Woensdag 16/06/2021

Montgomery wou van Afrika na

WOII blank bolwerk maken

Brussel / LONDEN.

ANP / eigen berichtgeving

De reputatie van de beroemde Britse oorlogsheld veldmaarschalk Montgomery kreeg gisteren een flinke knauw na de onthulling van documenten waaruit blijkt dat hij grote racistische plannen had voor Afrika na de Tweede Wereldoorlog.

Bernard 'Monty' Montgomery Alexander diende in 1948 een grootscheeps plan in bij de Britse defensiestaf om van het Afrikaanse continent een 'blank bolwerk' te maken, tegen het "zeer grote mogelijke gevaar" van een goedgeorganiseerde en groeiende communistische beweging in Afrika. Zijn plan putte hij uit een twee maanden durende rondreis door elf Afrikaanse landen in 1947, die hem deed besluiten dat de Afrikaan "een complete wilde is en niet in staat is zelf zijn land te ontwikkelen".

De documenten die dat aantonen werden pas deze week, vijftig jaar na dato, vrijgegeven. Volgens de Britse krant The Guardian deed het 'top-secret'-rapport zelfs toentertijd de alarmbellen rinkelen in Britse regeringskringen. Labourpremier Clement Attlee haalde er zijn belangrijkste ministers bij, voor overleg over wat als een "beschamend" plan werd beschouwd. De lezingen die Montgomery hield, werden zelfs gecontroleerd om er zeker van te zijn dat hij zijn voorstellen niet verder zou uitdragen.

De generaal, die tijdens de Tweede Wereldoorlog verscheidene successen boekte in de strijd tegen de nazi-oorlogsmachine in Afrika, stelde voor dat grote aantallen mannen en avonturiers naar Afrika zouden worden gestuurd "om de Britse en Europese koloniale belangen te verdedigen". Er waren toen drie miljoen blanken onder de 150 miljoen mensen in Afrika, van wie tweeëneenhalf miljoen in Zuid-Afrika.

De documenten wijzen overigens duidelijk uit dat Montgomery de mosterd haalde bij de toenmalige Zuid-Afrikaanse apartheidstenoren, onder wie generaal Jan Smuts, wiens expansionistische aanspraak op Swaziland in die tijd ophef veroorzaakte. 'Monty' zag in die context geen enkele rol weggelegd voor Afrikaans zelfbestuur, waar de Verenigde Naties op aanstuurden.

"We moeten een no-nonsense-houding aannemen tegenover de VN over Tanganyika, het moet geabsorbeerd worden in de Britse boezem." Als deze en andere kolonies wel zelfstandig zouden worden, waarschuwde hij, zou het bergaf gaan met de Britse belangen. "Er is een toenemende sociale en politieke bewustwording onder de Afrikaanse volkeren, een groot gevaar", schreef hij, "nu al zijn er communistische agenten actief in alle delen van Afrika en ze buiten het gebrek aan een eenvormig beleid uit."

Samen met de documenten die gisteren werden vrijgegeven kwam ook de briefwisseling aan het licht die Montgomery nog voerde na de koele afwijzing van zijn plannen door de regering. "Ik ben blij dat jullie een beleid voor Afrika gevonden hebben", antwoordde hij het kabinet stoïcijns, "ik trok rond in dat continent en vond daar geen bewijzen voor. Mogelijk ben ik dus wel héél dom!!! De tijd zal uitwijzen wie van ons gelijk heeft." (MR)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234