Dinsdag 10/12/2019

Moslims in de voetballerij

Dat Hassan en Fellaini geweldige voetballers zijn, wordt dan weer nooit aan hun moslim-zijn gekoppeld

Noel Clycq hekelt de stereotypen van moslims in de sportverslaggeving

@5 INFO Opinie:Noel Clycq is onderzoeker aan het Centrum voor Migratie en Interculturele Studies aan de Universiteit Antwerpen.@4 DROP 2 OPINIE:Na een Luiks volksfeest dat dagen voortduurde, begon trainer Preud'homme gisteren opnieuw met trainingen op Sclessin. Dat Standard de landstitel in de wacht sleepte, is ondertussen bekend. Dat Marouane Fellaini en Mohamed Sarr, twee sterkhouders van de ploeg, een islamitische achtergrond hebben, is minder bekend. Hun aandeel in het winnen van dit kampioenschap is groot. Dat ze moslim zijn, wordt niet gebruikt om hun voetbaltalent te roemen. Dat verwacht men ook niet. Niettemin blijken bepaalde stereotiepe beelden over 'de moslim(a)' een instrument om gedrag te verklaren of om een situatie te schetsen.

Moslims zijn een sterk gecontesteerde en geproblematiseerde 'groep' in de Vlaamse (en bij uitbreiding West-Europese) samenleving. Die problematisering vind je terug in allerlei mediareportages. Daarover zijn verschillende boeken en onderzoeksrapporten volgeschreven.

Wat echter steeds meer opvalt, is dat die negatieve stereotypering van moslims ook in 'niet-moslimgerelateerde' berichtgeving opduikt. Schrijvers gebruiken soms een stereotiep moslimbeeld om een bepaalde situatie waar het moslim-zijn helemaal niet terzake doet uit te leggen of aan te klagen. U verwacht het mogelijk niet, maar enkele voorbeelden uit de Belgische voetbalverslaggeving kunnen dat verduidelijken.

Zijn column van 21 april in De Morgen wijdt Hugo Camps aan de zopas overleden oud-Anderlechtvoorzitter Constant Vanden Stock. Voorwaar, een verhaal waarin je niet zo snel een moslim(a) zou verwachten. Toch blijkt 'de moslima' het (vanzelf)sprekende voorbeeld om aan te duiden hoe de vrouw van Constant Vanden Stock zich gedroeg. Niet dat zij als een moslima heeft geleefd, schrijft de auteur, maar in de publiciteit kwam ze toch niet vaak. Een vrouw die niet veel in de pers komt? Een moslima die nooit buiten mag.

Andere voorbeelden vindt men terug in de blogs van sportverslaggever Chris Van den Abeele van de VRT. Dat hij kritisch staat ten opzichte van de islam en moslims moge duidelijk zijn. Dat is zijn recht natuurlijk. Maar in zijn kritiek verliest hij wel het een en ander uit het oog. Zo verwijt hij de Anderlechtvoetballer Ahmed Hassan dat hij niet met zijn vrouw pronkt, in tegenstelling tot elke andere voetballer. Volgens de schrijver is het omdat Hassan moslim is dat hij zijn vrouw in de auto laat zitten (in de auto opsluit) en er niet mee loopt te pronken. Beseft de schrijver van die blog welk beeld hij hier uiteindelijk ook over vrouwen construeert? Waarschijnlijk wel. Want hij schrijft zelf dat hij liever met zijn vrouw loopt te pronken dan met zijn auto. Vrouwen en auto's staan op hetzelfde niveau, feministen zullen het graag horen.

Dat de voetballer Mbark Boussoufa, eveneens moslim, met een knappe vrouw in een weinig verhullende outfit op het Gala van de Gouden Schoen verscheen, laat de schrijver wijselijk achterwege. Dat past immers niet in zijn moslimplaatje.

Gelijkaardige opinies verschijnen regelmatig in voetbalartikels waarbij het islamisme van bepaalde personen wordt uitvergroot en geëssentialiseerd. Marouane Fellaini reageert furieus op een klap in het gezicht die hij van zijn ploegmaat Jovanovic krijgt? Dat is toch logisch, want Fellaini is moslim en voor moslims is zo'n klap een grove belediging. Zou een Belgische, christelijke voetballer zijn andere wang aanbieden? Dat Hassan, de zogenaamde Farao van het Astridpark, en Marouane Fellaini, een van de sterkhouders van landskampioen Standard, ook geweldige voetballers zijn, wordt dan weer nooit aan hun moslim-zijn gekoppeld.

Met die voorbeelden wil ik slechts aangeven dat er stilaan een beeld is gecreëerd, natuurlijk niet enkel in of door de media, waarbij moslims als groep bepaalde stereotypen krijgen opgekleefd. Een moslimvrouw wordt per definitie onderdrukt, een moslimman sluit zijn vrouw op en is beledigd als je hem in het gezicht slaat. Die beelden worden zelfs terloops gebruikt om bepaalde situaties waar het moslim-zijn totaal niet terzake doet, te schetsen. De islamitische achtergrond van bepaalde personen vormt de ultieme verklaring voor hun gedrag.

De verhalen die op basis van die negatieve beeldvorming over moslims worden geconstrueerd zijn soms zo absurd dat ze pijnlijk worden. Hier af en toe bij stilstaan kan geen kwaad, te meer omdat dit er op wijst hoe wijdverspreid en 'normaal' die negatieve beeldvorming over onze moslimmedeburgers is geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234