Zondag 11/04/2021

Mooi, het leven is mooi (bij de SP.A)!

Jongens, jongens, wat een euforie bij die Vlaamse socialisten. Waar er ook gepeild wordt, het kartel van SP.A en Spirit gaat gestaag vooruit en wordt volgens sommige onderzoekers op 18 mei zelfs de grootste. Tegen zoveel goed nieuws is zelfs het gemoed van een Teletubbie niet bestand. Frank Vandenbroucke maakt zich al op voor de Wetstraat 16, Steve Stevaert is op zoek naar meubels voor zijn kantoor op het Martelarenplein, Johan Vande Lanotte lonkt naar de post van Romani Prodi en Patrick Janssens weet het nu wel zeker: die 30 procent, dat is iets voor 2004. Ten laatste.

Grapje, grapje, grapje. Om even heel eerlijk te zijn: het is net voor dit soort titels en hoera-inleidingen dat de vier kopstukken van de SP.A dezer dagen uiterst beducht zijn. Vier jaar lang prevelde Steve Stevaert 'wij zijn een kleine partij van 15 procent' bij het ontwaken, nu is 'dimmen, dimmen, dimmen' uitgegroeid tot de populairste kreet tijdens zijn ochtendlijke scheerbeurt in Hasselt. Als de dood is de Limburger dat zijn partijgenoten zelfgenoegzaam de eindsprint naar de parlementsverkiezingen van 18 mei aanvatten. Op elk socialistisch samenzijn ramt hij het er tegenwoordig in: de kiezer heeft de gewoonte om overmoed keihard af te straffen in het stemhokje, zeker in Vlaanderen. Guy Verhofstadt kan daar prachtige verhalen over vertellen.

Alleen: hoe meer er gepeild wordt, hoe moeilijker de Vlaamse socialisten het hebben om hun zo begeerde underdogrol aan te houden in de aanloop naar 18 mei. In de peiling van Le Soir, die deze week maandag verscheen, komen SP.A en Spirit (die apart gepeild werden) samen aan 21,5 procent, net iets minder dan VLD maar meer dan CD&V. Uit een interne peiling blijkt dan weer dat het kartel der progressieven wel eens het grootst van al zou kunnen worden. Blijf zo maar eens kalm! "Oef", luidde het dan ook op het SP.A-hoofdkwartier toen gisteren de resultaten van het onderzoek van de VRT en De Standaard binnenliepen: "Niet wij maar de liberalen zijn de grootste!" Ook op het kabinet-Stevaert, waar de champagnekurken gisternamiddag vrolijk knalden voor een, eerlijk is eerlijk, al voor de peilingen gepland nieuwjaarsfeestje, was men niet ongelukkig.

Achttien procent moet de doelstelling blijven, hamerde Patrick Janssens er vorig weekend in op de SP.A-nieuwjaarsreceptie in Blankenberge. In die zin is de 19,2 procent voor het kartel in de recentste peiling een ideale score: te ver van VLD (24,1) en CD&V (23,8) om overmoedig te worden en goed genoeg om de sfeer erin te houden. Dat laatste is natuurlijk ook niet onbelangrijk. Voor het eerst sinds meer dan een decennium kunnen de socialistische militanten weer eens folders gaan bussen, zonder de zekerheid dat er op de avond van de verkiezingen een patat van jewelste volgt. Bovendien kalmeren de gunstige peilingen ook de morrende mandatarissen die door het samengaan met Spirit achteruitgeschoven werden: de Magda De Meyers van deze wereld kunnen weer hopen op een verlengd verblijf in de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Het goede nieuws brengt met andere woorden enige rust in eigen rangen.

Net als het recente leven en werk van de politieke concurrenten. Dat is niet meteen van die aard om voor veel bescheidenheid te zaaien in café De Welkom, waar de socialistische achterban, zo weten we sinds het Humo-interview van deze week met Freya Van den Bossche, verzamelen blaast. Agalev duikt al enkele weken tussen de rondfluitende kogels die uit liberale hoek worden afgevuurd. CD&V probeert te vergeten dat het niet over een echte kopman beschikt; toch niet over een die meedoet aan de verkiezingen. En de VLD slaagt er maar niet in om het blauwe schip weer naar rustiger wateren te loodsen, laat staan op koers te brengen. Na enkele rampweken, waarin de dissidenten Leo Goovaerts en Ward Beysen aankondigden de zelfverklaarde volkspartij van wat concurrentie in eigen liberaal huis te voorzien, was het ook deze keer een en al droefheid. Als enige minister slaagde Rik Daems (hij weer!, driewerf dorie!) er niet in buiten schot te blijven in de onderzoekscommissie-Sabena.

Guy Verhofstadt ontsprong nipt de dans maar echt positieve reclame was de berichtgeving over het eindrapport van de kamerleden ook voor hem niet. De eerste minister durft wel eens een akkoord aan te kondigen voor het helemaal rond is en heeft, voor 's lands welzijn, al meerdere keren een loopje met de waarheid genomen. Nu zou hij wel erg lang getalmd hebben om een aantal documenten aan de onderzoekscommissie door te spelen. Verhofstadt moet opletten dat hij niet te veel punten kwijtspeelt op de betrouwbaarheidsbarometer, anders zou het oordeel van de kiezer wel eens bijzonder zuinig kunnen zijn. De zenuwachtigheid van de premier bleek vorig weekend al toen hij liet verstaan dat hij, als het even kan, zonder de groenen voortdoet. Het is het type cartouche dat een rustig redenerend politicus pas enkele dagen voor de verkiezingen afvuurt. Blijkbaar was er geen tijd te verliezen.

Ondertussen zit de SP.A in een zetel, dat willen ze voorlopig ook zelf niet ontkennen. Van het gehakketak bij de concurrentie houden de Teletubbies zich ver. De mensen zijn niet bezig met de volgende eerste minister maar wel met, we zeggen maar wat, de afschaffing van het kijk- en luistergeld. In gesprekken met journalisten (getuige het interview op pagina 49 van deze krant, RG) laten Stevaert en Vandenbroucke het woord Dorpsstraat meer vallen dan een normaal stadsmens kan verdragen. "De postjes in de Wetstraat interesseren ons niet", voegen ze eraan toe. Het is een met de antipolitiek flirtende vertaling van een in wezen terechte (en zeker door de kiezer gedeelde) afkeer van de politique politicienne. Het biedt de SP.A ook het voordeel om met de handen vrij de onderhandelingen in te gaan na 18 mei.

In hun diepste binnenste geloven de socialistische kopstukken overigens wel dat ze er ook dan weer bij zullen zijn, voor de vijfde keer op rij. "Het lijkt erop dat er niet langer twee maar drie middelgrote partijen zijn in Vlaanderen", bekende een van de Tubbies deze week in een zwak moment van indiscretie. Met hun boegbeelden zitten SP.A en Spirit dan ook bijzonder goed: in de peiling van de VRT en De Standaard prijken de zes 'trekkers' in de toptwaalf. Met Stevaert (1, met ruime voorsprong), Vandenbroucke (4), Bert Anciaux (7), Vande Lanotte (8), Van den Bossche (10) en Patrick Janssens (12) zit het kartel, ook qua regionale spreiding, beter dan welke concurrent ook.

Misschien was men in socialistische hoek gisteren nog het meest tevreden over de sprong voorwaarts van Frank Vandenbroucke. Het bewijst dat de kiezer niet alleen gecharmeerd is door de straatwijsheden van Stevaert maar ook door de 'saaiere' aanpak van de minister van Sociale Zaken. In een campagne waarin CD&V-coach Stefaan De Clerck zal hameren op 'zekerheid' en 'betrouwbaarheid' is dat soort complementariteit aan de top een bijzonder grote troef. "Ondanks zijn verleden geven de mensen hun geld graag in bewaring aan Frank", grapte een SP.A-woordvoerder gisteren.

En toch blijven ze dus voorzichtig. Om strategische redenen (er kan nog zóóóóveel gebeuren tot 18 mei) maar vooral ook omdat Patrick Janssens genoeg van interne peilingen af weet om de gevaren te zien in het onderzoek dat hij de afgelopen maanden binnenkreeg. Daarin zit, naar verluidt, een constante: de aversie van het Vlaams Blok neemt af en het potentieel van de racistische partij wordt groter. Leg die twee gegevens naast elkaar en je weet dat Pieter De Crem voor één keer gelijk zou kunnen hebben: er dreigt op 18 mei een gitzwarte zondag. Als er zo'n les in bescheidenheid volgt, kun je op voorhand het best niet te hoog van de toren blazen. "Laat Guy Verhofstadt dat op de verkiezingsavond maar uitleggen", zei een SP.A'er deze week. De Wetstraat-postjes mogen de Tubbies de komende honderd dagen dan niet meer interesseren, de Wetstraat-trucjes kennen ze evengoed als al de anderen.

'Dimmen, dimmen, dimmen', roept Steve Stevaert zich dezer dagen toe tijdens zijn ochtendlijke scheerbeurt in Hasselt. Het besef is groot dat overmoed de SP.A op honderd dagen voor de verkiezingen de das kan omdoen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234