Maandag 03/08/2020

'Mooi om bovenaan op de ladder te eindigen'

Heeft Black Sabbath zijn laatste noot gespeeld? Daar leek het op toen de band op Graspop 2016 afscheid nam van de fans. En dan was er de titel van de tournee: The End. Gitarist Tony Iommi: 'Ik ben trots op een halve eeuw muziek.'

Het laatste concert van hun tournee, in Birmingham, werd op 4 februari live gestreamd, zodat miljoenen metalfans van over de hele wereld mee afscheid konden nemen. Een allerlaatste keer 'Iron Man' en 'War Pigs', om toepasselijk te eindigen met hun bekendste song 'Paranoid'. Het optreden wordt nu uitgegeven op plaat en dvd, onder de naam The End. Het einde. Boeken toe. Groep ontbonden.

Maar gitarist, riffkoning en bezieler Tony Iommi (69) klinkt plots minder resoluut wanneer we hem spreken: "Dit is zeker het einde van lange tournees voor Sabbath. Maar enkele optredens her en der zie ik nog wel zitten. En nieuwe muziek schrijven ook."

Hoe kijkt u terug op dat laatste concert in Birmingham?

Tony Iommi: "Triest was ik niet, nerveus evenmin. Ik zag veel bekende gezichten in de massa, fans uit Zuid-Amerika bijvoorbeeld die ons over de hele wereld gevolgd hebben. Ik besefte die avond gaandeweg dat het allicht de laatste keer was dat ik sommige songs aan het spelen was. Ik voelde vooral dankbaarheid, dat we het tot een goed einde hebben gebracht."

Bedoelt u daarmee de tournee? Of hebt u het over uw carrière en de lymfeklierkanker die vijf jaar geleden bij u werd vastgesteld.

"Ik ben trots dat we een halve eeuw muziek hebben gemaakt. Dat mensen ons zijn blijven steunen. Zo lang, zo rigoureus. Ik moet je zeggen dat onze beginjaren erg moeilijk waren. Mensen huldigen ons nu als pioniers van een nieuw genre, maar eind jaren 60 waren critici en publiek bikkelhard. Ze begrepen niet wat we deden. We zijn in die storm onze eigen koers blijven varen. Met vallen en opstaan, ontslagen bandleden, pieken en dalen. Heaven and hell. Dan is het mooi om bovenaan op de ladder te kunnen eindigen."

U bent onlangs kankervrij verklaard. Opgelucht?

"Eerlijk? Niet echt. Het kan altijd terugkomen. Ik leef van dag tot dag. Dat kankerbeest gaat niet zomaar uit mijn gedachten. Ik heb mijn leven drastisch moeten omgooien. Ik moet stress trachten te vermijden, niet te vermoeid raken, beslissingen aan anderen overlaten. Niet makkelijk. Mag ik een bekentenis doen? Ik hou nog steeds zielsveel van optreden. Er is niets wat ik liever doe dan met mijn gitaar op dat podium staan."

En toch stoppen jullie er nu mee. Dat moet moeilijk zijn.

"Ik ben op een leeftijd gekomen waar ik het tempo wat moet lossen. Toeren is vermoeiend voor je lichaam. Je bent constant onderweg, komt telkens pas een heel stuk in de nacht in je hotel aan. Je bent weg uit je vertrouwde omgeving. Het zijn lange reizen. Ik heb het decennialang gedaan maar dat gaat niet meer. Het is ook een grote machine tegenwoordig, zo'n tournee. Je bent verantwoordelijk voor heel wat mensen, ook buiten de groep. Vandaar 'The End'. Geen lange tournees meer."

Beter de stekker eruit trekken dan een kortsluiting veroorzaken?

"Weet je, als Star Trek echt was, dan zouden we nu nog samenspelen. 'Beam me up, Scotty!' De middag met mijn gezin doorbrengen, me naar het optreden laten flitsen en nadien weer in mijn eigen bed slapen... Helaas, dat gaat niet. (op dreef) De wereld wordt almaar groter. Ze willen ons nu van Zuid-Amerika tot in China zien. Dat kan ik niet langer. Is dit het echte afscheid? Enkele optredens her en der zie ik misschien nog wel zitten. Nieuwe songs schrijven ook. I'm not dead yet, you know."

Nu Black Sabbath de lier aan de wilgen hangt, kondigt Ozzy Osbourne zijn afscheidstournee aan als soloartiest. Daar staat hij volgend jaar mee op Graspop. Hebt u nog veel contact met hem?

"We sturen vaak sms'jes naar elkaar. Bellen doen we weinig, Ozzy heeft er het geduld niet voor. En Geezer (Butler, bassist) is altijd al de stille van de groep geweest. Meer dan drie woorden krijg je er niet uit. Wel handig, die nieuwe technologie. Je hoeft niet meer met elkaar in dezelfde repetitieruimte te zitten."

U wordt al decennia geroemd om je gitaarspel. De koning van de riff, zeggen ze. Welke snarenplukkers zou u daar zelf voor nomineren?

"Slash van Guns 'N' Roses hoort zeker in dat rijtje. Hoe hij zijn eigen stijl heeft ontwikkeld, hoe hij die zoete gitaar kan laten klinken... Er is er geen andere zoals hij. Ik heb ook enorm veel bewondering en respect voor Jimmy Page van Led Zeppelin. Jimmy is technisch zo onderlegd, doet complexe songs erg eenvoudig klinken. En Ritchie Blackmore van Deep Purple vind ik een echt rockbeest. Blij dat hij nu weer optreedt met zijn andere groep Rainbow."

U gaat de geschiedenis in als gitarist van Black Sabbath. Maar, zoals valt op te maken uit de Rolling Stones-film Rock & Roll Circus had dat ook anders kunnen lopen, niet?

"(lacht) Dat klopt. Tijdens die opnames zie je me optreden als gitarist van Jethro Tull, met een grote hoed op. Ik heb in 1968 ongeveer een week bij hen gespeeld. Ik had en heb nog altijd een uitstekende relatie met frontman Ian Anderson. Het was tijdens de begindagen van Sabbath, we heetten toen nog Earth. Ik zei je al dat we het moeilijk hadden in die tijd. Het was nodig die zijstap even te zetten, om mijn hoofd leeg te maken. Ik besefte al snel dat ik niet zomaar de gitarist wou zijn, terwijl iemand anders de koers bepaalde. Het deed me snel teruggrijpen naar mijn eigen muziek, mijn eigen visie."

Gelukkig maar, anders had de rockgeschiedenis er anders uitgezien. U bent altijd de bezieler van Black Sabbath geweest. Dat laatste optreden ligt nu dik acht maanden achter u. Verveelt u zich al?

"Vervelen? Ik heb de tijd niet, kerel. Ik ben bezig geweest met deze liveplaat. Hoe die moest klinken, eruit moest zien... Nu ben ik het ding ook nog aan het promoten. En tegelijk trekken mijn vrouw en kinderen aan mijn mouw, willen oude vrienden met me afspreken omdat ik nu toch 'met pensioen' ben... Mocht ik me ooit gaan vervelen, kom ik naar België om eens een pint met je te drinken. Beloofd!"

De liveplaat/dvd The End verschijnt morgen bij Universal. Black Sabbath-zanger Ozzy Osbourne speelt op 24 juni 2018 op Graspop Metal Meeting.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234