Donderdag 22/10/2020

Monumentale deal botst op kritiek

Het iconische Thermae Palace wordt te koop gesteld. Het Vlaams Gewest krijgt de opbrengst van die verkoop, in ruil voor een renovatiepremie van 10 miljoen euro. Diefstal voor de een, een gentleman's agreement voor Johan Vande Lanotte (sp.a).

Het neoclassicistische complex op de Oostendse Zeedijk belichaamt als geen ander de rijkdom en glorie van de Koningin der Badsteden van de vroege 20ste eeuw. Het thermenhotel werd in 1933 gebouwd in het verlengde van de gekende Gaanderijen, die al van 1906 dateren. Er zijn aan onze Vlaamse kust weinig gebouwen die vanop de dijk zo hun stempel drukken.

Maar de tands des tijds valt letterlijk af te lezen aan de vergane glorie, waardoor een renovatie zich opdringt. De middelen daartoe ontbraken steeds. Daar is nu een oplossing voor gevonden. Burgemeester Johan Vande Lanotte werkte samen met Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) een deal uit. Het project werd 'Eau-Tel' gedoopt. Vlaanderen geeft een financiële ondersteuning van 10 miljoen euro om de renovatie te subsidiëren. In ruil voor die dotatie krijgt Vlaanderen de opbrengst van de verkoop van het befaamde hotel.

Wouter De Vriendt, oppositielid van Groen, is verbijsterd: "Alle opbrengst gaat naar Vlaanderen, terwijl Oostende deels eigenaar is van de site." Bovendien heeft De Vriendt er principieel bezwaar tegen dat dergelijk erfgoedpatrimonium in private handen komt.

Maar dat is niet alles. Ook de eventuele verbrekingsvergoeding van 8 miljoen euro voor de huidige huurder krijgt kritiek. Momenteel is zakenman Mark Vanmoerkerke die huurder en exploitant van het hotel. Zijn huurcontract loopt nog tot 2036. Indien de nieuwe eigenaar dat contract verbreekt heeft Vanmoerkerke recht op 8 miljoen euro. Dat bedrag is een extrapolatie van de verwachte winst die zijn vennootschap Restotel tot 2036 zou boeken.

De Vriendt: "Dat bedrag is discutabel, want de voorbije boekjaren 2013 en 2014 was er enkel verlies. En bovendien moet een andere kandidaat die 8 miljoen euro betalen. Deze overeenkomst lijkt op maat van Vanmoerkerke geschreven."

Ook meerderheid boos

Niet enkel de oppositie roert zich, ook binnen de meerderheid wordt kritiek op de overeenkomst geuit. Zo nam Sara Casteur, van de meerderheidspartij Open Vld zelfs ontslag als fractieleidster . "Ik ben ziedend", zegt ze aan de telefoon. "Onze stad wordt bestolen."

Ironisch genoeg is haar woede niet gericht tegen Vande Lanotte. "Ik geloof oprecht dat hij eruit heeft gehaald wat er uitgehaald kon worden. Maar daarom is dit nog geen goede deal." Casteur is kwaad op partijgenoot Bart Tommelein die dit goedkeurt vanuit de Vlaamse overheid. "Als Oostendenaar had hij zijn stad moeten versterken, niet verarmen."

Ook de schadevergoeding van 8 miljoen voor Vanmoerkerke kan ze niet plaatsen. "In het dossier is geen enkel cijfer te vinden waarop dit gebaseerd zou zijn. Na jaren verlies zou er nu plots een winst worden geboekt van 580.000 euro, en dat is dan de vertreksom voor de vergoeding. Er is te weinig transparantie in dit dossier."

De hele site is eigendom van de Vlaamse overheid én de stad Oostende. Mark Vanmoerkerke nam zo'n tweeënhalf jaar geleden de concessie over van de Nederlandse Apollo Group. De jaarlijkse huurprijs bedraagt 125.000 euro. Inkomsten die de stad zal derven als er een nieuwe eigenaar voor het gebouw wordt gevonden.

"Klopt", zegt Vande Lanotte, die de heisa niet begrijpt. "De renovatie beloopt in de tientallen miljoenen. Ofwel nemen we dat als stad op ons en krijgen we in ruil een jaarlijkse huurprijs van 125.000 euro. Reken maar uit hoelang het duurt vooraleer je die investering hebt terugverdiend. Vandaar het gentleman's agreement met Geert Bourgeois. Dit is een goede deal, punt. Wie kritiek uit, vergist zich. Er is immers helemaal geen gegarandeerde meeropbrengst bij een eventuele verkoop. Er zijn tientallen miljoenen investeringen nodig. Met als gevolg dat de verkoopprijs veel lager kan liggen dan de 10 miljoen overheidssubsidie van Vlaanderen. Bovendien engageert de overheid er zich voor dat ze binnen de vijf jaar de renovatie heeft afgerond. Zo niet, dan vervalt de overeenkomst."

Dit wordt bevestigd op het kabinet van minister-president Bourgeois. Dat ook toegeeft dat het inderdaad de eerste keer is dat het Agentschap Onroerend Erfgoed zo'n overeenkomst sluit.

Gebrek aan transparantie

De 8 miljoen huurverbreking noemt Vande Lanotte ook gerechtvaardigd. "Als jij een winkel huurt, dan wil je toch ook rechtszekerheid? Dit bedrag is begin dit jaar bepaald, nog voor het afsluiten van het boekjaar. Als we de schadevergoeding zouden berekenen met de intussen bekende winstcijfers, zouden we aan een hoger bedrag komen. De kritiek op deze deal is van persoonlijke aard, niet inhoudelijk."

Naar verluidt heeft Mark Vanmoerkerke, die wegens vakantie niet kon reageren, zelf ook interesse om het gebouw te kopen. Een aantal mensen hekelt het gebrek aan transparantie van de 'keizer van Oostende'. Maar, zegt een bron: "Uiteraard heeft Vande Lanotte nauwe contacten met de bedrijfswereld in Oostende. Je gelooft toch zelf niet dat hij zo dom is om twee weken na het Optima-schandaal een dossier op de gemeenteraad te behandelen waarin gefoefeld is."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234