Dinsdag 18/01/2022

Duitse defensie

Mooie foto minister, wapens defect

null Beeld Foto AFP
Beeld Foto AFP

De Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen krijgt kritiek dat ze zich graag laat fotograferen tussen soldaten, straaljagers en tanks. Maar intussen verkommert het materiaal.

VAN ONZE CORRESPONDENT ROLF BOS

'Misschien moet mevrouw de minister zich wat minder bekommeren om mooie fotomomentjes en zich wat meer gaan richten op de echte arbeid.' De politieke kritiek op de Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen (CDU) was begin deze week meer dan bijtend. Vorige week werd bekend dat veel gevechtsmateriaal van de Duitse krijgsmacht wegens achterstallig onderhoud nauwelijks inzetbaar is.

Veel gevechtsvliegtuigen, transportvliegtuigen en raketafweerinstallaties staan defect in de werkplaatsen. De situatie is zelfs zo erg dat Duitsland, mocht de nood aan de man komen, niet kan voldoen aan de minimale NAVO-eisen, schrijven militaire analisten.

Het was een pijnlijk moment vorige week, voor minister Urusla von der Leyen (CDU). Donderdag vloog ze met een trosje journalisten naar Noord-Irak, om daar de Koerden persoonlijk een hart onder de riem te steken in de harde strijd tegen IS. Ze bracht mooi nieuws mee. Twee weken eerder had Berlijn immers een historisch besluit genomen door wapens te gaan leveren aan de Koerden.

Graag had Von der Leyen in Erbil een deel van de wapenzending vorige week al aan de Koerden overhandigd. Ze stond echter met lege handen op de landingsbaan. De transportvliegtuigen van de Luftwaffe die de wapens, onder meer achtduizend moderne Heckler & Koch G36-geweren plus nog eens dertig Milan-antitanksystemen, moeten overbrengen staan met pech op diverse bases in Duitsland.

Erger nog, de Duitse militairen die de Koerden wegwijs moesten maken in deze moderne wapens, stonden onderweg vast in Bulgarije. Hun C-160 Transalltransportvliegtuig lekte kerosine en bleek dringend aan reparatie toe. Vrijwel op hetzelfde moment werd bekend dat een transportvliegtuig van de Duits luchtmacht dat met hulpgoederen voor Ebola-patiënten richting Dakar vloog, met panne op de luchthaven van Gran Canaria stond.

Der Spiegel sprak het afgelopen weekeinde van 'Pleiten, Pech und Pannen', de trotse Bundeswehr als hoofdacteur in een 'Slapstick-Film'. De Lufthansa doet, met een tussenstop in Wenen, zes uur over het traject naar Noord-Irak, schreef het weekblad. De Fallschirmjäger die de Koerden de komende weken moeten gaan trainen, deden er de afgelopen dagen zes dagen over.

En er staan niet alleen veel transportvliegtuigen aan de grond, ook een groot aantal van de Duitse Tornado-straaljagers doet het niet meer. Daarnaast is de helft van de Patriot-afweerraketinstallaties waarover Duitsland beschikt, niet langer 'einsatzbereit'. Ook met de Tiger-gevechtshelikopters en enige tientallen Sea Lynx-helikopters is het kommer en kwel. Bovendien schijnt er ook nog van alles mis te zijn met sommige Duitse onderzeeërs. Kortom, slechte reclame voor de derde wapenexporteur van de wereld.

Nieuw is het allemaal niet dat de Duitse krijgsmacht met achterstallig onderhoud kampt. Net als in Nederland is er de afgelopen jaren flink op het leger bezuinigd. Oud materiaal, zoals de Transall-transportvliegtuigen en de Eurofigter-straaljagers, wordt niet tijdig vervangen of het ontbreekt aan geld om nieuwe onderdelen te kopen. En als er dan wel een budget beschikbaar is, laat de industrie het afweten, door nieuw materiaal met vertraging te leveren.

Komt nog bij dat veel gevechtsmateriaal dat door het Duitse leger in Afghanistan is gebruikt, nog niet is gerepareerd of vervangen. Bovendien zette bondskanselier Angela Merkel in haar vorige regeerperiode de dienstplicht in de ijskast. Gevolg: er is een tekort aan goed opgeleid personeel.

Het is een 'Sparkurs'-proces dat zich al jaren geleden heeft ingezet, maar Ursula von der Leyen, de eerste vrouw die een klein jaar geleden in Duitsland minister van Defensie werd, wordt nu wel politiek verantwoordelijk gehouden voor dit achterstallig onderhoud en de vele pechgevallen.

Parlementariërs van coalitiegenoot SPD en de oppositie houden haar voor dat zij niet tijdig heeft aangegeven dat de situatie zo penibel is. Ze hield zich, luidt de kritiek, de eerste maanden met te veel bijzaken bezig. Toen zij aantrad wilde ze het leger vooral 'attractiever' maken als arbeidsplaats, ook voor vrouwen, met meer kinderdagverblijven en deeltijdwerk. Ze liet zich graag mooi uitgelicht fotograferen te midden van soldaten, voor straaljagers en tanks. Maar ondertussen verkommerde het materieel, klinkt het nu.

Von der Leyen kreeg een klein jaar geleden het ministerie van Defensie toegeschoven. De CDU-politica wordt als een mogelijke opvolgster gezien van Angela Merkel. Het zware ministerie wordt als een mooie opstap richting het hoogste podium gezien. Maar eerst dient ze haar lopende ambtstermijn tot een goed einde te brengen.

null Beeld AP
Beeld AP

Voorgangers als Thomas de Maizière en Karl Theodor zu Guttenberg, ook ooit als kroonprinsen van Merkel genoemd, lukten dat niet. De laatste politicus die de carrièresprong wel lukte was Helmut Schmidt, in 1974.

Hoewel de kritiek op Von der Leyen stevig is, ook vanuit kringen van coalitiegenoot SPD, zegt de minister zelf dat Duitsland aan 'al zijn verplichtingen kan voldoen'. Aan de ontstane problemen wordt hard gewerkt.

Ook bondskanselier Merkel blijft haar politieke vriendin door dik en dun steunen. Voorlopig, want redt Von der Leyen het niet, dan zal Merkel haar rücksichtlos laten vallen. Dat bewees ze eerder bij haar politieke vrienden Thomas de Maizière en Karl Theodor zu Guttenberg.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234