Vrijdag 14/05/2021

Montserrat Figueras zingt vals

KLASSIEK l Jordi Savall en Hespèrion XXI te gast op Laus PolyfoniaeHHH

Het Antwerpse festival Laus Polyfoniae doet zijn naam nog meer dan andere seizoenen eer aan. Het voert immers de titel Polifonia Italiana, die veel moois belooft maar stilistisch ook veel mogelijk maakt. Bij formaties die zich specialiseren in historisch verantwoorde uitvoeringen zul je er zelden een vinden die niet van ten minste een deel van de Italiaanse polyfonie haar handelsmerk heeft gemaakt.

Zo ook de Spaanse gambist Jordi Savall en zijn Hespèrion XXI. Maandagavond brachten zij, samen met Savalls zingende eega, Montserrat Figueras, een Italiaans en naar goede gewoonte historisch perfect gekaderd programma: muziek uit de tijd van de familie Borgia, meer bepaald Rodrigo Borgia ofte paus Alexander VI, zijn meer dan strijdlustige zoon Cesare en zijn met meer dan vaderlijke gevoelens bejegende dochter Lucrezia. Merkwaardig daarbij is dat het programma als Figueras én Hespèrion XXI werd aangekondigd, terwijl la Figueras al van bij het ontstaan van het ensemble, ruim dertig jaar geleden, bij het project betrokken is. Het doet een beetje denken aan al te doorzichtige marketingtoestanden: Martha Argerich & Friends; Leyers, Michiels & Soulsister. Pudding & Gisteren.

De ironie wil dat precies de zingende dame Figueras het concert ten zeerste polariseerde. De gevarieerde waaier van korte stukken (van Ghizeghem, Cornago, Milán, Segni, Willaert of anoniem) bevatte alternerend gezongen en louter instrumentale stukken. Dat zorgde voor een merkwaardig geval van tonale zeeziekte.

Figueras zingt namelijk - excusez le mot - vals. Muzikanten die ooit de hoogste toppen hebben geschoren, kunnen bewonderaars van het eerste uur vaak nog tot tranen toe bewegen, doordat ze, nochtans ouder en niet meer tot de perfectie van weleer in staat, het gekoesterde geheugen en dus het hart blijven aanspreken. Ja, ze heeft nog een onmiskenbare charme, stijl en schoonheid. Nee, we moeten haar enorme dynamische willekeur, articulatieloze vocalises, steevast blokkerende versieringen, harmonisch onvermogen en kokette, pseudo-raadselachtige blikken niet.

Heel wat anders brachten Savall en zijn ensemble in de instrumentale stukken. De bijzondere mix van technisch vakmanschap, retorische kwaliteit en moeilijk te definiëren vermogen tot historisch terugdenken en vandaag relevant maken van wat ze spelen, werkt live zo mogelijk nog beter dan op plaat. Vooral onthouden: een chanson ('De tous biens plaine' van Ghizeghem), uit onversneden muzikale adel opgetrokken, het stevig rockende, anonieme 'Propiñan de Melyor' en het onwaarschijnlijke snarenwerk van Rolf Lisveland in 'O Gelosia d'amanti', overigens een van de vocale stukken waarin je Figueras kon geloven. En percussionist Pedro Estevan, immer stoïcijns bezig op trom of tamboerijn, is een tovenaar, zoveel is zeker.

Wie Montserrat Figueras, Hespèrion XXI Wat Italiaanse muziek uit de vijftiende en zestiende eeuw Waar en wanneer 23 augustus, Sint-Augustinuskerk, Antwerpen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234