Maandag 29/11/2021

Muziek met een rouwbandje

the silver mt. zion memorial orchestra

Rock of kamermuziek? Bij het Canadese A Silver Mt. Zion, een afsplitsing van Godspeed You Black Emperor!, valt het onderscheid niet zo makkelijk te maken. Het trio uit Montreal, onder leiding van Efrim Menuck, is door toevoeging van een cello, een tweede viool en een extra gitaar inmiddels opgezwollen tot een sextet. Een gevolg hiervan is dat de composities nu rijker en subtieler zijn gearrangeerd en dat de officiële bandnaam werd uitgebreid tot The Silver Mt. Zion Memorial Orchestra & Tra-La-La Band.

De muziek zelf is niet wezenlijk veranderd: statige, klassiekerige piano- of strijkersthema's worden gecombineerd met noisy gitaren, tapeloops en 'gevonden' geluiden, maar in vergelijking met het vorig jaar verschenen He Has Left Us Alone klinkt ze agressiever, uitdagender en intenser. Getuige een pamflet dat bij de nieuwe cd Born Into Trouble As The Sparks Fly Upward werd gestopt, is de groep verontwaardigd over de harteloosheid van de moderne samenleving. De onderliggende emoties in haar werk zijn woede, walging en tristesse en dit keer is er zelfs sprake van enkele gezongen nummers, zoals het in paranoia gedrenkte 'Take These Hands and Throw Them in the River' of het fragiele 'Could've Moved Mountains', die geen twijfel laten bestaan over Menucks politieke en maatschappelijke denkbeelden. Op de vorige plaat van A Silver Mt. Zion vormden 's mans intimistische pianoschetsen nog het uitgangspunt, op de nieuwste zijn het de gitaren die bijwijlen verpletterend uit de hoek komen. De een noemt haar nummers neoklassieke klaagliederen, de ander mini-protestsymfonieën. Ongewild vormen ze een perfecte soundtrack bij de gebeurtenissen van 11 september. Al luisterend naar 'C'moncomeon' en 'The Triumph of Our Tired Eyes' zie je desolate, post-apocalyptische landschappen aan je voorbijtrekken. Smeulende ruïnes van steengruis en verwrongen staal. Muziek met een rouwbandje: minder explosief dan die van Godspeed, maar wel pakkend en gedreven. Een plaat, kortom, die niemand onverschillig zal laten.

The Silver Mt. Zion Memorial Orchestra & Tra-La-La Band, Born Into Trouble As The Sparks Fly Upward, Constellation/Bang!

aphex twin

Als grondlegger van de zogenaamde Abstract techno behoort Richard D. James, alias Aphex Twin, tot de invloedrijkste dj-producers van de jongste tien jaar. Björk is een trouwe fan en volgens Thom Yorke stond het genie uit Cornwall model voor Radioheads tweeluik Kid A/Amnesiac. Op de ep's 'Come to Daddy' en 'Windowlicker' na liet Aphex Twin de jongste vijf jaar echter nauwelijks van zich horen. Wellicht is dat de reden waarom zijn zesde langspeler, Drukqs, zo'n dertig tracks bevat die over twee cd's worden uitgesmeerd en samen goed zijn voor honderd minuten muziek. Zoiets is vragen om een indigestie, want we kennen er niet veel die zulk een onderneming van begin tot eind spannend weten te houden. De nietszeggende want nonsensikale titels doen al vermoeden dat Richard D. James er dit keer een beetje met zijn pet naar gooit, en na enkele beluisteringen wordt die indruk helaas bevestigd. Veel van de tracks zijn, met een speelduur van minder dan een minuut, nauwelijks meer dan vage interludia, waardoor Drukqs tamelijk fragmentarisch aandoet.

De nummers vallen onder te verdelen in twee categorieën: enerzijds zijn er de minimalistische, beatloze pianostukjes waarmee de artiest een plekje naast Philip Glass of Erik Satie lijkt te ambiëren. Alleen doen zijn pogingen, in vergelijking met de miniatuurtjes van die klassieke componisten, een beetje schraal en ongeïnspireerd aan. Anderzijds zijn er de nerveuze, op de dansvloer mikkende drum'n'basstracks, die best wel overweldigend klinken, maar weinig toevoegen aan de bekende Aphex Twin-catalogus. En dan zijn er nog het bloedstollende gegil uit een martelkamer, of de gesamplede boodschappen van James' antwoordapparaat om tussendoor voor spanning en amusement te zorgen. Alleen: het werkt niet.

Anno 2001 manifesteert Aphex Twin zich als een slang die in haar eigen staart bijt, als een Drukqs-dealer die onbetrouwbare waar aflevert. En zoals iedere hardloper zal bevestigen: stilstand is achteruitgang.

Aphex Twin, Drukqs, Warp/Zomba.

ben christophers

Twee jaar geleden verraste Ben Christophers al met My Beautiful Demon, een even fraai als breekbaar debuut waarop de songwriter uit Wolverhampton zichzelf begeleidde op gitaar en wat minimalistische elektronica. Op Spoonface koos hij voor een iets vollere instrumentatie, waardoor het resultaat net iets vlotter wegluistert dan vroeger. Christophers voornaamste wapen blijft zijn androgyne stem: een helder en wendbaar instrument verwant aan dat van Thom Yorke en wijlen Jeff Buckley, maar voorzien van een heel eigen timbre. De muzikale inkleding van de liedjes getuigt van subtiliteit, goede smaak en zin voor detail. Nu eens kiest Ben Christophers voor soberheid, zoals in het akoestische 'The Opium Willows', dan weer hult hij zijn nummers in een waas van geloopte gitaren, gesamplede breakbeats, ijle pianofrazen of op elkaar gestapelde keyboardslagen, wat vooral in technofolkliedjes als 'Songbird Scrapes the Sky', 'Hooded Kiss', 'Losing Myself' en de titeltrack geweldig uitpakt. 'Leaving My Sorrow Behind' is eigentijdse blues, het zelfmoordverhaal 'The Stream' heeft iets van een Keltische ballade, 'Transatlantic Shooting Stars' is pure psychedelia en 'Easter Park' is een viersterrenrocker waar je oren van gaan flapperen. Spoonface is dus niet alleen een uitstekende plaat, maar ook een zeer gevarieerde. Geknipt voor lange winteravonden. Ben Christophers, Spoonface, V2.

fugazi

Fugazi, een hardcorekwartet uit Washington DC, is nu al anderhalf decennium lang een toonbeeld van onafhankelijkheid. Voorman Ian MacKaye heeft in die tijd afdoende bewezen dat je je als rockband ook prima overeind kunt houden zonder het spel van de grote corporaties mee te spelen. Op The Argument, de eigenlijke opvolger van End Hits uit 1998, klinkt de groep compromisloos als vanouds, maar laat ze wel een veelzijdig en melodieus geluid horen dat de oude fans verrassend in de oren zal klinken. Niet alleen geeft Fugazi, door de toevoeging van een extra drummer, blijk van meer ritmische trefzekerheid, de hoekige structuren en de kort aangebonden punkstatements van vroeger hebben plaats gemaakt voor complexere en inventievere instrumentaties.

Fugazi verrijkt haar muziek nu met piano's, violen en onweerstaanbare koortjes en bouwt windstille momenten in, zonder dat haar oorspronkelijke scherpte verloren gaat. Met 'Full Disclosure' en 'Epic Problem' staat de groep nog met één been in haar hardcoreverleden, maar in beheerste nummers als 'Strangelight' en 'The Kill' verwijzen de fijnmazige gitaarweefsels van Ian MacKaye en Guy Picciotto naar Sonic Youth en zelfs naar Pinback. Nu The Offspring en Blink-182 de punkethiek tot een belegen grap hebben gereduceerd, is het een verademing dat Fugazi weer orde op zaken komt stellen. En voor wie er niet genoeg van krijgt: tegelijk met The Argument verschijnt ook de ep Furniture, met drie gebalde nummers die niet op de cd staan.

Fugazi, The Argument, Dischord/Bang!

monza

Al een paar weken uit, maar pas nu op onze kantoren beland: het debuut van Monza. Stijn Meuris' nieuwe groep kent u al van radiohits als 'Van God Los' (een favoriet ten huize van kardinaal Danneels) en het elegische 'De ogen van Jenny', maar zowel haar concerten als de cd geven aan dat ze in hetzelfde bedje ziek is als Noordkaap destijds. Monza klinkt nogal overspannen en de dokter meldt een overdreven neiging tot bombast. Meuris & co. drukken zich haast uitsluitend uit in uitroeptekens, terwijl we, voor zover we weten, toch helemaal niet hardhorig zijn. De drums galmen en donderen, de gitaren klinken vaak lomp en gewollen, de opdringerige synths lijken soms weggelopen uit een oude discohit van Patrick Hernandez en de zanger zelf slaat nu en dan dermate aan het rijmelen ('Reden tot zang', 'Alleen te zijn en hoe ermee om te gaan') dat je je begint af te vragen: waarom houdt men deze getalenteerde honden niet wat strakker aan de leiband? Is Van God Los dan een slag in het water? Wel, niet helemaal. Ingetogen nummers als 'Naïviteit', met Joost Zweegers op akoestische gitaar, en 'Tegenstand =mooi', waarin een piano en een pittig orgeltje een hoofdrol spelen, bewijzen dat Monza het echt wel kan. 'De stad kan zo koud zijn' is, ondanks de iets te gemakzuchtige tekst, best oké en op de rocker 'Zijn naam veel te luid' is het lekker headbangen. Maar hét hoogtepunt van de cd is 'Parvenu', een broeierige slangenkuil van een song, waarin Meuris zich helemaal blootgeeft. Je voelt zijn onvrede knagen als een bever aan een boomstam en de gehavende muzikale verpakking, dichtgeknoopt met dwarse synthetische strijkers, past perfect. Na track zeven is het vet echter van de soep en lonkt de banaliteit. 'Mitrailleur', over een man die de grauwheid denkt te kunnen verslaan met een schietijzer, steunt nog wel op een interessant idee maar stokt in de uitwerking. Monza heeft een halfgoede plaat gemaakt die afwisselend pakt en irriteert. Ach wat, misschien komt het, na een langdurige vakantie op het eiland Nuance, met dit gezelschap nog wel goed?

Monza, Van God Los, Peat Music/Sony. Dirk Steenhaut

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234