Woensdag 25/05/2022

'Mulholland Drive' is de beste film van deze eeuw

Mulholland Drive is de beste film van deze eeuw. Toch als je het aan een kleine tweehonderd filmcritici vraagt, en dat is precies wat de BBC deed. Een vreemde, maar daarom niet minder terechte keuze.

Als u lijstjes met de beste films aller tijden opzoekt, komen steeds dezelfde titels terug: Vertigo (Alfred Hitchcock, 1958), Citizen Kane (Orson Welles, 1941), 2001: A Space Odyssey (Stanley Kubrick, 1968)... Een mens zou bijna denken dat er vandaag geen meesterwerken meer worden gemaakt, maar de Britse openbare omroep BBC wil het tegendeel bewijzen: met 177 filmcritici en academici ging het op zoek naar de beste film van de 21ste eeuw. Ze vonden Mulholland Drive.

Het meesterwerk van David Lynch uit 2001 is een film die moeilijk in woorden te vatten is. Het verhaal draait rond de actrice Betty Elms (Naomi Watts), die naar Los Angeles trekt om er een doorbraak te forceren. Daar vangt ze een donkerharige vrouw (Laura Harring) op, die haar identiteit heeft verloren en zichzelf Rita noemt. Maar dat is maar een deel van de plot: in de beste Lynch-traditie (denk ook: Blue Velvet, Twin Peaks en Lost Highway) stapelen de vreemde wendingen zich op.

"Toen de film uitkwam, werd ik er vooral boos van", vertelt Welp-regisseur Jonas Govaerts. "Ik begreep hem niet. Maar onlangs zag ik hem opnieuw in LA: het is een geweldige film."

Film Fest Gent-directeur en voormalig Focus Knack-filmcriticus Patrick Duynslaegher zou de David Lynch-klassieker niet helemaal bovenaan hebben geplaatst, maar omschrijft Mulholland Drive wel als "een unieke film" of zelfs "een zintuiglijke én psychische ervaring". De films van Lynch zijn te vergelijken met trips of hallucinaties, vindt hij. "Hij zuigt je mee in een irreële droomwereld. Er zijn zo nog films, maar die gebruiken een meer nadrukkelijke vormtaal, waardoor je beter weet wat realiteit is en wat een droomwereld. In Mulholland Drive is die scheidingslijn heel dun. Je bevindt je echt in een schemerzone, waarin de meest banale zaken plots bizar en bevreemdend worden."

Geen tijdsbesef

Als alle trips zo bevreemdend en meesterlijk waren als Mulholland Drive, zaten we al lang met een stevige verslaving aan hallucinogenen. Maar de tijdloze kwaliteiten van de film gaan nog verder dan dat. Het schijnbaar onbegrijpelijke verhaal dat Lynch vertelt, is meer dan een vingeroefening. "Dit is een film die eigenlijk niet zou mogen werken, en toch werkt", vindt Govaerts.

"De structuur is heel los: je hebt de indruk dat hij gewoon wat losse ideeën had voor hij begon te filmen. Maar in de derde akte vloeit alles samen: realiteit en droom, humor en horror. Lynch doet je je gevoel van tijdsbesef verliezen."

Het is moeilijk om al in een korte tijdsspanne te bepalen welke films de tand des tijds zullen doorstaan, vindt Duynslaegher. Maar hij was bij de release wel erg positief over de film. "Mijn eerste indruk was dat dit vooral een van de grote films over LA was, als symbool van de filmcultuur en het rollenspel dat daarbij komt kijken. Hij vat die sfeer heel precies. De film zou zich nergens anders kunnen afspelen."

En last but not least: terwijl niemand er ooit zal in slagen om zo'n enigmatisch universum te creëren als hij, heeft Lynch wel een hele generatie filmmakers geïnspireerd. "Ik ben in 1998 begonnen aan de filmschool", vertelt Govaerts. "Een jaar nadat Lost Highway(de voorganger van Mulholland Drive, EWC) uitkwam, heb ik me ingeschreven. Dat is niet toevallig. En veel van mijn klasgenoten zaten daar om dezelfde reden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234