Zondag 22/09/2019

Gezondheidszorg

"MRI-scanners in overdrive dijken de wachtlijsten niet in"

Beeld Miene Dalemans

Almaar meer ziekenhuizen laten hun MRI-scanners overuren kloppen, tot 's nachts toe. In navolging van het stedelijk ziekenhuis in Aalst gaan nu ook twee MRI-scanners van het Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL) 22 uur op 24 draaien.

De MRI-scanner in het Algemeen Stedelijk Ziekenhuis Aalst (ASZ) was het eerste toestel in ons land dat, in april 2016, ook 's nachts aan het werk sloeg. Sinds eind oktober vorig jaar draait het toestel 22 uur per dag. Ook de twee MRI-scanners van het Sint-Jansziekenhuis in Genk - een van de twee campussen van Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL) - gaan vanaf maandag in overdrive: in plaats van van 7.30 uur tot 22.30 uur, zullen ook die toestellen van 5 uur tot 3 uur beschikbaar zijn voor onderzoek. Twee uurtjes moeten volstaan voor poetswerk en onderhoud.

De wachtlijsten zijn er niet meer onder controle te krijgen. "Voor een MRI-scan van de schedel bedraagt de wachttijd nu gemiddeld 29 dagen", zegt algemeen directeur van het ZOL Erwin Bormans. "Op een scan van de wervelkolom en de buikorganen is het ruim vijftig dagen wachten. Dat zijn vooroorlogse situaties."

Volgens Martijn Grieten, directeur medische beeldvorming van het ZOL, staat de basiszorg zwaar onder druk. "Het is dus meer dan wenselijk dat we er een derde MRI-toestel bij krijgen. Maar we krijgen er geen, omdat de federale overheid geen extra MRI's meer toekent door besparingen. Dus breiden we de openingsuren voor MRI-onderzoek uit. Als de wachtlijsten nog blijven groeien, gaan we patiënten de toegang tot de basiszorg moeten ontzeggen."

Het aantal MRI-scanners in België is wettelijk beperkt tot 121 toestellen, al hebben veertien ziekenhuizen in ons land nog altijd geen toestel. "Toch is de vraag om meer MRI-scanners geen zaligmakende oplossing voor het probleem van de wachtlijsten", zegt professor Geert Villeirs, voorzitter van de Belgische Vereniging voor Cardiologie. "Want dan lopen we het risico dat de aanvragen voor een scan toenemen, en we zitten nu al aan ruim een miljoen MRI-onderzoeken per jaar. Terwijl radiologen dit binnen het jaarlijkse gesloten budget van 1,25 miljard euro voor medische beeldvorming (waarmee het Riziv alle onderzoek terugbetaalt, red.) moeten inpassen."

Wat dan wel een oplossing is? "In kaart brengen welk deel van de onderzoeken werkelijk nodig is", zegt de professor. "We weten al twintig jaar dat het aantal CT- en MRI-onderzoeken gestaag stijgt, net zoals in de buurlanden. Dat komt omdat CT's en MRI's veel meer info geven dan de klassieke radiologische onderzoeken, zoals röntgenfoto's. In 2017 zaten we aan 4 procent meer MRI-onderzoeken dan in 2016. En dat aantal blijft stijgen."

Effectief nodig?

"De vraag is: hoeveel van die MRI-onderzoeken zijn ook effectief nodig?", vervolgt de professor. "Intussen is er een systeem uitgewerkt dat inhoudt dat een arts, wanneer hij een elektronische aanvraag voor een MRI-scan doet, meteen kan zien of de aanvraag nodig is, en ook een alternatief onderzoek - zoals een echografie - krijgt voorgesteld. We onderhandelen nu met de federale overheid en het Riziv om dat systeem nog dit jaar als pilootproject te kunnen opstarten."

Villeirs maakt zich sterk dat zo'n registratie van het aantal onnuttige MRI-onderzoeken het correct inschatten van het aantal benodigde toestellen gevoelig zal verbeteren. "In de VS bestaat zo'n systeem al en daar is gebleken dat liefst 10 procent van de MRI-onderzoeken onnodig is. Ook in Kroatië, waar het proefproject loopt, is een op de drie MRI-scans niet conform de richtlijnen. Gesteld dat je dezelfde resultaten krijgt voor België en dat huisartsen het systeem opvolgen, kan het niet anders of de wachtlijsten worden korter."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234