Zondag 26/05/2019

Religie

Moskeeën dienen klacht in bij Unia: ‘Banken weigeren ons als klant’

Welke moskeeën precies aan de alarmbel trekken, is niet duidelijk, maar de klachten lijken uit heel het land te komen. Beeld Bas Bogaerts

Worden moskeeën in ons land systematisch geweerd door de banken? Verschillende islamitische gebedshuizen hebben deze week een klacht ingediend bij Unia: bestaande rekeningen zouden geblokkeerd worden en nieuwe rekeningen geweigerd. ‘Een reden krijgen we nooit.’

Vanuit de Belgische moslimgemeenschap wordt aan de alarmbel getrokken over de moeilijke relatie tussen moskeeën en banken. Bij Interfederaal Gelijkekansencentrum Unia liep woensdag een melding binnen van verschillende gebedshuizen, zegt woordvoerder Bram Sebrechts. “Er wordt aangeklaagd dat rekeningen gesloten of geblokkeerd worden, en dat de gebedshuizen geen nieuwe rekeningen kunnen openen bij een bank.”

Welke moskeeën de klacht indienden, is voorlopig onduidelijk. De aanzet lijkt vanuit enkele Antwerpse gebedshuizen te komen, maar dezelfde klachten komen ook van elders in het land. “De situatie wordt erger en erger”, bevestigt Mimoun Aquichouh van Moskee Annasr in Vilvoorde. “Moskeeën krijgen steeds vaker te horen van een bank dat ze klant af zijn en een nieuwe bank moeten zoeken. Maar die sturen altijd een negatief advies.”

Ook Redouane Adahchour van de Molenbeekse moskee Al Moutaquine, beaamt dat banken de laatste jaren systematisch moskeeën weren. “Toch zeker wat de Brusselse moskeeën betreft. Op de Vlaamse en Waalse heb ik zelf minder zicht, maar ik vang vanuit hun hoek dezelfde signalen op.” 

Wantrouwen

De reden? “Krijgen we nooit”, klinkt het unisono. Banken zijn dan ook niet wettelijk verplicht om het weigeren van een rekening te verantwoorden. Maar bij de moskeeën is er duidelijk een nijpend gevoel: dat de banken hen wantrouwen. “De politie die informatie opvraagt over 1 van onze 500 leden die een bedrag stort, is al reden genoeg om bang te worden voor een onderzoek”, geeft Aquichouh aan.

Een andere bron bij een Antwerpse moskee stelt het scherp, en meent dat de schrik er bij banken in zit dat de financiering van moskeeën naar salafistische bronnen of witwaspraktijken uit het drugsmilieu kan leiden: “De hele boekhouding, de identiteitsgegevens van de imams, alles vragen ze op. Ze doen in feite het werk van de politie, niet dat van een bank. Zelfs als er niets van aan is, krijgen we de droge boodschap: jullie profiel past niet in ons beleid.” Volgens die bron is het simpel: “Vermeld de term ‘moskee’ en je ligt eruit.”

Volgens Aquichouh is het een verhaal dat al langer aansleept en is het klimaat sinds 2013 grondig veranderd. “Vroeger was het omgekeerd en liepen de banken achter de moskeeën aan. Er zit nu eenmaal wel wat geld in. Maar de terrorismegolf heeft een verandering teweeggebracht in de relatie.” Dat de klacht er nu pas komt zou vooral een kwestie van communicatie zijn: “Blijkbaar dachten veel moskeeën dat ze de enige waren die hiermee geconfronteerd werden.”

Adahchour wijst daarnaast naar het gebrek aan erkenningen voor moskeeën als een belangrijke oorzaak. Momenteel zijn er in Vlaanderen 27 en in Brussel 17 erkende moskeeën, waaronder Al Moutaquine. “Als oude, grote en erkende moskee worden wij gelukkig niet getroffen, voor nieuwe spelers is het helaas onbegonnen werk.” 

Begin dit jaar liet Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans (N-VA) weten dat als het van haar afhangt, er de volgende vijf jaar geen enkele erkenning bijkomt. Op basis van een KU Leuven-rapport zou er een proefperiode van vijf jaar moeten komen, waarbij aan een reeks nieuwe voorwaarden voldaan moet zijn. Bijvoorbeeld rond de giften die de gebedshuizen ontvangen uit het buitenland.

Risicoschuw

Bankenfederatie Febelfin kan niet bevestigen dat banken moskeeën effectief weren, maar CEO Karel Van Eetvelt begrijpt wel dat financiële instellingen hun voorzorgen nemen. “Banken moeten nu eenmaal veel rigoureuzer dan vroeger naar de risico’s kijken”, zegt Van Eetvelt. Hij wijst naar de miljoenenboete die ING vorig jaar kreeg naar aanleiding van verschillende witwaspraktijken van klanten: 775 miljoen euro om precies te zijn. “Banken zijn vandaag aansprakelijk geworden voor de transacties van hun klanten, waardoor ze binnen bepaalde sectoren elk risico mijden. Ook de diamantsector wordt al verschillende jaren geweerd. Met godsdienst heeft het dus niets te maken.”

Van Eetvelt geeft toe dat die risicoschuwe aanpak ervoor zorgt dat mensen zonder kwade bedoelingen getroffen worden door een paar rotte appels. “Maar dat is de keerzijde van een maatschappelijke keuze die we hebben gemaakt: banken kunnen zich geen enkele fout meer veroorloven”, zegt Van Eetvelt, die bijvoorbeeld ook naar de bontbedrijven wijst. “Slecht voor het imago, dus met die bedrijven gaan banken niet in zee.”

“We zullen de banken nu contacteren om na te gaan waarom deze specifieke gebedshuizen geweerd worden en of er sprake is van discriminatie”, zegt Unia-woordvoerder Sebrechts, al geeft hij aan dat het geen evidente zaak is om dat uit te maken. In het verleden kwamen er bij Unia al gelijkaardige klachten binnen van particulieren of een enkele moskee: “Doordat banken een weigering niet moeten verantwoorden, tast je juridisch gezien in het duister.”

Vanuit verschillende moskeeën wordt nu echter naar een overleg gestreefd samen met het hoogste niveau, de Moslimexecutieve en het beleid. Adahchour en Aquichouh bevestigen dat er eind deze maand een samenkomst zou volgen. “We moeten toch ergens aankloppen?”, zegt Aquichouh. “Anders kunnen moskeeën hun rekeningen straks enkel cash betalen. Is dat dan beter?”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.