Zaterdag 23/10/2021

Mouse on Mars

Meesters van de fragmentatie

Duitsland heeft, sinds Can, Kraftwerk en eh, Tangerine Dream, altijd een pioniersrol gespeeld op het gebied van de elektronische muziek. En wie de jongste jaren de activiteiten van To Rococo Rot, Schneider TM, Tarwater en Kreidler heeft gevolgd, weet dat onze oosterburen ook in het digitale tijdperk nog altijd zeer bij de pinken zijn. Dat geldt ook voor Mouse on Mars, een duo uit Düsseldorf dat al actief is sinds 1992, met Idiology nu aan zijn zesde langspeler toe is en de luisteraar keer op keer verrast met nieuwe invalshoeken.

Andi Toma en Jan St. Werner zijn meesters van de fragmentatie: ze bedienen zich vooral van samplers, computers, synths en drummachines en goochelen met kale, minimalistische beats, verwrongen grooves en fijngesneden cut-ups. Dit keer vertoont de posttechno van Mouse on Mars echter ook invloeden van industrial two-step garage en worden de ratelende machines occasioneel verdrongen door melodieuze orkestrale klanken (zie: 'The Illking' en 'Paradical') die voor welgekomen rustpunten zorgen. De primitieve elektronica van 'Presence' herinnert aan Robert Wyatt, het kabbelende 'Fantastic Analysis' aan Van Dyke Parks en in het frivole 'Do It' komt zelfs de synthesizerspop uit de periode van Die neue Deutsche Welle weer even langswaaien. Dub, Broadway-musicals, Bollywood-soundtracks... Mouse on Mars speelt voortdurend met onverwachte referenties, om die vervolgens weer met nieuwe auditieve prikkels te overstemmen.

Drummer Dodo Nkishi neemt op Idiology de zangpartijen voor zijn rekening en voorts experimenteren de Muizen en hun gelegenheidshandlangers met violen, piano's en trompetten, wat voor een rijke klankkleur zorgt. Stilistisch springt het duo van de hak op de tak en soms vraag je je als luisteraar wel eens vertwijfeld af waar de rode draad is gebleven. Maar ook al dreig je in dit grillige geluidslandschap je oriëntatie te verliezen, de route blijft pittoresk genoeg om je tot het einde van de rit geboeid te houden. Het bewijs is bij deze geleverd: er ís leven op Mars.

Mouse on Mars, Idiology, Our Choice/Lowlands

Hawksley Workman

Kurt Weill speelt rock-'n-roll

In onze reeks spraakmakende debuten vragen we thans beleefd uw aandacht voor Hawksley Workman, een 25-jarige Canadees uit een of andere negorij die, op zoek naar een beetje opwinding in zijn leven, de bright lights van big city Toronto opzocht. Daar komt hij dezer dagen aan de kost als conciërge en als stepdanser bij de Toronto Tap Dance Academy, maar met een beetje geluk kan hij binnenkort van baantje veranderen. Op zijn cd For Him and the Girls, waarop hij zelf zo goed als alle instrumenten bespeelt, legt hij immers een verbluffende vocale souplesse aan de dag en manifesteert hij zich bovendien als een voortreffelijke liedjesschrijver. Workman is een jongen die de woordspelingen en dubbele bodems niet schuwt, getuige pittige regels van het type "Thank God you're timeless / Cause my watch got stolen". Ja, er mag al eens gelachen worden.

Thuis in Canada wordt de zanger al vergeleken met Jeff Buckley (vanwege zijn stem), met Rufus Wainwright (wegens zijn voorliefde voor vaudeville) en met David Bowie (om zijn stijl, die zowat het midden houdt tussen folkrock en glam). Zelf horen we echter, zeker in songs als 'Don't Be Crushed' en 'No More Named Johnny', veeleer affiniteiten met een dandyachtige romanticus als Lewis Furey, die in de tweede helft van de jaren zeventig briljante platen maakte zoals Lewis Furey en The Sky Is Crying. Elders, in het door stotterende gitaren aangedreven 'Tarantulove' bijvoorbeeld, klinkt onze extravagante Werkmens als een Kurt Weill die zich tot rock-'n-roll heeft bekeerd.

Soms leunt Hawksley Workman nog iets te nadrukkelijk tegen zijn helden aan, zoals in 'Stop Joking Around' en 'Paper Shoes', die onmiskenbaar gemodelleerd zijn naar plaatjes als Hunky Dory en Ziggy Stardust. Die jeugdzonden vallen hem echter makkelijk te vergeven, vooral als je rekening houdt met het niveau van de songs en de soms verrassende instrumentaties, waarin onder meer banjo's en trombones figureren. Luister voor alle zekerheid even naar 'Sweet Hallelujah', 'Safe and Sound' en 'Bullets', waarin fijntjes de machomentaliteit van het militaire apparaat op de hak wordt genomen

Hij ís er nog niet helemaal, maar hij komt er wel, deze Workman.

Hawksley Workman, For Him and the Girls, Isadora Records

Von Otter & Costello

Veel hoofd, weinig hart

Een kwarteeuw geleden begon hij zijn carrière als angry young man, maar sindsdien heeft Elvis Costello zich ontwikkeld tot een van de veelzijdigste talenten in de popmuziek. Brillemans houdt van uitdagende samenwerkingen en verkent graag muzikale werelden die nieuw voor hem zijn. Zo ging hij de voorbije jaren in zee met het klassieke Brodsky Quartet, saxofonist John Harle, jazzgitarist Bill Frisell en easy listening-icoon Burt Bacharach, en hoewel het resultaat niet altijd even overtuigend overkwam, kon je Costello tenminste niet verwijten dat hij almaar in hetzelfde kunstje verviel.

Zijn jongste project is alweer de vrucht van een weinig voor de hand liggende alliantie. Dit keer heeft hij een 'pop'plaat gemaakt met de Zweedse mezzosopraan Anne Sofie von Otter, een dame die doorgaans werk van Verdi, Berlioz, Mendelssohn of Mozart interpreteert. Enkele jaren geleden schreef Costello voor haar al de liederencyclus Three Distracted Women, maar wat hem vooral interesseerde, was hoe Von Otter haar bijzondere expressievermogen ten dienste zou kunnen stellen van niet-klassieke songwriters zoals Ron Sexsmith, Tom Waits, Brian Wilson, Kate McGarrigle en... hemzelf. De begeleiders werden zowel in academische als popmiddens gerekruteerd, zodat drummer Michael Blair, pianist Steve Nieve en gitarist Billy Bremner hier bijvoorbeeld te horen zijn naast de strijkers van Fleshquartet.

De arrangementen zijn zonder meer geslaagd en Anne Sofie von Otter blijft natuurlijk een vaardige zangeres met een aan de perfectie grenzende technische controle. Als For the Stars desondanks geen onverdeeld succes is, heeft dat vooral met overtuigingskracht te maken. Popmuziek ontleent haar magie veeleer aan inlevingsvermogen dan aan vocale acrobatieën. En hoezeer Von Otter ook haar best doet, als ze 'Go Leave' of 'Baby Plays Around' zingt, heb ik er moeite mee haar te geloven. De vertolking komt te veel uit het hoofd, te weinig uit het hart. De ontmoeting tussen deze twee artiesten uit totaal verschillende milieus is in talloze opzichten leerzaam en interessant. Maar een klassiek werkstuk heeft het helaas niet opgeleverd.

Anne Sofie von Otter & Elvis Costello, For the Stars, Deutsche Grammophon

The Avalanches

Kringloopmuziek

Australië mag dan al down under liggen, in de rockmuziek heeft het wel altijd een rol van betekenis gespeeld. Alleen in de dance-sector bleef het land van de kangoeroes tot nu toe opvallend afwezig, maar dankzij The Avalanches komt daar nu verandering in. Het zestal uit Melbourne groeide op met uit de afprijsbakken geplukte vinylplaten. Na jaren aanmodderen in allerlei bandjes besloten de leden hun instrumenten aan de wilgen te hangen en voortaan als sampletovenaars door het leven te gaan. Since I Left You, hun langspeeldebuut, is dan ook recyclagekunst par excellence. De disco-, funk-, house- en hiphopnummers van The Avalanches worden geconstrueerd volgens het dadaïstische principe dat in het begin van de twintigste eeuw werd geïntroduceerd door de Roemeense dichter Tristan Tzara. De man knipte losse woorden en zinnen uit de krant, gooide die in een hoed, schudde ze flink door elkaar en combineerde ze vervolgens tot nieuwe gedichten.

The Avalanches van hun kant gebruiken op hun eerste cd zo'n negenhonderd verschillende samples, van Kid Creole tot Boney M en van soundtracks tot slappe lounge, en bouwen er op een behendige manier nieuwe nummers mee. Het resultaat is pretentieloze maar opwindende kringloopmuziek met een hoog cartoongehalte. Op haar best klinkt de groep verfrissend en zinnenprikkelend, op haar slechtst een beetje vermoeiend, omdat ze soms te veel informatie in één track wil proppen. Maar fuifnummers die nog om een feestplaat verlegen zitten, doen er goed aan dit kleinood van The Avalanches sito presto aan hun boodschappenlijst toe te voegen. Hun dansvloer zal glimmen als nooit voorheen.

The Avalanches, Since I Left You, XL Recordings

Cosmic Rough Riders

Pop uit de slagerswinkel

Paul Weller en Liam Gallagher zijn al toegewijde fans, dus met een beetje geluk weten de Cosmic Rough Riders binnenkort ook wel tot úw woonkamer door te dringen. Vrees echter niet voor ongewenst bezoek: dit combo, onder leiding van zanger, gitarist en liedjesschrijver Danny Wylie, grossiert immers in glinsterende, psychedelische popparels die in geen enkel juwelenkistje zouden misstaan. De meerstemmige zangpartijen, sierlijk opkrullende Rickenbacker-gitaren en kwikzilveren melodieën van de groep wijzen eensgezind naar de Westcoastsound, zoals die in de jaren zestig werd ontwikkeld door The Byrds, The Beach Boys en Crosby, Stills & Nash. Het gekke is dat de Riders nog nooit een voet in Amerika hebben gezet, maar afkomstig zijn uit Castlemilk, een troosteloze voorstad van Glasgow, waar werkloosheid, geweld en ongebreideld drugsgebruik schering en inslag zijn.

Cosmic Rough Riders namen hun eerste twee platen op in de plaatselijke C Sharp studio, een omgebouwde slagerswinkel, en het is opmerkelijk hoezeer hun zonnige geluid contrasteert met de grauwheid van hun biotoop. Ook Alan McGee, de vroegere eigenaar van Creation Records en tegenwoordig de bezieler van het Poptones-label, raakte er prompt van onder de indruk. Hij bood de Schotten een contract aan en schraapte de beste nummers uit hun twee bestaande langspelers bij elkaar met het oog op Enjoy the Melodic Sunshine, een voortreffelijke compilatie die bij liefhebbers van de vroege R.E.M. gegarandeerd in goede aarde zal vallen. De Cosmic Rough Riders klinken schaamteloos retro ('tijdloos' corrigeert Wylie), maar dat mag de pret niet drukken. Want popdeunen zoals 'The Gun isn't Loaded', 'Have You Heard the News Today?' of 'Melanie' klinken catchy genoeg om in ieder tijdsgewricht onweerstaanbaar te mogen heten.

Cosmic Rough Riders, Enjoy the Melodic Sunshine, Poptones

Dirk Steenhaut

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234