Zaterdag 27/02/2021

Moorden wijzen in richting van Al Qaida

De moord op twee Belgische toeristen gisteren in de Jemenitische Hadramawtregio, de geboortegrond van de familie van Osama bin Laden, komt nauwelijks een halfjaar na de moord op zeven Spaanse toeristen in de Maribregio, die sinds de jaren negentig berucht is wegens het hoge aantal ontvoeringen van buitenlanders. Deze aanslagen zijn evenwel van een heel andere aard.

door Catherine Vuylsteke

Jemen kreeg eind jaren negentig een slechte naam wegens zijn hoge aantal ontvoeringen: tussen '91 en april '98 werden 124 mensen ontvoerd, doorgaans toeristen die door lokale clans werden gekidnapt om de centrale overheid tot concessies te dwingen, die uiteenliepen van elektriciteits- of waterbevoorrading voor een specifieke regio tot het vrijlaten van verwante misdadigers van gemeen recht. Bij die ontvoeringen vielen zelden doden, behalve dan in '98 in Abyan, toen vier van zestien gekidnapte toeristen werden omgebracht. In de daaropvolgende vijf jaar werden nog meer dan 150 mensen ontvoerd, maar sinds eind 2002 is dat fenomeen duidelijk op zijn retour.

De boom van ontvoeringen werd enige tijd geleden door Abdulaziz al-Saffaq, uitgever van de Engelstalige Yemen Times en voorzitter van 's lands mensenrechtencommissie, als volgt uitgelegd: "De staat functioneert niet, de bureaucratie is corrupt. En er is geen sprake van nationale eenheid. Het land is een verklontering van regio's waar clans de plak zwaaien. De clanoversten voelen zich boven de wet verheven. Het zijn dieven die vinden dat hun collega-dieven in Sana'a, de ambtenaren in pak, hun buit met hen moeten delen. Ze zetten hun eis kracht bij met die ontvoeringen en halen hun slag vaak thuis: meestal worden de eisen van de ontvoerders ingewilligd om de slachtoffers vrij te krijgen. Een beter idee zou zijn om het geld dat de afgelopen jaren in de zakken van de corrupte politici is verdwenen, te investeren in ontwikkelingsprojecten."

De moorden op de Belgische toeristen en op de Spaanse reizigers vorig jaar worden door waarnemers evenwel anders uitgelegd. Immers, het was hier niet de bedoeling om concessies af te dwingen, maar om westerlingen te doden, acties die makkelijker in verband kunnen worden gebracht met aan Al Qaida verbonden groeperingen waarvan al sinds eind jaren negentig duidelijk is dat ze in Jemen actief zijn. Zo eisten ze toen onder meer de verantwoordelijkheid op voor de aanslag op de USS Cole, waarbij op een VS-schip dat in de haven van Aden aangemeerd lag zeventien Amerikanen stierven. In die zaak werden toen verschillende arrestaties verricht, maar een aantal veroordeelde vermeende kopstukken van Al Qaida in Jemen wist in februari 2006 uit de gevangenis in de hoofdstad Sana'a te ontsnappen. Zo is de gewezen bodyguard van Bin Laden, Fawz al-Wajeh, toen verdwenen, alsook Ahmad al-Badawi, op wiens hoofd de VS een prijs van 5 miljoen dollar hebben gezet.

Officieel heeft de Jemenitische president Saleh zich ingeschreven in de VS-oorlog tegen het terrorisme, maar tegelijk heeft zijn autoritaire regime een historische band met extremistische moslims zoals Abd al-Majid al-Zindani, op wie hij in de jaren tachtig en negentig uitvoerig een beroep heeft gedaan in zijn strijd tegen de socialistische YSP, die tot 1990 de plak zwaaiden in het toen nog onafhankelijke Zuid-Jemen. Volgens Washington is de Al-Imamuniversiteit in Sana'a van Al-Zindani een rekruteringsoord voor jihadi's. Terreurexperts menen dat de man tevens de religieuze mentor is van Bin Laden, wiens familie oorspronkelijk afkomstig is uit de Hadramauthregio, waar de Belgische vrouwen gisteren werden vermoord.

In een interview vorige zomer zei de Jemenitische minister van Binnenlandse Zaken Al-Alimi zelf dat "er gerekruteerd wordt voor de strijd, waarbij omgerekend 1.300 dollar wordt verstrekt aan kandidaat-martelaars die de anti-Amerikaanse krachten in Irak willen versterken".

Analyse: Jemen, een Afghanistan op een Arabisch schiereiland, blz. 18

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234