Woensdag 12/05/2021

NieuwsVersoepelingen

Motivatiepsycholoog Vansteenkiste: ‘We hadden in februari moeten doorduwen voor ons einddoel’

Maarten Vansteenkiste:  “Toen de contactberoepen opengingen, hebben we een daling van de motivatie gezien. Mensen denken dan dat de situatie veilig is, het risicobesef daalt.” Beeld Wannes Nimmegeers
Maarten Vansteenkiste: “Toen de contactberoepen opengingen, hebben we een daling van de motivatie gezien. Mensen denken dan dat de situatie veilig is, het risicobesef daalt.”Beeld Wannes Nimmegeers

‘In februari, toen de cijfers aan het stagneren waren, hadden we eigenlijk moeten doorduwen en naar ons einddoel toewerken.’ Dat zei motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste (UGent) in De Zevende Dag. Ook professor huisartsengeneeskunde Dirk Devroey (VUB) zat op dezelfde lijn en zei dat we de ‘cijfers niet genoeg hebben zien dalen om nu al te lossen’.

“Je weet dat als je de scholen nu opent, je het reproductiegetal met 7 procent omhoog gaat duwen. Dat zal dan weer boven de 1 komen, terwijl het niet onder de 1 gezakt was”, stelde Devroey in De Zevende Dag. Een reproductiewaarde (R-waarde) van 1 betekent dat één besmette persoon er gemiddeld één andere besmet. Als schepen van Onderwijs in Overijse zal hij wel de scholen in zijn gemeente morgen openen zoals de overheid dat voorzien heeft. Volgens Devroey heeft de paaspauze nut gehad. “Vóór de paaspauze was de grootste groep van besmette personen die van mensen jonger dan twintig. Nu zien we dat dat net de groep is met het minste besmettingen, dus de paaspauze heeft wel degelijk effect gehad op die groep.”

Maar de cijfers zijn niet voldoende gedaald, aldus Devroey, “om de R-waarde naar beneden te halen”. “Als je een echte lockdown doet, dan heb je een daling van 43 procent. Als je contactberoepen en essentiële winkels sluit, dan zit je op een daling van 12 procent. Het zijn allemaal cijfertjes, het is eigenlijk vrij eenvoudig.”

Gebrek aan motivatie

Motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste wijt de slechte cijfers van vandaag onder meer aan een gebrek aan motivatie, waar de overheid volgens hem deels verantwoordelijk voor is. “Toen de contactberoepen opengingen, hebben we een daling van de motivatie gezien. Mensen denken dan dat de situatie veilig is, het risicobesef daalt. Er is een systematisch verband tussen motivatie op een bepaald moment in de tijd en de coronacijfers weken later. Op basis van het nonchalantere gedrag in februari, konden we deze cijfers voorspellen, en de overheid heeft dat mee in de hand gewerkt”, aldus Vansteenkiste.

Volgens de professor hadden we in februari moeten doorduwen om een veiliger niveau te bereiken. “Ik merk nu meer en meer een polarisatie tussen mensen die een strikte lockdown willen en anderen die het helemaal gehad hebben.” Volgens Vansteenkiste heeft dat ook te maken met een gebrek aan coherentie tussen alle maatregelen. Hij pleitte ervoor om “niet te beginnen met de timing, maar met het doel”. “Doelen zijn de grootste motivationele hefboom.” Hij vond het op dat vlak jammer dat, met het in de koelkast steken van de coronabarometer, de overheid “het kind met het badwater heeft weggegooid.”

Dirk Devroey: “Nu zeggen dat we naar 500 bedden op intensieve moeten, dat is zeer veraf voor de mensen. We moeten zeggen: ‘In jouw gemeente mogen de terrassen weer open, als de cijfers zakken onder de 200 besmettingen per honderdduizend inwoners per week’.” Beeld BELGA
Dirk Devroey: “Nu zeggen dat we naar 500 bedden op intensieve moeten, dat is zeer veraf voor de mensen. We moeten zeggen: ‘In jouw gemeente mogen de terrassen weer open, als de cijfers zakken onder de 200 besmettingen per honderdduizend inwoners per week’.”Beeld BELGA

“Dat de mensen hun lot in eigen handen hebben, dat is de crux van het geheel.” Hij voegde eraan toe dat de mensen van doel naar doel moeten worden gecoacht, zodat het tijdspad duidelijk en voorspelbaar is. De vooropgestelde voorwaarden voor de doelstelling van 8 mei en begin juni zijn voor Vansteenkiste niet of onvoldoende gespecifieerd.

Professor Devroey brak een lans om de motivatie van de mensen te vergroten door doelstellingen na te streven op gemeentelijk niveau. “Nu zeggen dat we naar 500 bedden op intensieve moeten, dat is zeer veraf voor de mensen. We moeten zeggen: ‘In jouw gemeente mogen de terrassen weer open, als de cijfers zakken onder de 200 besmettingen per honderdduizend inwoners per week’.”

“10 à 20 bedden per provincie”

Katrien Bervoets, algemeen medisch directeur van de ZNA-ziekenhuizen, voegde er nog aan toe dat de angstsfeer die in de eerste golf aanwezig was, op een gegeven moment is omgeslagen, omdat mensen niet in angst willen blijven leven. Bervoets maakte zich wel zorgen om de capaciteit van de ziekenhuizen, vooral op de afdeling intensieve verzorging. “Het water staat aan de lippen. Een klein golfje erbij gaat een enorm verschil maken.”

Grosso modo zijn er nog maar “10 à 20 bedden per provincie vrij”, voor Covid- én voor niet-Covid-zorg tesamen. “Dat is niet veel”, wist Bervoets. Ze benadrukte dat de bestaffing van die bedden nog een groter probleem is dan de bedden zelf, waarvan nu ongeveer de helft is ingegeven voor Covid-patiënten. “De klassieke hulpcentrales blijven wel functioneel, maar je zal misschien niet in je eigen regio kunnen worden gehospitaliseerd”, relativeerde ze de uitspraak van biostatisticus Geert Molenberghs (UHasselt) dat “niemand je zal kunnen helpen als je straks na je terrasje een ongeval hebt”.

Volg alle ontwikkelingen rond het coronavirus in onze liveblog.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234