Donderdag 26/05/2022

Gezondheidszorg

Monsterverlies dreigt voor ziekenhuizen: ‘financiering moet structureel anders’

null Beeld Franky Verdickt
Beeld Franky Verdickt

De financiële situatie van de Belgische ziekenhuizen was voor de coronacrisis al erg kwetsbaar, maar COVID-19 heeft een bijzonder zware impact op hun financiën. Zonder compensaties vanwege de overheden, zouden de gezamenlijke courante verliezen kunnen oplopen tot meer dan 2 miljard euro in 2020, blijkt uit een eerste prognose van Belfius.

Redactie en Belga

In 2019 werd de trend van de vorige jaren bevestigd: de financiële marges van de ziekenhuizen blijven erg laag. Op een omzet van 16,1 miljard euro, werd slechts een courant resultaat van 76,7 miljoen euro (0,48 procent) opgetekend. Een gezonde marge bedraagt 2 procent van de omzet. Een op de drie, of 30 op 87 ziekenhuizen in ons land, vertoonde zelfs een deficit. De Vlaamse ziekenhuizen hebben een betere solvabiliteit en schuldgraad dan hun Waalse en Brusselse collega’s, maar dat heeft volgens Belfius te maken met historische verschillen.

En dan moest de coronapandemie nog komen. Meer nog dan extra kosten voor beschermingsmateriaal, beademingstoestellen of overuren voor het personeel, betekende dit minder inkomsten voor de ziekenhuizen. Zo lag het aantal opnames in de eerste jaarhelft bijvoorbeeld op 59 procent van het normale aantal en het aantal consultaties op minder dan de helft (43 procent). Dat betekent dus minder erelonen voor de artsen en minder omzet uit farmacieproducten, die in het verleden nog erg belangrijk waren als inkomstenbron voor de sector.

Compensaties

Voor heel 2020 maakte Belfius een voorzichtige prognose, op basis van een steekproef bij 15 algemene en 6 universitaire ziekenhuizen en een extrapolatie van de eerste golf. De omzet van de ziekenhuizen, die vorig jaar nog met 5 procent steeg, zou dit jaar met 8 à 10,4 procent dalen. Tegenover een winstmarge van 0,48 procent in 2019, stevent men nu af op een verliesmarge tussen 5,6 en 11,2 procent (als de tweede golf zwaarder uitvalt dan de eerste, red.) van de omzet. In totaal zouden de verliezen dus kunnen oplopen tot ruim 2 miljard euro.

De ziekenhuizen zullen voor dit uitzonderlijke coronajaar wel kunnen rekenen op extra compensaties van de overheid, maar het is nog niet duidelijk of dit zal volstaan om alle verliezen te dekken. Een aantal inkomsten (bvb. supplementen) die normaal de kosten van de ziekenhuizen dekken, zijn immers niet gegarandeerd.

null Beeld Franky Verdickt
Beeld Franky Verdickt

Kantelmoment

Belfius-hoofeconoom Veronique Goossens meent dan ook dat er sprake is van een “kantelmoment”, waarbij de financiering van onze ziekenhuizen anders zou moeten gebeuren. De winsten van het heden zijn immers noodzakelijk voor de investeringen van de toekomst. Door de vergrijzing, digitalisering en medische innovaties zijn de uitdagingen groot.

Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke heeft al gereageerd op de studie en erkende dat het financieringssysteem van de ziekenhuizen “uiterst fragiel en moeilijk aanstuurbaar” is. Hij merkt op dat er in het regeerakkoord veel aandacht is voor de hervorming ervan, maar laat nog niet in zijn kaarten kijken. “Ik ben liever iemand die pragmatisch aankondigt en radicaal uitvoert”, klinkt het.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234