Zondag 20/10/2019

'Muziek moet vooral sensueel en melodieus zijn'

Brussel l Zo ernstig als hij Terzake presenteert, zo vrolijk gaat het eraan toe in de woonkamer van Lieven Verstraete. De West-Vlaming is tot over zijn oren verliefd op Braziliaanse muziek. Hij blikte er een reeks reportages voor Radio 1 over in, schreef er artikels over en stelde voor het tijdschrift Gonzo zelfs een compilatie-cd samen. Samba!

Door Brecht Decaestecker

Niet aan Rio de Janeiro heeft Lieven Verstraete (45) zijn hart verpand, wel aan die andere Braziliaanse metropool São Paulo. Ruim twee jaar geleden vloog hij naar de wereldstad voor Cucamonga. "Een gespecialiseerd muziekprogramma op Radio 1 dat spijtig genoeg niet langer bestaat", zo zegt hij.

Verstraete verbleef tien dagen in São Paulo en ging er God en klein pierke uit de onafhankelijke muziekscene interviewen. Hij blikte daarmee vijf uitzendingen voor Cucamonga in. Nadien had hij nog zoveel stof over, waarmee hij voor het tijdschrift Gonzo een aantal artikelen schreef. Het blad vroeg Verstraete ook een cd samen te stellen. Die gaf hij de naam BRAZZ-ILL. "Met twee l'en", aldus Verstraete. "Ill betekent gek of ziek. En dat is die muziek ook."

Eén van de artiesten op dat album is Tom Zé, de man die de vonk bij Verstraete deed overslaan. Met dank aan David Byrne, de frontman van de Talking Heads. "Tom Zé is een legende in Brazilië", vertelt hij. "Eind jaren '60 stond hij mee aan de basis van de Tropicalia, een stroming die een revolutie ontketend heeft in de Braziliaanse muziek. Daarna verdween hij van de aardbol. Hij verruilde São Paolo voor zijn geboortedorp om er in het tankstation van zijn neef te werken. Tot David Byrne een oude plaat van hem op de kop tikte en hem opzocht. Byrne liet hem voor zijn label Luakabop de plaat The Hips of Tradition maken, verschenen in 1992. Die klinkt experimenteel en traditioneel tegelijk. Wat David Byrne met Luakabop deed voor de Braziliaanse muziek, lijkt op wat Ry Cooder voor de Cubaanse muziek gedaan heeft met de Buena Vista Social Club. Al heeft het nooit zo'n impact gehad. Vandaag is de charismatische Tom Zé zeventig maar zijn twee recentste platen zijn de experimenteelste uit zijn carrière."

In een hoek van de woonkamer van Lieven Verstraete staan twee cd-torens enkel en alleen gevuld met Braziliaans materiaal. "Het is erg vreemd", vertelt hij. "Ik heb nog nooit in mijn leven zoveel cd's gekocht als in deze downloadtijden, maar ik kom nooit meer in een platenzaak." Verstraete koopt cd's online. Niet alleen bij Amazon, maar ook bij meer gespecialiseerde internetwinkels, zoals www.sambastore.com. "Daar wordt alleen maar Braziliaanse muziek verkocht, maar de site richt zich vooral op de VS en Europa en je kunt er met VISA en American Express betalen. Ik heb al heel veel besteld en ik heb nog nooit meegemaakt dat iets niet aankwam."

Verstraetes smaak blijft echter niet beperkt tot bossa nova en consoorten. Overal in zijn woonkamer staat wel ergens een cd-rek. Ook in alle kasten zitten albums verstopt. Op zijn salontafel legt hij Tonight's The Night van Neil Young. "Hij was mijn jeugdidool. Als tiener kocht ik elke plaat van Neil Young. Ik hield artikels over hem bij. Tja, waarom? De puberteit zeker? Liedjes over gebroken harten. Mijn favoriete schrijver in die tijd was Herman Hesse (lacht). Naast de teksten sprak ook de muziek van Young mij aan. Altijd is er wel ergens een hoek af."

"Ik sta op met Voor De Dag op Radio 1, maar de rest van de dag leg ik voortdurend cd's op. Daar zit ook veel jazz tussen, waarmee ik een haat-liefde verhouding heb. Ik hoor het graag, maar het moet wel een beetje melodieus blijven. Kind of Blue van Miles Davis vind ik de perfecte jazzplaat. Van John Coltrane heb ik ook het een en ander liggen, maar daar moet ik nog aan wennen. Dat komt wel, tegen mijn vijftigste allicht. Hoewel echte jazzliefhebbers het moeilijk met hem hebben, vind ik ook Chet Baker geweldig. Een fascinerende figuur, aan wie ik een journalistieke herinnering heb. Ik was pas begonnen bij de radio en ik moest op een avond alleen werken. Plots vernam ik dat ene Chet Baker uit een hotelkamer in Amsterdam was gevallen of gesprongen. De naam Chet Baker zei me vaag iets. Ik belde mijn collega Roger De Knijf, een jazzliefhebber. Ik vroeg hem of we dat in het nieuws moesten stoppen. Hij riep: 'Natuurlijk! Ken jij die dan niet?' Van toen af ben ik zijn muziek gaan ontdekken. Baker heeft iets sensueels en melodieus, net hetzelfde wat me ook in Braziliaanse muziek fascineert. De bekendste bossa novahits, zoals 'The Girl from Ipanema', zijn bekend geworden door een samenwerking tussen Antonio Carlos Jobim en de jazzsaxofonist Stan Getz. Ik vind het jammer dat het nooit tot een samenwerking is gekomen tussen de grote Braziliaanse componisten en Chet Baker."

1. Tonight's the Night - Neil Young

"Geschreven in zijn donkerste periode. Rammelt langs alle kanten, maar erg intens. Evengoed kun je er klassiekers als Berlin van Lou Reed, Blood on the Tracks van Bob Dylan en Born Sandy Devotional van The Triffids naastzetten."

2. My Life in the Bush of Ghosts - Brian Eno + David Byrne

"Ik studeerde in de punkperiode, maar ik hield meer van wat net iets artistieker was, zoals Talking Heads, Magazine of Siouxsie & the Banshees. Deze plaat wees me de weg naar de wereldmuziek en elektronisch getinte muziek."

3. The Hips of Tradition - Tom Zé

"Verschenen op het label Luakabop van David Byrne waarmee ik de Braziliaanse muziek leerde kennen. De beste plaat van Tom Zé en voor mij één van de belangrijkste uit mijn leven."

4. Elis & Tom - Antonio Carlos Jobim en Elis Regina

"Wie de Braziliaanse muziek wil beginnen ontginnen, kan ik deze plaat aanraden, dé klassieker uit de bossa nova. Jobim heeft 'The Girl from Ipanema' geschreven en Regina is de Billie Holiday van de Braziliaanse pop."

5. E o Método Tufo de Experiências - Cidadão Instigado

"Dit is de groep van Fernando Catatau, de beste rockgitarist van Brazilië. Hij speelt smartlappen uit de volksmuziek maar is tegelijk erg experimenteel. Als Stef Kamil Carlens of Mauro Pawlowski in Brazilië zouden wonen, zouden ze dit soort muziek maken."

En toch kom ik nooit meer in een platenzaak

MORGEN: de nieuwe Radio 1- netmanager Wim Coessens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234