Zaterdag 22/01/2022

Musea aan stromen

Het Musée de la Civilisation vlak aan de haven in het oude stadsgedeelte van Québec is een moderne, ruime laagbouw met verschillende tentoonstellingsruimtes, waarin twee permanente tentoonstellingen huizen over de geschiedenis van de Canadese provincie.

De eerste, Nous, les premières nations, is gewijd aan de oorspronkelijke bewoners van Québec in al hun facetten. Leuk is, bijvoorbeeld, dat elk van de elf indianenstammen een welkomstwoordje zegt in zijn taal. Maar ook de actuele problematiek van de reservaten wordt niet geschuwd. Zo toont een filmpje hoe een stam trucks weigert die over een weg moeten door hun reservaat. Toestanden.

In de grootste zaal staat de andere tentoonstelling, Le temps des Québécois, die het verhaal vertelt van de provincie van het moment dat toenmalig nieuwkomer Jacques Cartier er voet aan wal zette in 1534 tot de dag van vandaag en zelfs van morgen. Ook hier wordt de actualiteit niet geschuwd. In de laatste zaal toont een video niet alleen de beelden van het harde politieoptreden tegen de antiglobalistenbetoging op de top van de Amerika's in 2001 maar ook interviews met sociologen en economen over de uitdagingen en de problemen die Québec te wachten staan. Ze klinken vertrouwd in de oren: vergrijzing, zelfdoding bij tieners, de tweetaligheid, separatisme... Het wordt allemaal niet ten gronde behandeld - daarvoor is de attention span van de museumbezoeker te kort - maar het is verrassend en tegelijk verfrissend dat dit soort onderwerpen op zijn minst aangeraakt worden binnen een museale context. Die is er toch vooral op gericht om op een onderhoudende manier het verleden "tot leven te wekken", zoals dat heet in de folders, en niet om dergelijke toekomstbeelden naar voren te schuiven.

Bij ons ken ik geen museum - ik kan me vergissen - dat op zo'n manier onze geschiedenis vertelt. Onze geschiedenis is wat musea betreft verspreid. Een volkskundemuseum hier, een archief daar... Het Bellevuemuseum moet binnen afzienbare tijd de geschiedenis van België vertellen. Zullen zij het hebben over, pakweg, de Witte Mars of ons sociaal model waaraan geknaagd wordt?

Antwerpen is misschien nog een interessanter verhaal. De metropool plant in de haven van het oude stadsgedeelte een moderne, ruime hoogbouw die het verhaal van de stad wil vertellen. Nu Carl Depauw (zie pagina 17) ook aan de inhoudelijke invulling van het Museum aan de Stroom kan beginnen, kan zijn team zich afvragen of het MAS ook geen oog moet hebben voor alle facetten van een grootstad. Krijgen onze nieuwkomers aandacht en dan bedoel ik niet enkel de joodse gemeenschap? Komt de opmars van het racisme aan bod? Het probleem van stadsvlucht en daarmee gepaard gaande vergrijzing of verloedering van sommige wijken?

Misschien is het daarom niet slecht om nog even op te rakelen wat Mandy Nauwelaerts, die mee in het team van Depauw zit, daarover zei in een interview met deze krant in 1999. "Het museum moet inspelen op actuele problemen", klonk het toen. "Je moet ook al de migrantenverhalen opnemen. Zo kun je bewijzen dat de Antwerpenaar niet bestaat." Het valt te hopen dat haar ideeën vijf jaar later nog standhouden binnen het concept van het MAS. Want in die vijf jaar is er in mijn stad heel wat veranderd.

Wilfried Eetezonne,

redacteur cultuur

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234