Maandag 16/12/2019

Verenigde Staten

Muellers vragen aan Trump: speciale aanklager zoekt motief

Speciale aanklager Robert Mueller en de Amerikaanse president Donald Trump. Beeld AFP

De 49 vragen die speciaal aanklager Robert Mueller aan Donald Trump wil stellen liggen op straat. Mogelijk zijn ze gelekt door hulptroepen van de president.

"Schandalig", vindt president Donald Trump het dat een lijst met vragen die speciaal aanklager Robert Mueller aan hem zou willen stellen in handen viel van een krant. Maar het is mogelijk dat degene die ze lekte, hem er een dienst mee wilde bewijzen.

Van de 49 vragen die The New York Times publiceerde, gaan er enkele over de oorspronkelijke opdracht van aanklager Mueller: het zoeken naar eventuele samenspanning door Trump of medewerkers van zijn campagneorganisatie met Rusland. Tijdens de presidentsverkiezingen van 2016 zaten Russische hackers de Democratische kandidaat Hillary Clinton flink dwars, en gaven Russische nep- accounts op Twitter en Facebook Trump een steuntje in de rug.

Maar de meeste vragen gaan over veronderstelde pogingen van Trump om het onderzoek daarnaar te dwarsbomen, zoals bijvoorbeeld het ontslaan van FBI-directeur Comey, destijds de leider ervan. Voor een gewone burger staat daar gevangenisstraf op, voor een president dreigt mogelijk afzetting.

De vragenlijst begint met "Wat wist u van de telefoongesprekken die (buitenland-adviseur) Michael Flynn voerde met de Russische ambassadeur in 2016?" en eindigt met "Wat weet u over een Oekraïens vredesvoorstel dat ter hand is gesteld aan (advocaat en adviseur) Michael Cohen in 2017?"

Aanklager Mueller zou ze graag persoonlijk aan Trump stellen. De advocaten van de president raden hem af zich vrijwillig aan zo'n verhoor te onderwerpen, omdat hij zich met zijn antwoorden vermoedelijk in de problemen zal brengen. Dat deed hij eerder al in interviews, zoals de keer dat hij tegen tv-netwerk NBC erkende dat hij FBI-directeur James Comey had ontslagen 'vanwege Rusland'.

Mogelijk zijn de vragen dan ook gelekt door iemand in de omgeving van de president, met de bedoeling dat hij op de nieuwszenders, die hij intensief volgt, in alle toonaarden te horen zal krijgen hoe indringend de vragen van Mueller zijn. Mueller kan de president overigens dagvaarden om toch verhoord te worden, en die kan dan alleen weigeren door zich te beroepen op zijn zwijgrecht als mogelijke verdachte.

Veel van de vragen van Mueller verwijzen naar kwesties die al eerder bekend werden, door graafwerk van journalisten of verhoren in het Congres. Mueller wil bijvoorbeeld weten of Trump van tevoren op de hoogte was van een overleg tussen zijn zoon Donald jr. en een Russische advocate, die hem 'vuiligheid over Clinton' in het vooruitzicht had gesteld.

Maar Mueller wil ook horen 'wat u weet over enige benadering door uw campagneorganisatie, inclusief Paul Manafort, van Rusland over mogelijke hulp bij de campagne'. Dat is nieuw: tot nu toe was alleen bekend dat Rusland Trump-mensen benaderde over mogelijke hulp bij de verkiezingen, niet het omgekeerde.

Veel van de vragen gaan over wat Trump precies wist en wat hij met zijn acties en uitspraken beoogde. Daarmee lijkt aanklager Mueller op zoek te zijn naar bewijs dat Trump niet toevallig het onderzoek hinderde, maar dat dit bewust zijn doel was. Alleen dan is er sprake van het misdrijf 'belemmering van de rechtsgang'.

Wie daarvan verdacht wordt, moet zijn woorden dus op een goudschaaltje wegen. Het lek naar The New York Times suggereert dat de hulptroepen van de president hem dat niet toevertrouwen.

Kelly: Trump is een idioot

De president van de Verenigde Staten is een idioot, volgens de medewerker die het meest intensieve contact met hem heeft, stafchef John Kelly. Althans, bronnen in het Witte Huis vertelden tv-netwerk NBC dat hij dat regelmatig roept. Kelly ontkent en noemt het bericht "totale bullshit, weer een zielige poging de mensen rond Trump te besmeuren".

Kelly is de tweede hoge medewerker van wie bekend wordt dat hij de geestelijke vermogens van Donald Trump in twijfel trekt. Voormalig minister van buitenlandse zaken Rex Tillerson zou hem een 'halve gare' hebben genoemd. Hij weigerde dat expliciet te ontkennen en werd enkele maanden later ontslagen.

Kelly wekte bij zijn aanstelling in juli vorig jaar hoge verwachtingen. De ex-generaal, tot dan minister van binnenlandse veiligheid, moest een einde maken aan de interne oorlogen en de chaotische, bij de dag levende werkwijze in het Witte Huis. Het eerste lijkt wel enigszins gelukt te zijn, maar aan de regeerstijl van de president zelf kon en wilde Kelly niets veranderen. De laatste weken kwamen berichten naar buiten dat Trump op zijn stafchef zou zijn uitgekeken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234