden, steden en gemeenten in deze logica meestappen is een zorgwekkende ontwikkeling.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234